Centrum Informacyjne Rządu poinformowało o przyjęciu projektu nowelizacji ordynacji podatkowej wprowadzającej klauzulę obejścia prawa, która ma przeciwdziałać unikaniu przez firmy opodatkowania. Klauzula ma uniemożliwić firmom dokonywanie sztucznych i niemających uzasadnienia gospodarczego czynności, za pomocą których próbowałyby ominąć przepisy i osiągnąć korzyści podatkowe. Miałaby zastosowanie tylko wtedy, gdyby korzyść uzyskana przez podatnika w wyniku kwestionowanych przez fiskusa sztucznych czynności, przekraczała w roku podatkowym kwotę 100 tys. zł.
W uzasadnieniu do projektu napisano, że podstawowym celem klauzuli jest prewencyjne eliminowanie korzystania ze schematów unikania opodatkowania, a ograniczenie agresywnego planowania podatkowego pozwoli na wzrost bazy podatkowej w Polsce. Zdaniem autorów projektu, zauważalne jest zwłaszcza nadmierne, nieuzasadnione zwiększanie kosztów uzyskania przychodów, co powoduje z kolei spadek wysokości dochodów do opodatkowania.
Część przedstawicieli pracodawców, zastrzegając, że rozumie potrzebę uszczelniania systemu podatkowego oraz walki z szarą strefą, zwraca uwagę, że treść przepisów oraz sposób ich wprowadzania narusza standardy konstytucyjne, a tak ważny projekt powinien podlegać szerokim konsultacjom społecznym. Wskazuje się również na krótki okres vacatio legis. Według obecnej wersji projektu nowe przepisy miałyby wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia ustawy, co spowoduje, że ich skutki będą dotyczyły w istocie czynności już dokonanych.
Strona rządowa uspokaja jednak, że wprowadzenie klauzuli wyznaczy jedynie granice dopuszczalnej optymalizacji podatkowej i będzie pozytywnie oddziaływało na konkurencyjność na rynku, zapewniając równe traktowanie podatników prowadzących działalność gospodarczą. – Celem klauzuli jest diagnozowanie i wskazywanie schematów prawno-podatkowych stosowanych tylko i wyłącznie po to, by uniknąć opodatkowania, bez związku z realnymi działaniami o charakterze biznesowym – mówi wiceminister finansów Leszek Skiba. – Ta klauzula pozwala na opodatkowanie tych schematów, tak żeby niedobór wpływów podatkowych był jak najmniejszy – uzupełnia wiceminister.
Dodatkowo szef resortu finansów miałby wydawać tzw. opinie zabezpieczające, mające gwarantować, że określone działania podatnika nie będą ocenione jako unikanie opodatkowania. Powołana ma zostać niezależna od ministerstwa Rada ds. Unikania Opodatkowania, opiniująca sporne sprawy dotyczące unikania opodatkowania.
Ministerstwo liczy, że w pierwszym roku obowiązywania nowego prawa do budżetu może trafić dodatkowo nawet 5 mld zł z tytułu podatków.
