Władze austriackie wpisały go jako legalną organizację paramilitarną działającą w Galicji. Podstawą prawną była ustawa o stowarzyszeniach oraz rozporządzenie Ministerstwa Obrony Krajowej z 1909 roku o „popieraniu strzelectwa dobrowolnego”. Nazwa „Związek Strzelecki” jest dosłownym tłumaczeniem określenia „Schutzen-Verein” użytego w rozporządzeniu. 

Związek Strzelecki powstał z inicjatywy Józefa Piłsudskiego, stojącego na czele nielegalnego Związku Walki Czynnej. Miało to umożliwić budowę organizacji militarnej. I tak we Lwowie powstał – Związek Strzelecki, a w Krakowie – Towarzystwo „Strzelec”.

W chwili wybuchu I wojny światowej Związek Strzelecki liczył 6449 przeszkolonych strzelców, a odrębna organizacja – Polskie Drużyny Strzeleckie – ponad 4000 przeszkolonych „drużyniaków”. 

Związek Strzelecki był organizatorem szkół podoficerskich i oficerskich, w których odbywały się ćwiczenia na strzelnicach wojskowych, legalnie kupowano broń i amunicję. Do Związku należały osoby z niemal wszystkich warstw społecznych i ugrupowań politycznych.

Członkowie Związku Strzeleckiego i Polskich Drużyn Strzeleckich stanowili podstawę Legionów stworzonych przez Józefa Piłsudskiego i walczących u boku Cesarstwa Austro-Węgierskiego. Strzelcy i Drużyniacy włączali się także czynnie w konspirację Polskiej Organizacji Wojskowej.