W służbie ojczyźnie i bliźniemu

[…] widziałem jak Gutbele z pistoletu ręcznego strzelił kilkakrotnie do Kazimierza Przekory. Na skutek tych strzałów Kazimierz Przekora został zabity przez Gutbele. – Zeznanie świadka Józefa Zychowicza. 26 kwietnia w Hucie Mińskiej Instytut Pileckiego upamiętni Kazimierza Przekorę, żołnierza zabitego przez niemieckich żandarmów za ukrywanie trzech nieznanych żydowskich mężczyzn. Za pomoc prześladowanym został rozstrzelany przez znanego z okrucieństwa komendanta Friedricha Gutberleta.

Rynek w Mińsku Mazowieckim w latach 30.-40. XX w. Fotografia ze zbiorów Muzeum Ziemi Mińskiej w Mińsku Mazowieckim

Kazimierz Przekora od czasów I wojny światowej służył Polsce jako żołnierz. W trakcie ponad 20 lat służby dał się poznać jako człowiek sumienny i obowiązkowy. Był wielokrotnie odznaczany, otrzymał Krzyż Walecznych, Brązowy Krzyż Zasługi i Brązowy Medal za Długoletnią Służbę. Gdy w 1939 roku Niemcy napadły na nasz kraj, walczył w 7 Pułku Ułanów Lubelskich na Lubelszczyźnie. Po klęsce wojny obronnej i rozwiązaniu oddziału osiadł w Hucie Mińskiej. Inwazja niemiecka przyniosła długie lata krwawej okupacji. Wszechobecne represje i terror wyniszczały polskie społeczeństwo. Ofiarą największych prześladowań padła ludność żydowska. W Mińsku Mazowieckim, gdzie w okresie międzywojnia około 40% populacji stanowili Żydzi, Niemcy utworzyli getto w październiku 1940 roku. Niecałe dwa lata później rozpoczęli jego likwidację, wysyłając większość ofiar do obozu zagłady w Treblince. Ci, którym udało się uniknąć egzekucji lub wywózki, rozpoczęli dramatyczną walkę o przetrwanie.

Latem 1943 roku do drzwi domu Kazimierza Przekory zapukali trzej Żydzi, prawdopodobnie uciekinierzy z obozu pracy w Mińsku Mazowieckim, prosząc o schronienie. Mimo grożącej kary śmierci za jakąkolwiek pomoc Żydom, Przekora przyjął ich pod swój dach.

– tłumaczy dr Wojciech Cedro, historyk z Instytutu Pileckiego.

Piwnica, w której ukrył ich mój ojciec, znajdowała się pod podłogą kuchni w naszym domu. Drzwi od piwnicy były zakrywane dywanikiem. Kilkakrotnie widziałam, jak mój ojciec i macocha podawali do piwnicy posiłki ukrytym tam Żydom.

– mówiła córka Wanda Franciszka Perczyńska,

2 lipca 1943 roku Niemcy, dowodzeni przez żandarma Friedricha Gutberleta zorganizowali obławę obejmującą wsie Hutę Mińską, Cielechowiznę i Gliniak. Wydali też nakaz, by wszyscy mężczyźni stawili się na terenie szkoły w Gliniaku. Kazimierz Przekora, przed wyjściem z domu, przestrzegł ukrywanych Żydów przed zagrożeniem. Jego córka Wanda ukryła się w sąsiedztwie, u ciotki.

W tym samym czasie, gdy na terenie szkoły w Gliniaku byli sprawdzani okoliczni mieszkańcy, kilku niemieckich żandarmów w Hucie Mińskiej rozpoczęło przeszukanie domu Kazimierza Przekory i znalazło żydowską kryjówkę. Jeden z Żydów podjął próbę ucieczki w kierunku pobliskich pól, jednak niezwłocznie został zastrzelony. Następnie żandarmi rozstrzelali pozostałych dwóch mężczyzn na tzw. dworskich polach.

Tymczasem na szkolnym placu Kazimierz Przekora został oskarżony o ukrywanie Żydów. Mimo wstawiennictwa sołtysa żandarmi wyprowadzili go za szkołę, w kierunku pól, gdzie według zeznań świadków został zastrzelony przez samego Gutberleta.

dodał Wojciech Cedro.

Ciało Kazimierza Przekory zostało pochowane na cmentarzu w Mińsku Mazowieckim. Miejsce pochówku żydowskich mężczyzn pozostaje nieznane.

26 kwietnia, w Hucie Mińskiej, przed Szkołą Podstawową im. Karola Wojtyły, Instytut Pileckiego wraz z samorządem mińskim, a przede wszystkim z rodziną „Zawołanego po imieniu”, odsłoni kamień poświęcony Kazimierzowi Przekorze. To już 25. uroczystość i 56. bohater przypomniany w ramach programu „Zawołani po imieniu”, realizowanego przez Instytut Pileckiego od trzech lat powiedziała dr Anna Stróż Pawłowska, koordynatorka programu. Naszą misją jest przywracanie zapomnianych bohaterów przede wszystkim wspólnotom, do których niegdyś należeli; stąd ścisła współpraca Instytutu z kolejnymi pokoleniami rodzin oraz lokalnymi samorządami i organizacjami.  To konsekwentne, społeczne zaangażowanie podejmowane w mikroskali wyróżnia program „Zawołani po imieniu” na tle wielu innych inicjatyw.

Program upamiętnienia [wtorek, 26 kwietnia 2022, Huta Mińska]

12:00 — Msza Święta (kościół pw. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Hucie Mińskiej)

13:15 — Odsłonięcie kamienia i tablicy (teren przed Szkołą Podstawową im. Karola Wojtyły w Hucie Mińskiej z siedzibą w Cielechowiźnie)

 

 



Źródło: niezależna.pl; instytutpileckiego.pl

#Instytut Pileckiego #Polacy ratujący Żydów #zbrodnie niemieckie #II wojna światowa

Magdalena Łysiak
Wczytuję ocenę...
Wczytuję komentarze...



Zobacz więcej
Niezależna TOP 10
Wideo