Uczniowie chcą się uczyć o zmianach klimatu, ale… nie chce im się czytać

69,68 proc. uczniów uważa, że tematyka związana ze zmianami klimatu jest ważna. 17,36 proc. angażuje się w aktywności na rzecz klimatu, 41 proc. ma autorytet, który go inspiruje. 59 proc. nie jest usatysfakcjonowana z edukacji klimatycznej w szkole - wynika z badania "Uczniowie wobec zmian klimatu". Co ciekawe zdecydowana większość deklaruje, że nie szuka wiedzy na temat zmian klimatu w książkach. Znacznie częściej wskazywano natomiast filmy – niekoniecznie dokumentalne. Dużą popularnością w zainteresowanej kwestiami klimatycznymi młodzieży cieszą się… bajki i seriale m.in. "Epoka lodowcowa" i "WALL-E", a nawet film "Diuna".

Zdjęcie autorstwa Markus Spiske z Pexels

69,68 proc. uczniów uczestniczących w badaniu odpowiedziało, że tematyka związana ze zmianami klimatu jest ważna. 9,7 proc. podało, że nie jest ona dla nich istotna. 20,62 proc. badanych nie ma zdania na ten temat.

17,36 proc. badanych podało, że angażuje się w aktywności/ działania, które uwzględniają/uwzględnia edukację dla klimatu. 82,64 proc. przyznało natomiast, że nie angażuje się w takie działania i aktywności.

Uczniowie, którzy są zaangażowani w różnorodne aktywności wskazują na:

  • działania prowadzone w domu (segregowanie śmieci, kupowanie używanych ubrań),
  • redukowanie plastiku w życiu,
  • oszczędzanie wody i energii,
  • zbieranie wody deszczowej,
  • sadzenie roślin,
  • korzystanie z komunikacji miejskiej,
  • zaprzestanie jedzenia mięsa),
  • działania w mediach społecznościowych (udostępnianie postów o takiej tematyce),
  • akcje organizowane w szkole (sprzątanie świata, konkursy ekologiczne,
  • sadzenie drzew i sprzątanie śmieci na Dzień Ziemi, Tydzień Edukacji Globalnej,
  • kółko przyrodnicze, marsze przeciw smogowi),
  • konkursy i akcje o zasięgu miejskim i ogólnopolskim,
  • obowiązkowe zajęcia szkolne (obowiązkowe projekty,
  • udział w zajęciach "zrównoważony rozwój"), działania aktywistyczne i edukatorskie,
  • działania w organizacjach młodzieżowych i pomoc w akcjach z zakresu edukacji dla klimatu.

O zmianach klimatu uczą się z bajek i seriali?

Skąd młodzi czerpią wiedzę na temat zmian klimatycznych? Głównym źródłem są dla nich filmy i serialne… niekoniecznie dokumentalne. Wśród licznych odpowiedzi przewijały się nawet produkcje fabularne. Informacji w książkach szukało natomiast niewielu młodych ludzi. Zaledwie 8,15 proc. badanych deklaruje, że sięga po książki związane z tematyką zmian klimatu. 91,85 proc. podało, że… nie czyta książek o tej problematyce.

Proszeni wskazanie konkretnych tytułów bardzo często uczniowie wskazywali czasopisma "Cogito" oraz "National Geographic". Wielokrotnie powtarzającymi się tytułami były: "Jak uratować świat?" Areta Szpura, "Wilki” Adama Wajraka, "Życie na naszej planecie" Davida Attenborough. Często uczniowie wskazywali również na podręczniki do przyrody, geografii oraz języka angielskiego.

Ponadto uczniowie wskazują na książki: "Historia pszczół" i "Ostatni" Mai Lunde, "Jak ocalić świat przed katastrofą klimatyczną?" Billa Gatesa, "No Logo" Naomi Klein, "Życie zero waste" Katarzyny Wągrowskiej, "Nowa normalność" Grzegorza Brauna, "The most important comic book on the Earth (Rewriting extinction)" Cary Delavingne i Ricky’ego Gervaisa, "Oblicza geografii" - podręcznik dla licealistów, "Modopolis" Dany Thomas, "Prowadź swój pług przez kości umarłych" Olgi Tokarczuk, "Sekretne życie drzew" Petera Wohllebena, "Koniec lodu. Jak odnaleźć sens w byciu świadkiem katastrofy klimatycznej" Dahra Jamaila, "21 lekcji na XXI wiek" Yuvala Noaha Harariego, "Mniej znaczy lepiej" Jasona Hickela, "Jak zerwać z plastikiem" Katarzyny Dudzik, "Nauka o klimacie" Aleksandry Kardaś, Marcina Popkiewicza i Szymona Malinowskiego, "Gawędy o wilkach i innych zwierzętach" Marcina Kostrzyńskiego, "Klimatyczne ABC. Interdyscyplinarne podstawy współczesnej wiedzy o zmianie klimatu", serię "Nela, mała reporterka", "Zwierzaki świata" Martyny Wojciechowskiej, "Felix, Net i Nika oraz teoretycznie możliwa katastrofa" Rafała Kosika.

Wskazywali też na artykuły, blogi oraz fora internetowe.

31,7 badanych uczniów podało, że zna filmy, które poruszają tematykę związaną ze zmianami klimatu. 68,3 proc. odpowiedziało, że nie zna tytułów takich filmów.

Najczęściej powtarzającymi się tytułami były: filmy Davida Attenborough, film animowany "WALL·E" oraz reportaże Martyny Wojciechowskiej. Uczniowie równie często wskazywali konkretne serie filmowe oraz kanały telewizyjne oraz serwisy filmowe: YouTube, Netflix, filmy z National Geographic, Nat Geo Wild, filmy BBC.

Ponadto wskazali na następujące filmy: "Before the flood", "Thin Ice", "Arktyka bez lodu", "Czarnobyl", "Księżniczka Mononoke", "Można panikować", "Mieszkańcy Ziemi", "The day after tomorow", "Ostatnie pokolenie", "Epoka lodowcowa", "Everyday hero: Myśliwy w spódnicy", "Ciemne strony rybołówstwa", "Elektrośmieci...", "Polska wysycha", "Gdzie jest Nemo?", "Nasza ziemia", "Avengers: Infinity War", "2012", "True Cost", "Cowspiracy", "Toksyczna odzież", "Squid Game", "Geostorm", "Plastikowy ocean", "Lorax", "Interstellar", "Śmierć 2020", "W pustyni i w puszczy", "Świat na granicy", "Kurzgesagt – In a Nutshell", "Can YOU Fix Climate Change?", "Pułapki rozwoju", "Transcendencja", "Ginący świat", "SOS Ziemia", "Nela, mała reporterka", "Diuna", "Avatar", film dokumentalny o Grecie Thumberg, "W ofierze ekologii", "Geostorm", "Ginący świat", "Zatoka delfinów", "Czy czeka nas koniec?", "Jasna Strona", serial "Strefa skażenia", "Było sobie życie", "Klimatyczne rozmowy", "Drzewa".

Kto powinien uczyć o zmianach klimatycznych?

Uczniowie pytani byli też, kto ich zdaniem, powinien przekazywać wiedzę na temat zmian klimatu. Mogli wskazać dwie odpowiedzi. 67,07 proc. odpowiedziało, że nauczyciele, 47,19 proc. wskazało na ekologów, 29,99 proc. na rodziców, 25,84 proc. na polityków, 22,98 proc. na organizacje pozarządowe. 22,41 proc. odpowiedziało, że szuka wiedzy samemu.

41 proc. badanych wskazało, że posiada autorytet/ wzór inspirujący w zakresie rozwijania aktywności proklimatycznej. 59 proc. odpowiedziało, że nie ma takiej osoby, instytucji lub organizacji.

Uczniowie pytani, kto jest wzorem/autorytetem dla nich w tej tematyce wskazywali na najbliższe otoczenie, rodzinę, przyjaciół, organizacje proekologiczne, inne organizacje, partie polityczne i polityków, zespoły muzyczne i wokalistów, nauczycieli, naukowców, badaczy, edukatorów, a także influencerów, filantropów i przedsiębiorców, telewizję i dziennikarzy, konkretne kraje, proekologiczne działania firm i koncernów, strony internetowe i programy telewizyjne.

  • Lęk o przyszłość związany z kryzysem klimatycznym odczuwa 56,48 proc. badanych. 25,5 proc. nie odczuwa takiego lęku. 18 proc. odpowiedziało, że nie wie.
  • 69,85 proc. badanych wierzy, że poprzez różnorodne działania można powstrzymać katastrofę klimatyczną. 9 proc. respondentów ma odmienne zdanie, a 21,11 proc. nie ma zdania na ten temat.
  • 55,34 proc. odpowiedziało, że zdaje sobie sprawę, że ochrona planety oznacza rezygnację z pewnych udogodnień współczesnej cywilizacji. Odmiennego zdania jest 22,98 proc. respondentów, 21,68 proc. nie ma zdania.
  • 13,85 proc. uczniów jest usatysfakcjonowanych z jakości edukacji dotyczącej klimatu w ich szkole. 59,01 proc. badanych jest odmiennego zdania. 27,14 proc. uczniów nie ma zdania na ten temat.

Badanie "Uczniowie wobec zmian klimatu" prowadzone było w ramach projektu wyszehradzkiego "Edukacja Humanistyczna V4 dla Klimatu. Rozpoznania – dobre praktyki – rekomendacje" realizowane było przez Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach przy współpracy z EUROPE DIRECT Śląskie. W badaniu właściwym prowadzonym od listopada do 15 grudnia 2021 roku wzięło udział 2 181 uczniów, 1 227 ankiet zostało w pełni wypełnionych i poddanych szczegółowej analizie. Średni wiek badanych wynosił 15,5 roku. Największą grupę respondentów stanowiły osoby w przedziale wiekowym 15–18 lat.

 

Źródło: niezalezna.pl, PAP

MaŁu
Wczytuję ocenę...
Wczytuję komentarze...



Zobacz więcej
Niezależna TOP 10
Wideo