Tymczasem o zagrożeniu tym mówili już wielokrotnie politycy Prawa i Sprawiedliwości. Zarzucali oni rządowi, że ociąga się on z wprowadzeniem do prawa krajowego zapisów Dyrektywy UE, która ma na celu ochronę klientów banków kupujących nieruchomości za środki z kredytów hipotecznych. Jednocześnie politycy PiS ostro krytykowali inicjatywę ZBP, która zachęcała do wydania 5 miliardów złotych z pieniędzy publicznych na wykup od banków mieszkań niespłacanych przez „frankowiczów”, argumentując, że to zarządy banków są odpowiedzialne, jako profesjonalna strona umów o kredyty hipoteczne, za aprobowanie nadmiernego ryzyka walutowego, ponieważ podjęły decyzje o przyznaniu tychże kredytów.
- Uznaliśmy, że w razie wzmocnienia franka do złotego i kłopotów w sektorze bankowym to właściciele spółek córek – banków działających na terytorium Polski winni w pierwszej kolejności w sposób adekwatny dokapitalizować swoje spółki zależne. Przypominamy, że takie procedury i wymogi obowiązują w całej strefie euro i UE. Jednak tym razem nasze najwyższe zaniepokojenie budzi informacja podana wczoraj, że banki próbują pozbyć się zawczasu niespłacanych kredytów, głównie we frankach szwajcarskich (...) W naszej ocenie, KNF powinien podjąć rekomendację, która zabroni bankom wyzbywania się kredytów hipotecznych do czasu przeprowadzenia stress testów na osłabienie złotego w stosunku do franka i w przypadku, gdyby wyniki przeprowadzonych stress testów były niepomyślny dla banków, do czasu adekwatnego dokapitalizowania spółek córek w Polsce przez zagraniczne spółki matki. W naszej ocenie proceder wyzbywania się kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich - a Getin Bank zdążył już przeprowadzić taką transakcję - co żywo przypomina i powtarza naganne praktyki, które doprowadziły do kryzysu subprimes w USA i załamania w światowym systemie bankowym w 2008 roku – tłumaczy Ryszard Czarnecki, wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego.
Prawo i Sprawiedliwość przedstawia program ochrony klientów banków zaciągających kredyty hipoteczne:
1. Wyeliminowanie Bankowego Tytułu Egzekucyjnego (BTE) z obiegu prawnego w Polsce w przypadku kredytów hipotecznych. BTE, który doprowadza do tego, że ludzie, którzy nie spłacą jednej raty, są eksmitowani na bruk pozbawieni dostatecznej ochrony sądowej.
2. Przewalutowanie kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich na złote po kursie z dnia podpisania umów przyznających rzeczone kredyty. Rozliczenie zobowiązań wobec banku przy założeniu, że umowy winny zostać zawarte w złotych polskich od pierwszego dnia obowiązywania, a nie we frankach szwajcarskich.
3. Ograniczenie zobowiązań „frankowiczów” do kwoty jaką ewentualnie uzyska bank ze sprzedaży przejętej nieruchomości zastawionej pod kredyt. Takie rozwiązania obowiązują w USA, Wielkiej Brytanii, a od niedawna w kilku innych krajach UE.
4. Ułatwienie przeprowadzenia upadłości konsumenckiej, zapewniając jednocześnie ochronę przed bezdomnością. Należy znieść przepisy o eksmisji na bruk, bo inaczej wyrosną nam w Polsce slumsy.
5. Ustanowienie w prawie, że kredyty hipoteczne mogą być udzielane na terytorium Polski jedynie w złotych polskich i na stałą stopę oprocentowania, tak by klienci banków, którzy wezmą takie kredyty znali swe zobowiązania wobec banku przez cały okres obowiązywania umów do całkowitej spłaty kredytów.
6. Ujednolicenie umów o kredyt hipoteczny, tak by ułatwić klientom banków refinansowanie kredytu w konkurencyjnym bankach w dowolnym momencie w zależności od warunków rynkowych, jak choćby od aktualnego korzystnego poziom stóp procentowych. Umożliwi to również ewentualne zbycie nieruchomości i poprawi mobilność klientów banków w przypadku np. utraty i poszukiwania pracy.
