W badaniach dotyczących percepcji diety śródziemnomorskiej, Polacy najczęściej wymieniają owoce morza, ryby takie jak łosoś, oliwę z oliwek, południowe owoce, południowe warzywa i zioła jako charakterystyczne składniki tej diety. W rzeczywistości dieta śródziemnomorska opiera się przede wszystkim na bogactwie warzyw i owoców, zwłaszcza lokalnych i sezonowych.
Dieta śródziemnomorska a rzeczywitość
Polacy najczęściej uważają, że w diecie śródziemnomorskiej należy spożywać:
- owoce morza i ryby typu łosoś (49%), oliwę z oliwek (43%), południowe owoce (38%), południowe warzywa i zioła (33%)
- owoce morza i ryby typu łosoś 49%; ryby takie jak lin, karaś, szczupak, sandacz czy karp łącznie 20%,
- oliwę z oliwek 43%, olej rzepakowy, wraz innymi np. słonecznikowym, lnianym – łącznie 10%,
- 38% badanych jest zdania, że taka dieta charakteryzuje się spożywaniem owoców południowych, 33% wymienia południowe warzywa i zioła; podobne deklaracje dla polskich gatunków – łącznie 15%,
- soki owocowe lub warzywne wymieniło 23% ankietowanych,
- wina z winogron, np. toskańskie - 17%; wina owocowe, np. porzeczkowe – łącznie 7%,
- najrzadziej respondenci wskazywali na ziemniaki (6%), mięso wieprzowe (6%) oraz mięso końskie lub owcze (4%).
Niespełna jedna piąta Polaków (18%) nie potrafiła wskazać żadnego produktu pozwalającego stosować model diety śródziemnomorskiej.
Dieta śródziemnomorska to przede wszystkim bogactwo warzyw i owoców na talerzu. Idą za tym konkretne składniki odżywcze, ale najistotniejsze jest to, że są to warzywa i owoce lokalne, w tym sezonowe.
Polski odpowiednik diety śródziemnomorskiej
Specjaliści zwracają uwagę, że wiele produktów charakterystycznych dla basenu Morza Śródziemnego można zastąpić rodzimymi polskimi odpowiednikami. Na przykład, owoce południowe, które są popularne w Polsce, można zastąpić różnorodnymi rodzimymi owocami jagodowymi, takimi jak aronia, porzeczka, maliny, jeżyny czy truskawki. Podkreślają również, że olej rzepakowy, znany jako „oliwa północy”, jest równie wartościowym i zdrowym zamiennikiem dla oliwy z oliwek.
Zdaniem specjalistów, dieta śródziemnomorska powinna być spolszczona poprzez promowanie lokalnych i sezonowych produktów spożywczych. Zalecają edukację żywieniową już od przedszkola, aby pokazać dzieciom, jak ważne jest zdrowe odżywianie oparte na warzywach i owocach. Zwracają również uwagę na potrzebę odczarowania polskiej kuchni, która często jest kojarzona z tłustymi i ciężkimi potrawami. Pragną odkrycia bogatej tradycji polskiej kuchni, która może zapewnić zdrową, zrównoważoną dietę.
Proces spolszczania diety śródziemnomorskiej będzie wymagał czasu i edukacji, zarówno dla konsumentów, jak i producentów. Istotne jest zaangażowanie społeczeństwa w promowanie lokalnych i sezonowych produktów spożywczych oraz zmianę nawyków żywieniowych.
