W ramach śledztwa m.in. zostaną przesłuchani wszyscy żyjący jeszcze byli więźniowie obozu.
Według wstępnych przewidywań Instytutu Pamięci Narodowej postępowanie zakończy się umorzeniem.
- Nie można jednak wykluczyć, że ktoś z załogi KL Auschwitz-Birkenau jeszcze żyje - powiedział Piątek i podkreślił, że w takim przypadku taka osoba odpowiadałaby za zbrodnie przeciwko narodowi polskiemu.
Śledztwo dotyczy naruszenia - w okresie od maja 1940 r. do stycznia 1945 r. w Oświęcimiu i innych miejscowościach - prawa międzynarodowego, stanowiącego zbrodnię przeciwko ludności przez przedstawicieli władzy państwa niemieckiego. Naruszenie to polegało na pozbawieniu wolności obywateli polskich poprzez osadzenie ich w obozie koncentracyjnym KL Auschwitz-Birkenau i poddawaniu ich nieludzkiemu traktowaniu oraz dokonywaniu zabójstw.
Jak poinformował Piątek, w toku postępowania przygotowawczego podjęto już współpracę z Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau. IPN zwróci się też o pomoc do krajowych i zagranicznych instytucji zajmujących się dokumentowaniem i ściganiem zbrodni nazistowskich. Rozpoczęły się już przesłuchania w charakterze świadków żyjących byłych więźniów obozu; według danych muzeum Auschwitz-Birkenau jest to blisko 500 osób.
Przedmiotem śledztwa będzie m.in. ustalenie zasad organizacji i funkcjonowania KL Auschwitz-Birkenau, danych osób osadzonych w obozie i funkcjonariuszy, okoliczności pozbawiania życia, liczby ofiar, systemu pracy przymusowej, eksperymentów medycznych i paramedycznych oraz likwidacji obozu.
Śledztwo w tej sprawie było już prowadzone na początku lat 70. ubiegłego wieku w ramach byłej Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, zostało jednak zawieszone.
- Tak naprawdę jest to kwestia procesowego zamknięcia wątku dotyczącego całej działalności tego
„kombinatu śmierci” - powiedział Piątek.
W śledztwie przeanalizowanych zostanie także kilkaset innych postępowań, prowadzonych w sprawie KL Auschwitz-Birkenau przez IPN w całej Polsce.
Krakowski IPN prowadzi także podjęte już wcześniej śledztwa dotyczące działalności Josefa Mengele w KL Auschwitz-Birkenau (zmarł w 1979 r.), tj. dokonywania zabójstw i powodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu więźniów w związku z eksperymentami medycznymi i paramedycznymi; oraz śledztwo dotyczące zabójstw dokonywanych na więźniach KL Auschwitz-Birkenau podczas marszów ewakuacyjnych w okresie od lipca 1944 do stycznia 1945 r.
Po zakończeniu II wojny w Polsce osądzono kilkudziesięciu członków załogi obozowej (przed Najwyższym Trybunałem Narodowym i sądami okręgowymi), kolejne postępowania uniemożliwiła ustawa o amnestii z 1956 r., na mocy której abolicji podlegały m.in. przestępstwa udziału w niemieckiej organizacji przestępczej (np. SS).
![Burza za zamkniętymi drzwiami. W koalicji chcą "politycznych głów" [ZOBACZ]](https://files.niezalezna.tech/images/upload/2026/05/15/n_5f7f22c64febc1a1a50b462c9493f027d704cb683233f282eed5c35b5380b470_c.jpg?r=1,1)
![Matecki zapytał Czarzastego o "catering dla Wielichowskiej". Marszałek czym prędzej uciekł z sali! [WIDEO]](https://files.niezalezna.tech/images/upload/2026/05/15/n_d0aec40d57f779d6f2561d829415f32bad83008d838543f823fdbf6cd5418753_c.jpg?r=1,1)