Sytuacja polskich finansów publicznych stała się dramatyczna. Ostatnie dni potwierdziły oczekiwane od miesięcy przez większość ekonomistów faktyczne przyznanie się rządu do nadchodzącej katastrofy budżetowej – pisze „Gazeta Polska”.

Gdy dochody z podatków okazały się znacznie mniejsze od zaplanowanych, rząd ogłosił rychłą nowelizację budżetu. Tegoroczny deficyt ma zostać zwiększony o kolejne 16 mld zł (zatem do poziomu ponad 51 mld), a wydatki obcięte o 8,5 mld zł. Ponadto zapowiedziana nowelizacja ustawy o finansach publicznych zawieszałaby w tym i 2014 r. działanie 50-proc. progu ostrożnościowego (relację długu publicznego do PKB), a także reguły wydatkowej (wydatki mogą rosnąć nie więcej niż wysokość inflacji plus 1 proc.).

– Kryzys strefy euro okazał się bardziej długotrwały, niż się spodziewaliśmy – próbował tłumaczyć dziennikarzom po posiedzeniu rządu minister Rostowski. – Wobec tego na potrzeby ożywienia polskiej gospodarki decydujemy się dzisiaj na bardzo silny impuls stymulacyjny, który poprzez zwiększenie deficytu bieżącego zasili polską gospodarkę o ok. 1 proc. PKB. Kluczową rolę odegrają oszczędności wygospodarowane przez poszczególne resorty, stanowiące ok. 0,5 proc. PKB – dodał.

Rostowski stracił panowanie nad systemem

Co kryje się za tymi liczbami? Pytani przez „Gazetę Polską” politycy i ekonomiści nie mają złudzeń, że finanse publiczne znalazły się w dramatycznym stanie. Środowiska pracodawców dodają, że ostatnie działania rządu obliczone są jedynie na bieżące łatanie dziury budżetowej, a finanse publiczne wciąż czekają na gruntowną reformę. Suchej nitki na rządzie nie zostawia poseł Zbigniew Kuźmiuk (PiS): – Mówiąc o jakiejś „stymulacji” budżetowej, Rostowski kłamie w żywe oczy. Tnie wydatki na 8,5 mld zł. A przecież powiększenie deficytu oznacza, że te wydatki zaplanowane finansuje nie z dochodów podatkowych, tylko ze zwiększonego deficytu. O jakiej więc stymulacji mowa? 

Zdaniem Kuźmiuka sytuacja polskich finansów staje się coraz bardziej dramatyczna. – Ujawniono nam chyba tylko czubek góry lodowej. W rzeczywistości wszystko wygląda jeszcze gorzej. Brakuje łącznie 30 mld zł. W czerwcu NBP wpłacił bowiem do budżetu 5,3 mld zł z zysku za ub.r. A to nie było planowane. Gdyby więc tego zysku nie było, należałoby mówić o 30-miliardowej dziurze budżetowej. 

Poseł przypomniał także, że wszystkie dochody podatkowe na cały br. miały wynieść ok. 270 mld zł. – Jeśli więc po upływie pół roku minister finansów myli się o 30 mld zł, tj. o 11 proc., to znaczy, że w ogóle nie panuje nad systemem podatkowym. Ponadto, jeśli mamy spowolnienie gospodarcze, a wpływy z podatku VAT są po I połowie br. niższe o blisko 10 proc. niż w tym samym okresie ub.r., to oznacza, że został zniszczony system VAT – ocenia Kuźmiuk. 

Koncepcja budżetu „otwartego”

Według posła Pawła Szałamachy (PiS), b. wiceministra skarbu, rząd zwlekał z podjęciem decyzji o nowelizacji budżetu do zakończenia ostatniej konwencji PO, żeby nie obniżać szans na umocnienie pozycji premiera w jego partii. Pęka mit ekipy politycznej, która zna się na gospodarce. Był to zapewne jeden z powodów, dla którego część wyborców PO, przekonana, że ma do czynienia z technokratyczną, zdroworozsądkową ekipą, partię tę popierała. Tymczasem nastąpił jej spektakularny upadek. W powiązaniu z uchyleniem skutków obowiązywania tzw. pierwszego progu ostrożnościowego pokazuje to, że realizowana jest koncepcja budżetu „otwartego” – mówi Szałamacha. Świadczy o tym m.in. ogromna, ponadplanowa emisja obligacji państwowych w I połowie br. Z zaplanowanych na cały rok 25,5 mld zł z tego tytułu uzyskano na koniec czerwca 44,3 mld zł. – Zatem zaliczkowo, po cichu, jeszcze przed ogłoszeniem nowelizacji budżetu, rząd zwiększał deficyt – dodaje. 

Zdaniem Pawła Cymcyka, menedżera komunikacji inwestycyjnej w ING TFI, już od marca było widać, że tegoroczny budżet nie ma szans się spiąć. Że nie pomoże wypłata dywidend ze spółek skarbu państwa ani zysku NBP. – Wybrano wyjście, w którym trochę zwiększy się deficyt i zmniejszą wydatki – zauważa Cymcyk. 

Więcej w najnowszym wydaniu tygodnika „Gazeta Polska”