W Polsce mamy co najmniej 2 mln chorych na POChP, a jedynie 600 tys. pacjentów ma postawione rozpoznanie i jest leczonych. Wynika to w dużej mierze z małej wiedzy na temat POChP w społeczeństwie, a także wśród lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) - z trudności w dostępie do spirometrii i we wczesnym rozpoznawaniu POChP, z braku programów badań przesiewowych w kierunku tej choroby, a także braku systemowych rozwiązań odnośnie do leczenia zespołu uzależnienia od tytoniu, z trudności w dostępie do specjalistów.
Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) ma charakter społeczny, nie tylko ze względu na epidemiologię, ale również na gigantyczne koszty dla systemu opieki zdrowotnej.
Jest to choroba przewlekła, która doprowadza do inwalidztwa oddechowego. To są koszty ponoszone przez wiele lat.
- tłumaczy prof. Joanna Chorostowska-Wynimko, kierownik Zakładu Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie.
Zgodnie z najnowszą definicją POChP charakteryzuje się ograniczeniem przepływu powietrza w drogach oddechowych i uszkodzeniem pęcherzyków płucnych, w których dochodzi do wymiany gazowej (oddajemy dwutlenek węgla, a przyjmujemy tlen). Te zmiany są najczęściej następstwem narażenia na szkodliwe substancje, gazy, a także wynikają z czynników osobniczych, takich jak np. nieprawidłowy rozwój płuc (za małe płuca).
Palenie jest oczywiście główną przyczyną POChP (...), ale wiemy coraz więcej o tym, że jest wiele innych czynników, które mogą powodować rozwój tej choroby u osób nigdy niepalących, bądź mogą sprzyjać rozwojowi tej choroby u osób, które palą. Jednym z takich czynników jest zanieczyszczenie powietrza.
- wyjaśnia prof. Chorostowska-Wynimko.
Zwróciła uwagę, że istotne ryzyko zachorowania na POChP wiąże się też z biernym paleniem.
Mamy też nowe narażenie, jakim są nowe formy palenia, które są popularyzowane, jako tzw. zdrowe palenie. Jednak nie istnieje jakakolwiek zdrowa forma palenia.
- oceniła specjalistka.
Wśród innych czynników ryzyka POChP wymienia się infekcje oddechowe przebyte w dzieciństwie oraz astmę.
Astma jest to niezależny czynnik ryzyka POChP. Chorzy na astmę nawet łagodną mają od 12-tu do 20-krotnie większe ryzyko zachorowania na POCHP, zwłaszcza, gdy palą papierosy.
- mówi dr Rafał Dobek z II Kliniki Chorób Płuc.
Dlatego tak duże znaczenie w prewencji POChP ma leczenie chorób płuc w dzieciństwie i w młodości.
Nieleczona astma w koniunkcji z paleniem - biernym lub czynnym, z narażeniem na zanieczyszczenie środowiska, powoduje POChP rozwija się w wieku 40 lat a nie w wieku lat 70-ciu.
- podkreśla specjalista.
Wbrew stereotypom POChP występuje u młodych osób (cierpi na nią co 10. osoba po 40. Roku życia), ale często nie jest u nich rozpoznawana, ponieważ przede wszystkim podejrzewa się astmę.
Musimy pamiętać, że POChP jest chorobą, której możemy zapobiegać i możemy ją skutecznie leczyć. To nie jest wyrok. Wczesna diagnostyka i adekwatne leczenie, którym w tej chwili dysponujemy, jest w stanie zmienić los chorego i spowodować, że będzie on żył normalnym, bądź w miarę normalnym życiem.
- wyjaśnia prof. Chorostowska-Wynimko.
Dzięki zmianie przepisów przez NFZ lekarze rodzinni mogą wykonać spirometrię z funduszu powierzonego, czyli nie muszą za to badanie płacić dodatkowo. Specjaliści przekonują, że spirometrię należy wykonywać u wszystkich osób, u których można podejrzewać POChP. Są to osoby z przewlekłym kaszlem oraz zadyszką w czasie wysiłku fizycznego, takim jak wchodzenie na pierwsze czy drugie piętro po schodach. Każdy pacjent z takimi objawami, niezależnie od tego z czym się zgłasza do lekarza, powinien mieć wykonaną spirometrię.
Do pierwszych objawów POChP należą: przewlekły kaszel z wykrztuszaniem, traktowany przez wielu palących jako skutek palenia oraz duszność w czasie wysiłku fizycznego, którą wiele osób przypisuje fizjologicznemu starzeniu się organizmu.
