Jadłodzielnie to po prostu ogólnodostępne lodówki. Służą do wymiany żywności pomiędzy ludźmi. Jedni mogą zostawić a inni wziąć produkty spożywcze. Taka idea ma pomóc w budowaniu świadomości oraz być edukacją dla nas wszystkich. Marnowanie żywności wpływa bardzo negatywnie na środowisko naturalne, a jadłodzielnie mają być sposobem na zapobieganie powstawaniu odpadów.
Ostatnio Główny Inspektorat Ochrony Środowiska zainicjował akcję propagowania społecznych lodówek wśród najmłodszych.
Marnowanie żywności wpływa negatywnie na środowisko naturalne, ponieważ wiąże się z utratą cennych zasobów (wody i energii, które potrzebne są do jej wyprodukowania, paliw, które zużywamy by przewieźć wyprodukowaną żywność od producenta do klientów). Ponadto marnowanie żywności przyczynia się do uwalniania gazów cieplarnianych do atmosfery oraz do produkowania dużej masy odpadów żywnościowych. Co więcej, marnowanie żywności wpływa również negatywnie na budżet domowy.
W ramach kampanii edukacyjnej dla najmłodszych GIOŚ wyprodukował serię filmów edukacyjnych zatytułowaną „Latający patrol”. Czwarty odcinek jest poświęcony właśnie marnowaniu żywności. Film ma popularyzować również jadłodzielnie wśród najmłodszych. Wzorem innych instytucji chcemy zaszczepić u dzieci i młodzieży ideę takiego postępowania. Wierzymy, że z czasem dzieci będą dzielić się swoją nabytą wiedzą nie tylko ze starszymi ale w przyszłości swoimi potomkami. Film zawiera również rolę inspekcji oraz wskazuje na właściwe wykorzystanie społecznych lodówek.
Czym są jadłodzielnie?
Bardzo ważne jest to, że jadłodzielnie są dla wszystkich. Każdy może śmiało wziąć z niej to, na co ma akurat ochotę i to bezpłatnie. Nic nie powinno wylądować w naszych koszach na odpady. Pamiętajmy jednak, żeby przynosić produkty, które sami moglibyśmy zjeść. Mogą być nawet te po dacie „najlepiej spożyć przed”, ale mieszczą się w terminie „należy spożyć do”. Pakujmy wszystko szczelnie, w czyste opakowania. Do domowych wyrobów koniecznie dodajmy skład i datę przygotowania. Produkty suche mogą być napoczęte, ale powinny być szczelnie zamknięte. W jadłodzielniach nie zostawiajmy nadgniłych rzeczy, surowego mięsa, dań z surowymi jajami czy niepasteryzowanym mlekiem.
Jadłodzielnie w Polsce nie są jeszcze tak popularne. Ale ich powstawanie ma łączyć nas wszystkich, którym zależy na niemarnowaniu żywności. Funkcjonujące obecnie w naszym kraju społeczne lodówki można znaleźć na specjalnej mapie:
Chcesz wiedzieć, jak przeciwdziałać marnowaniu żywności? Oto kilka prostych wskazówek:
- Zawsze sporządzajmy listę zakupów. Planujmy, co będziemy gotowali, nie tylko dziś, ale także w najbliższych dniach.
- Nie idźmy na zakupy, gdy jesteśmy głodni.
- Zwracajmy uwagę na różnice pomiędzy datą minimalnej trwałości a datą przydatności do spożycia. „Najlepiej spożyć przed” nie znaczy, że żywność musi po tym terminie trafić do kosza. Niektóre artykuły spożywcze, takie jak: mąka, olej, suche makarony, kasze, ryż, owocowe i warzywne mrożonki, jak również większość słodkich czy słonych przekąsek można śmiało zjeść także po upływie wskazanej daty. Ważne tylko, by przed przygotowaniem z nich posiłku upewnić się, że nie mają oznak zepsucia. Jednak żywność oznaczona etykietą „należy spożyć do”, taka jak: mięso czy nabiał, nie nadaje się do spożycia po wskazanej na opakowaniu dacie.
- Gotujmy z wykorzystaniem „resztek” (np. czerstwe pieczywo przerobione na grzanki, nadmiar ugotowanych ziemniaków wykorzystany do sporządzenia kopytek/zapiekanek/sałatek, dojrzałe owoce do przygotowania soków, obierki warzyw do bulionu warzywnego).
- Właściwie przechowujmy produkty w lodówce.
Pamiętajmy, że zasady działania Jadłodzielni są bardzo proste. Dzielimy się jedzeniem i korzystamy z niego. W ten sposób przeciwdziałamy marnowaniu żywności oraz dbamy o nasze środowisko naturalne. Aby takich miejsc było więcej razem musimy zadbać o ich popularyzację.