"Biały, który udaje czarnego...". Hiszpanie oburzeni filmikiem na Trzech Króli

Nagranie, opublikowane w sieciach społecznościowych, zachęcało dzieci do oglądania we wtorek przybycia Trzech Króli do miasta.

W Hiszpanii zwykle tylko króla Melchiora przedstawia się jako białego, Kacper ma cerę oliwkową, zaś Baltazar jest czarnoskóry. Postaci Trzech Króli są bardzo ważne w hiszpańskiej tradycji bożonarodzeniowej. To oni, a nie Mikołaj, przynoszą dzieciom prezenty. Już w dniu 5 stycznia władze miast i miasteczek organizują wielkie parady uliczne dla uczczenia święta, z udziałem Trzech Króli i ich świty.

„W Alicante żyje wiele osób o czarnym kolorze skóry, nie ma potrzeby, aby władze miasta robiły tego typu przedstawienie”

- napisała na Twitterze dyrektor generalna ds. równego traktowania i różnorodności etnicznej i rasowej w ministerstwie Rita Bosaho.

Bosaho dodała, że tzw. „blackface” jest praktyką rasistowską, która zaprzecza różnorodności etnicznej i rasowej społeczeństwa.

„Biały, który udaje czarnego, jakby w Alicante nie było czarnych" - stwierdziła koordynatorka radykalnie lewicowej Podemos w Walencji Pilar Lima. "A w Madrycie pomalowali czarnego na biało. W obu przypadkach rządzi tam blok prawicowy, śmierdzi stęchlizną" - dodała.

Tydzień temu oskarżenia o „rasizm instytucjonalny” wywołał w Madrycie plakat reklamujący paradę Trzech Króli, przedstawiający wszystkich mędrców ze Wschodu jako osoby o białym kolorze skóry. Dodatkowo kontrowersje wywołały rozdawane dzieciom przez radę miasta zakładki do książek z wizerunkami Trzech Króli, na których także wszyscy mieli biały kolor skóry - poinformowała EFE.

Burmistrz Madrytu, Jose Luis Martinez Almeida wyjaśnił wtedy w komunikacie prasowym, że błąd popełniła firma wynajęta do ich wyprodukowania. „Tradycja jest jasna co do koloru skóry" – powiedział, podkreślając, że „należy respektować tradycje i wyobrażenia popularne”. Firma zobowiązała się błąd naprawić.

David Gutierrez Pulido, hiszpański historyk sztuki, w “Ikonografii Króli Magów” wyjaśnił, że żaden tekst biblijny nie mówi o kolorze skóry, narodowości, imionach ani nawet liczbie Króli. Fragment z Ewangelii Mateusza wspomina jedynie o „mędrcach ze Wschodu”, którzy podążali do Betlejem śladem gwiazdy, w poszukiwaniu „nowo narodzonego króla Żydów”. Mieli mu oddać pokłon i złożyć dary w postaci mirry, złota i kadzidła.

Początkowo postaci mędrców przedstawiano w różnym wieku, jako przedstawicieli całej ludzkości. Jeden był młody, drugi w średnim wieku, a trzeci stary.

Pochodząca z VI w. mozaika bizantyjska „Trzej Magowie” z bazyliki San Apolinar el Nuevo z Rawenny we Włoszech jest pierwszym wizerunkiem Trzech Króli noszących imiona, które znamy dzisiaj. Na niej Baltazar jest dojrzałym mężczyzną z brodą, Kacper jest starcem z białą brodą, zaś Melchior młodzieńcem bez brody.

Dopiero w XV w. zaczęto uważać, że królowie reprezentują trzy kontynenty – te, które wówczas znano, lub trzy rasy. W ikonografii jeden z królów zaczął pojawiać się jako osoba czarnoskóra, przybyła z Afryki. Drugi król miał pochodzić z Azji, być może z Indii, zaś trzeci był Europejczykiem.