Podejmowanie aktywności kulturalnych – jak informuje CBOS– w dużym stopniu zależy od wieku, wykształcenia i sytuacji materialnej badanych, także od miejsca zamieszkania. Wskazuje, że na tle pozostałych wyróżniają się pod tym względem młodsi respondenci, szczególnie w wieku 18-24 lata, mający wyższe wykształcenie, ankietowani z gospodarstwach domowych uzyskujących relatywnie wysokie dochody w przeliczeniu na osobę (co najmniej 3000 zł) i zadowoleni z własnej sytuacji materialnej, a ponadto mieszkańcy miast półmilionowych i większych.
68 proc. respondentów podało, że w 2021 r. raz lub więcej niż raz było z rodziną lub przyjaciółmi w restauracji (wzrost o 13 pkt. proc. wobec 2021 r.). 63 proc. badanych podało, że urządziło przyjęcie dla grona przyjaciół i znajomych (wzrost o 7 pkt.).
W 2021 r. książkę dla przyjemności przeczytało 60 proc. ankietowanych (wzrost o 2 pkt. proc.), w tym 50 proc. więcej niż jedną.
22 proc. podało, że raz lub więcej niż raz było na imprezie sportowej (o 4 pkt. proc. więcej niż w 2020 r.).
Do grona czytających książki znacznie częściej zaliczają się kobiety niż mężczyźni. Relatywnie najwięcej czytelników jest wśród mieszkańców największych miast, osób z wyższym wykształceniem, kadry kierowniczej i specjalistów, techników i średniego personelu, pracowników administracyjno-biurowych, badanych uzyskujących najwyższe dochodzi respondentów najbardziej zaangażowanych w praktyki religijne.
Również aktywnościom towarzyskim i udziałowi w imprezach sportowych sprzyja wyższy status społeczno-ekonomiczny badanych, zamieszkiwanie w największych aglomeracjach, a także młodszy wiek (poniżej 45 lat).
Widzowie imprez sportowych to wyraźnie częściej mężczyźni niż kobiety.
Wyjazd na wypoczynek w minionym roku zadeklarowało 49 proc. badanych, z czego 21 proc. więcej niż jeden wyjazd. To o 12 pkt. proc. więcej niż w 2020 r., gdy taką deklarację złożyło 37 proc. respondentów, w 2019 r. odpowiedziało tak 52 proc. Za granicą w 2021 r. było 20 proc. badanych, czyli tyle samo co w 2020 r.
Wyjazdom, zwłaszcza zagranicznym, sprzyja wyższy status społeczno-ekonomiczny badanych, zamieszkiwanie w największych miastach oraz młody wiek (w przypadku wyjazdów wypoczynkowych – poniżej 45 lat, a zagranicznych – poniżej 25 lat).
CBOS zaznaczył, że Epidemia przełożyła się również na działalność dobroczynną Polaków. W 2021 r. 63 proc. respondentów przekazało pieniądze na cele dobroczynne (o 4 pkt. proc. więcej niż w 2020 r.). 48 proc. udzieliło innym pomocy rzeczowej, przekazało na cele dobroczynne np. ubrania czy książki (o 3 pkt. proc. więcej niż w 2020 r.). 15 proc. przeznaczyło na cele dobroczynne własną pracę, usługi (tyle samo co w 2020 r.). 5 proc. pracowało jako wolontariusze (tyle samo co w 2020 r.).
9 proc. badanych podało, że uczestniczyło w 2021 r. w strajku lub demonstracji (wzrost o punkt procentowy). Jak wskazuje CBOS relatywnie więcej uczestników protestów jest wśród najmłodszych respondentów, mieszkańców dużych i – szczególnie – największych miast, wśród osób z wyższym wykształceniem, kadry kierowniczej i specjalistów, pracowników administracyjno-biurowych, techników i średniego personelu oraz w grupie badanych uzyskujących najwyższe dochody. Wyróżniają się pod tym względem również ankietowani o lewicowych poglądach politycznych i niezaangażowani w praktyki religijne.
52 proc. badanych podało, że w 2021 r. kupiło coś atrakcyjnego i nieplanowanego (wzrost o 6 pkt. proc. wobec 2020 r.).
13 proc. podało, że w 2021 r. zaciągnęło kredyt lub pożyczkę w banku lub innej instytucji finansowej (wzrost o punkt procentowy). 10 proc. podało, że pożyczyło pieniądze od znajomych (wzrost o 2 punkty).
5 proc. podało, że w 2021 r. pracowało za granicą (spadek o punkt procentowy wobec 2021 r.).
Jak wskazuje CBOS spontanicznym zakupom w największym stopniu sprzyja młody wiek (poniżej 35 lat, szczególnie18–24 lata) i te czynniki, które wiążą się z wysokim statusem społeczno-ekonomicznym: wyższe wykształcenie, wysokie dochody w przeliczeniu na osobę w gospodarstwie domowym (ponad 3000 tys. zł). Zauważalnie wyróżniają się pod tym względem mieszkańcy największych miast, przedstawiciele kadry kierowniczej i specjaliści oraz technicy i średni personel, a także pracownicy administracyjno-biurowi i pracownicy usług.
Epidemia koronawirusa, związane z nią ograniczenia systemowe oraz społeczne lęki i obawy przed zakażeniem siebie i innych niewątpliwie odbiły się na codziennym życiu Polaków. Po słabszym pod wieloma względami roku 2020, w 2021 sytuacja nieco się poprawiła, nadal jednak, zwłaszcza w sferze kultury, imprez masowych i aktywności towarzyskich, uzyskane wyniki odbiegały in minus od zarejestrowanych przed epidemią. W porównaniu z pierwszym rokiem pandemii wzrosła skala dobroczynności, niemniej jednak była ona mniejsza niż wcześniej. W zasadzie do poziomu rejestrowanego wcześniej powróciły deklaracje dotyczące wyjazdów wypoczynkowych, lecz nadal zauważalnie mniej osób niż przed rokiem 2020 wyjeżdżało za granicę. Mimo wysokiej inflacji Polacy w większej mierze niż w 2020 r. i podobnie często jak przed pandemią dokonywali spontanicznych zakupów. Rekordowo wysoki był odsetek badanych angażujących się w minionym roku w protesty.
- podsumowuje CBOS.
Badanie przeprowadzono od 3 do 13 stycznia 2022 r. w ramach procedury mixed-mode na reprezentatywnej imiennej 1135-osobowej próbie pełnoletnich mieszkańców Polski, wylosowanej z rejestru PESEL. Każdy respondent wybierał samodzielnie jedną z metod badania: 46,4 proc. wybrało wywiad bezpośredni z udziałem ankietera (metoda CAPI); 33,1 proc. – wywiad telefoniczny po skontaktowaniu się z ankieterem CBOS (CATI); 20,4 proc. – samodzielne wypełnienie ankiety internetowej (CAWI). We wszystkich trzech przypadkach ankieta miała taki sam zestaw pytań i strukturę.
