Nowe inicjatywy Uzbekistanu w sferze praw człowieka

Po raz pierwszy w historii prezydent Republiki Uzbekistanu Szawkat Mirzijojew wziął udział w 46. Sesji Rady Praw Człowieka ONZ (RPC) – organu cieszącego się najwyższym międzynarodowym autorytetem, powołanego do zapewnienia ochrony praw człowieka na całym świecie. Należy również podkreślić, że po raz pierwszy Uzbekistan był reprezentowany przez swojego prezydenta na tego typu wydarzeniu, na którym był również jednym z referentów.

Prezydent Republiki Uzbekistanu - Szawkat Mirzijojew
Ambasada Uzbekistanu

Od momentu powołania RPC ONZ w 2006 r. przywódcy zaledwie 20 państw zwrócili się do delegatów corocznych sesji Rady, przy czym Uzbekistan skorzystał z tego przywileju jako pierwszy spośród państw przestrzeni postsowieckiej. Głowa naszego państwa szczegółowo odniosła się do priorytetów pogłębiania demokratycznych zmian w kraju. Prezydent omówił główne kierunki działalności Uzbekistanu w ramach Rady Praw Człowieka i nakreślił nowe płaszczyzny współdziałania z ONZ w sferze ochrony praw, wolności i interesów prawnych obywateli.

Trzy priorytetowe inicjatywy

Według ocen ekspertów ONZ na szczególną uwagę zasługują nakreślone przez Prezydenta Uzbekistanu trzy ważne inicjatywy. Pierwsza z nich dotyczy przejęcia w 2021 r. przez Uzbekistan prezydencji w ramach Dialogu kobiet liderów krajów Azji Środkowej. Należy podkreślić, że według danych ONZ dynamika wzrostu PKB zależy wprost od poziomu rozwoju przedsiębiorczości kobiet. 

W związku z tym głowa naszego państwa wyszła z inicjatywą organizacji sesji Dialogu kobiet liderów krajów Azji Środkowej, a także forum biznesowego. Przeprowadzenie ich pozwoli na wymianę doświadczeń w sferze poszerzania praw i możliwości kobiet, stworzenia warunków dla zapewnienia im zatrudnienia i rozwoju biznesu, zapobiegania wszelkim formom przemocy, a także będzie sprzyjać wzmacnianiu współpracy w tej sferze na poziomie międzynarodowym i regionalnym.

Druga kwestia to utworzenie Regionalnej Rady ds. samorealizacji ludzi o ograniczonych możliwościach. Prezydent Uzbekistanu szczególnie podkreśla istotę wzmocnienia ochrony socjalnej społeczeństwa, m.in. poprzez stopniowe przechodzenie do odpowiadającego standardom światowym modelu socjalnego przy określaniu niepełnosprawności. Regionalna Rada pozwoli w sposób uregulowany na dyskusje i podejmowanie decyzji w zakresie zapewnienia praw tej grupie ludzi, integracji ich ze społeczeństwem, stworzenia sprzyjających warunków dla ich samoorganizacji. 

Trzecia: Uzbekistan konsekwentnie dąży do stworzenia regionalnego mechanizmu działania praw człowieka w regionie Azji. Z jego inicjatywy została stworzone Samarkandzkie Forum Praw Człowieka. Nie istnieje jednak na świecie uniwersalny model demokratycznego rozwoju. Smutne doświadczenia szeregu państw pokazują, że próby narzucenia zunifikowanych standardów, bez uwzględniania konkretnych historycznych, społecznych i innych aspektów, a także tradycji narodowych i religijnych, odnoszą przeciwne skutki. Stworzenie proponowanego mechanizmu, biorącego pod uwagę regionalną specyfikę, sprzyja poprawie ochrony praw i wolności człowieka w regionie azjatyckim, umocnieniu stosownych mechanizmów regionalnych i międzynarodowych.

Intensywne kontakty i aktywna działalność

ONZ łączy z Republiką Uzbekistanu prawie 30-letnia historia współpracy, rozpoczęta 2 marca 1992 r., z chwilą wstąpienia naszego kraju do ONZ w charakterze pełnoprawnego członka.

Uzbekistan efektywnie współpracuje z ONZ i jej wyspecjalizowanymi agendami w różnych kierunkach, jakimi są m.in.: walka ze współczesnymi zagrożeniami i wyzwaniami dotyczącymi bezpieczeństwa, stabilizacja sytuacji i odbudowa Afganistanu, nierozprzestrzenianie broni masowego rażenia, rozwiązywanie problemów ekologicznych – w szczególności łagodzenie skutków tragedii na Morzu Aralskim, stabilny rozwój społeczno-ekonomiczny, ochrona praw i wolności człowieka.

W latach 2017–2021, w ramach realizacji zadań Strategii w pięciu priorytetowych kierunkach rozwoju, kontakty Uzbekistanu z ONZ stały się bardziej intensywne. Nasz kraj zaczął aktywniej uczestniczyć w działalności Zgromadzenia Ogólnego i wyspecjalizowanych agend ONZ. Odbyły się wizyty w Uzbekistanie sekretarza generalnego ONZ António Guterresa, wysokiego komisarza NZ ds. Praw Człowieka Zeida Ra'ada Al-Husseina, specjalnych sprawozdawców ONZ ds. wolności religii lub przekonań Ahmeda Shaheeda, a także ds. niezawisłości sędziów i adwokatów – Diego Garcia Sayána, specjalnego przedstawiciela Sekretarza Generalnego ONZ, szefa Regionalnego Centrum ONZ ds. dyplomacji prewencyjnej dla Azji Środkowej Natalii Hermann i wielu innych wysoko postawionych przedstawicieli ONZ i jej wyspecjalizowanych struktur. 
W wyniku tych wizyt i spotkań przyjęto i realizuje się szereg działań w sferze rozwoju współpracy Uzbekistanu z ONZ. ONZ aktywnie wspiera w szerokim zakresie Uzbekistan w rozwiązywaniu problemów w różnych dziedzinach, w tym w ochronie zdrowia, edukacji i ochronie socjalnej, dziedzictwie kultury, ochronie zasobów naturalnych i bioróżnorodności, walce z bezprawnym handlem narkotykami oraz rozprzestrzenianiem się AIDS.

Uzbekistan wiarygodnym członkiem ONZ

Znaczącym wydarzeniem był udział prezydenta Republiki Uzbekistanu Szawkata Mirzijojewa w 72. i 75. Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Dzięki dobrej atmosferze współpracy Uzbekistan stał się aktywnym uczestnikiem procesów we wszystkich sferach działalności ONZ, co pozytywnie odbija się na stosunku do niego państw członkowskich.

Wszystkie inicjatywy zgłoszone przez Uzbekistan na forum ONZ znalazły pełne poparcie u społeczności światowej i dzisiaj stanowi ono ważny wkład w zapewnienie powszechnego pokoju, stabilizacji i trwałego rozwoju oraz ochrony praw człowieka. Z inicjatywy władz Uzbekistanu, w ramach Zgromadzenia Ogólnego ONZ, zostały opracowane i przyjęte trzy rezolucje. 12 grudnia 2018 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło specjalną rezolucję „Edukacja i tolerancja religijna”. Dokument, którego projekt został opracowany przez Uzbekistan i przyjęty w rekordowo krótkim czasie, jednogłośnie poparły wszystkie państwa członkowskie ONZ. Jego współautorami było ponad 50 krajów Ameryki Północnej i Łacińskiej, Azji, Afryki i innych kontynentów, co świadczy o wysokim międzynarodowym uznaniu inicjatywy prezydenta Uzbekistanu, Szawkata Mirzijojewa. Trwają prace nad kolejną rezolucją Zgromadzenia Ogólnego, dotyczącą ogłoszenia regionu Przyarala strefą innowacji i technologii ekologicznych oraz konwencji o prawach młodzieży, celem ich przyjęcia w ramach ONZ.

Stabilny system polityczny

W sierpniu 2020 r. pod egidą Organizacji Narodów Zjednoczonych odbyło się Forum Samarkandzkie, poświęcone prawom młodzieży. Przedyskutowano na nim przygotowany przez Uzbekistan projekt Konwencji o prawach młodzieży. Przyjęta została Samarkandzka Rezolucja „Młodzież-2020: globalna solidarność, stabilny rozwój i prawa człowieka”, która została przedstawiona w charakterze oficjalnego dokumentu na 74. Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ i umieszczona w oficjalnych dokumentach ONZ pod numerem A/74/998.

W Uzbekistanie wysoko ceni się wysiłki RPC ONZ i Biura Wysokiego Komisarza NZ do Praw Człowieka w zakresie umacniania ochrony praw człowieka na całym świecie. Ochrona praw człowieka rozpatrywana jest jako jeden z priorytetów współdziałania z tą organizacją międzynarodową. Bez zapewnienia tych praw niemożliwe jest bowiem rozwiązanie problemów rozwoju społeczno-gospodarczego, polityczno-prawnego i kulturalno-humanitarnego państw. Nasz kraj prowadzi aktywny i konstruktywny dialog z agendami ONZ.

Przedstawiamy okresowe sprawozdania z realizacji głównych umów międzynarodowych związanych z prawami człowieka, jak i wynikających z nich podejmowanych działań, dotyczących realizacji zaleceń (na dzień dzisiejszy przekazano 41 raportów). W kraju został stworzony stabilny system polityczny, odpowiadający współczesnym kryteriom demokracji i praw człowieka.

Organy władzy ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej działają aktywnie na wszystkich szczeblach. Najważniejsze jest to, że w społeczeństwie uzbeckim umacnia się szacunek dla zasad nadrzędności prawa i tworzy się kultura praw człowieka. Uzbekistan jako pierwszy spośród państw Azji Środkowej stworzył działający system narodowych instytucji praw człowieka, który obejmuje parlamentarnego Ombudsmana (rzecznik przy parlamencie), dziecięcego (rzecznik praw dziecka) i biznesowego (rzecznik praw przedsiębiorców) oraz Narodowe Centrum Praw Człowieka.

Uzbekistan doceniony przez międzynarodową społeczność

Z uwzględnieniem zaleceń RPC i komitetów umownych ONZ w czerwcu 2020 r. po raz pierwszy została przyjęta i jest konsekwentnie realizowana narodowa strategia Republiki Uzbekistanu w zakresie praw człowieka. Przyjęcie Uzbekistanu do RPC ONZ stało się wyraźnym świadectwem uznania przez wspólnotę międzynarodową osiągnięć kraju i docenienie postępu we wdrażaniu reform w sferze liberalizacji społeczeństwa, umacniania praw podstawowych i wolności człowieka, a także międzynarodowych i regionalnych inicjatyw w sferze ochrony praw i wolności człowieka.

W swoich wystąpieniach na jubileuszowej 75. Sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ, Segmencie Wysokiego Szczebla 46. Sesji Rady Praw Człowieka ONZ, a także w orędziu do parlamentu kraju, prezydent Szawkat Mirzijojew określił kluczowe priorytety nowego Uzbekistanu w zakresie praw człowieka:

  • zapewnienie prawa do ochrony zdrowia; 
  • równość płci; 
  • ochrona osób niepełnosprawnych; 
  • ochrona praw młodzieży; 
  • edukacja zgodna z prawami człowieka; 
  • umocnienie niezawisłości sądów; 
  • walka z terroryzmem; 
  • rozwój współpracy regionalnej w zakresie praw człowieka. 

Prezydent Uzbekistanu wysunął szereg ważnych inicjatyw w skali globalnej, regionalnej i narodowej, które praktycznie obejmują wszystkie mechanizmy ochrony praw i interesów prawnych każdego człowieka oraz istniejące problemy i drogi ich rozwiązania.

 


Źródło: Ambasada Uzbekistanu

redakcja
Wczytuję ocenę...
Wczytuję komentarze...



Zobacz więcej
Niezależna TOP 10
Wideo