Choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego - należą do czynników ryzyka zachorowania na raka jelita grubego. Wynika to z faktu, że w tych chorobach latami, praktycznie przez całe życie toczy się przewlekły proces zapalny w jelitach, co sprzyja pojawieniu się nowotworu. Mechanizm rozwoju raka różni się od mechanizmu powstawania raka sporadycznego i dlatego w niektórych przypadkach rozwój nowotworu może nastąpić bardzo szybko.
- tłumaczy prof. Jarosław Reguła, konsultant krajowy w dziedzinie gastroenterologii
Pacjenci z tymi schorzeniami są w chwili zachorowania zwykle osobami młodymi - w 2. i 3. dekadzie życia. W związku z tym ustalono zasady nadzoru endoskopowego u chorych z nieswoistymi zapaleniami jelit.
Niektórzy chorzy z dodatkowymi czynnikami ryzyka wymagają kontroli kolonoskopowej co roku, inni znacznie rzadziej - np. co 5 lat. Zasady te powinny być znane, upowszechniane i przestrzegane.
- podkreśla prof. Reguła.
Zdaniem ekspertów, im dłużej trwa choroba - i im słabiej jest kontrolowana, tym ryzyko wystąpienia raka jest wyższe. Przyjmuje się, że okres trwania nieswoistego zapalenia jelit, po którym ryzyko wystąpienia choroby nowotworowej rośnie, wynosi 8-10 lat.
Po tym czasie trwania choroby zapalnej jelit należy objęć pacjentów szczególnym nadzorem onkologicznym. Wykonuje się wówczas u pacjenta badanie endoskopowe całego jelita, najlepiej w okresie remisji choroby. Badanie to pomaga określić aktualny zasięg choroby i umożliwia pobranie wycinków z różnych odcinków jelita, w celu ich oceny mikroskopowej.
Zależnie od wyników badania endoskopowego (kolonoskopii) lekarz decyduje o wprowadzeniu szczególnego nadzoru onkologicznego nad pacjentem.
Oznacza to wykonywanie badań endoskopowych w pewnych odstępach czasu po to, by wychwycić zmiany przedrakowe (tzw. dysplazję w błonie śluzowej) i zdecydować o ich ew. usunięciu. Odstępy między kolejnymi badaniami zależą od dodatkowych czynników ryzyka rozwoju raka jelita grubego u danego pacjenta.
Przy ich braku oraz gdy pierwsze badanie w ramach nadzoru onkologicznego nie uwidoczni dysplazji i jeśli jelito jest wygojone, a w rodzinie chorego nie występowały nowotwory jelita grubego w młodym wieku, to następne badanie może odbyć się za 5 lat.
- wyjaśnia dr hab. Edyta Zagórowicz z Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie.
