Tradycyjnie uważało się, że biologiczny wiek tylko się zwiększa, ale wysunęliśmy hipotezę, że może mieć on dynamiczną naturę. Poważny stres może go zwiększać, ale jeśli jest krótkotrwały, oznaki biologicznego starzenia się można cofnąć.
– mówi dr Jesse Poganik, autor publikacji, która ukazała się w piśmie „Cell Metabolism”.
Naukowiec i jego zespół przeprowadzili kilka badań, które na to wskazały. W jednym z doświadczeń przeanalizowali krew pobraną od starszych pacjentów poddawanych chirurgicznym zabiegom ratunkowym. W innym przeanalizowali krew pobraną od myszy oraz kobiet w różnych stadiach ciąży i po urodzeniu. W jeszcze innym – zbadali krew osób przyjętych na oddział ratunkowy z powodu Covid-19. Wykorzystali też specjalną procedurę, w której połączyli układ krwionośny myszy młodych oraz starych.
W swoich analizach sprawdzali zdrowie tkanek i komórek oraz metylację DNA – modyfikację genomu, która ma ścisły związek z biologicznym wiekiem organizmu. Odkryli, że wiek wyraźnie wzrastał w obliczu uwzględnionych sytuacji generujących stres. Dobra wiadomość jest taka, że zmiany te cofały się krótko po ustąpieniu stresogennych czynników.
Po związanych z urazami operacjach organizm potrzebował od 4-7 dni do powrotu do normy. Takich fluktuacji nie dało się jednak zauważyć w przypadku zabiegów innych niż urazowe. Z kolei w czasie ciąży, zarówno kobiet jak i myszy, biologiczny wiek rósł aż do końca ciąży, po czym zmniejszał się po porodzie. W przypadku pacjentów z Covid-19, wiek kobiet wzrastał w związku z chorobą i malał w czasie wypisania ze szpitala; u mężczyzn badacze nie zanotowali takich zmian.
Trzeba mieć na uwadze, że badania wieku biologicznego to dziedzina młoda i nie wszystko jest jeszcze wyjaśnione. Naukowcy podkreślają, że mierzyli markery organizmu, które - jak się uważa - odzwierciedlają biologiczny wiek, ale teoretycznie mogą też zależeć od innych czynników. Liczą jednak na to, że przyszłe badania przyniosą szczególnie wartościowe informacje o tym, jak z pomocą wiedzy o biologicznym wieku wspierać zdrowie ludzi i być może wydłużać życie.
Nasze wyniki podważają koncepcję, że biologiczny wiek może tylko się zwiększać wraz z upływem czasu. Sugerują, że mogą istnieć sposoby na spowolnienie jego wzrostu, a może nawet częściowe cofanie. Kiedy stres ustępował, biologiczny wiek wracał do pierwotnych wartości. Oznacza to, że sposoby powrotu do równowagi po stresie mogą zwiększać długowieczność.
– mówi jeden z głównych autorów publikacji, dr Vadim Gladyshev.
