Nie czujesz zapachu? Uważaj na skutki zaburzenia węchu

Zapachów można nie czuć w ogóle, jeśli u pacjenta stwierdzono objawy anosomii. Mogą być osłabione, zniekształcone, albo pojawiać się takie, których nie ma. Gdy doświadczamy kłopotów z węchem, zaburzeniu ulega właściwie każda sfera życia - od codziennej higieny, przez relacje osobiste i intymne, nawet po zdrowie i… finanse. Najnowsze statystyki dotyczące pandemii koronawirusa wykazały, że praktycznie wszyscy po infekcji delta SARS-CoV2 mają kłopoty z węchem. 

Zdjęcie autorstwa Wilson Vitorino z Pexels

Według National Institute on Deafness and Other Communication Disorders 1-2 proc. mieszkańców Ameryki Północnej doświadcza zmian w działaniu tego zmysłu. Jedno z badań wskazało nawet, że takie kłopoty ma 23 proc. Amerykanów powyżej 40. roku życia. Tymczasem konsekwencje problemów z węchem mogą dotyczyć przeróżnych aspektów życia i bywają poważne.

Rola zapachu w naszym życiu

Zapachy są często pierwszym sygnałem ostrzegawczym - zaalarmują przed pożarem, nieświeżym jedzeniem, wyciekiem gazu z kuchenki, potencjalnie niebezpiecznymi chemikaliami. 

Problemy z węchem nierzadko prowadzą do zaburzeń odżywania - niektórzy jedzą zbyt mało, inni za dużo, jeszcze inni dodają za dużo soli czy przypraw, aby wzmocnić smak. Trudno jest też ugotować rodzinie obiad, kiedy się nie wie, jak pachnie. 

Gdy nie czuć zapachu własnego ciała, problematyczne może być zadbanie o czystość. Matki mają kłopoty z rozpoznaniem potrzeb swoich małych dzieci, a nawet ze stworzeniem z nimi bliskich więzi.

Badacze z University of Kent zauważyli, że z pomocą węchu mężczyźni są w stanie rozpoznać seksualne podniecenie u kobiet. Niektóre badania wskazują też, że z pomocą tego zmysłu człowiek potrafi do pewnego stopnia wyczuwać emocje innej osoby.

Jak się przy tym okazuje, to właśnie głównie zapachy uruchamiają silne wspomnienia. Naukowcy z Northwestern University w ubiegłym roku, po analizach ludzkich mózgów stwierdzili wręcz, że ośrodki węchowe mają unikalne połączenie z uczestniczącym w przetwarzaniu pamięci hipokampem. Spośród wszystkich zmysłów, z ośrodkami pamięci najsilniej łączy się właśnie węch.

To była utrzymująca się tajemnica ludzkiego doświadczenia. Praktycznie każdy był kiedyś przeniesiony do innego miejsca i czasu przez przelotny zapach. Wzrok rzadko powoduje takie przeżycia. Jednak nie wiedzieliśmy, dlaczego.
- mówi prof. Christina Zelano, autorka odkrycia.

Przyczyny utraty węchu

Wśród głównych przyczyn zaburzeń węchu można wymienić:

  • naturalne procesy starzenia,
  • infekcje zatok i układu oddechowego, 
  • palenie, 
  • polipy w przewodach nosowych, 
  • urazy głowy
  • zaburzenia hormonalne
  • problemy dentystyczne, 
  • działanie niektórych chemikaliów, 
  • działanie niektórych leków, radioterapia,
  • schorzenia układu nerwowego, takie jak choroba Parkinsona czy Alzheimera. 

W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek oznak zaburzeń węchu najlepiej jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. 

Badania wskazują na przykład, że starsze osoby, które mają sprawny węch, są mniej zagrożone demencją. Jak donoszą eksperci z University of California, San Francisco, seniorzy, którzy w czasie eksperymentu potrafili rozpoznać zapach róż, terpentyny i cytryn oraz zachowali w dobrym stanie wzrok, słuch i zmysł dotyku, byli o połowę mniej zagrożeni demencją, niż ich rówieśnicy z wyraźnym pogorszeniem stanu zmysłów.

Dobry węch - dłuższe życie

W trakcie badań 2 tys. osób w wieku 71-82 lata zespół z Michigan State University zauważył, że osoby z najsłabszym węchem były aż o 46 proc. bardziej narażone na zgon w czasie kolejnych 10 lat, niż ochotnicy z węchem najlepszym. Zauważonego związku nie dało się przy tym wyjaśnić różnicami w stylu życia ani innymi chorobami. 

Nie znamy przyczyn aż 70 proc. zwiększonego zagrożenia. Musimy dowiedzieć się, co dotyka te osoby.
- zwraca uwagę autor badania, dr Honglei Chen. 

Zależność dotyczyła tak kobiet, jak mężczyzn oraz osób rasy białej i czarnej, a to oznacza, że wyniki raczej można uogólnić do różnych populacji. Badacze zwracają jednak uwagę na jedno zastrzeżenie - opisany związek był mocno ograniczony u osób z ogólnie dobrym i doskonałym zdrowiem. To z kolei sugeruje, że zaburzenia węchu mogą być wczesnym i czułym wskaźnikiem pogarszającego się zdrowia u starszych osób.

Dobrym rozwiązaniem może być włączenie w pewnym momencie przesiewowych badań węchu do rutynowych wizyt u lekarza.
- podkreśla dr Chen.

 

 


Źródło: Niezalezna.pl, PAP MediaRoom, Serwis Zdrowie

MaŁu
Wczytuję ocenę...
Wczytuję komentarze...



Zobacz więcej
Niezależna TOP 10
Wideo