Odwodnienie organizmu. Objawy i sprawdzone sposoby na nawodnienie

Ile czasu człowiek jest w stanie przetrwać bez wody? Dorosły człowiek bez jedzenia może przetrwać ponad miesiąc, ale bez wody czas ten skraca się do zaledwie kilku dni. Woda, tak jak i tlen jest najważniejszym składnikiem naszego życia. Odwodnienie organizmu powoduje dysfunkcje w jego prawidłowym funkcjonowaniu, a w skrajnych przypadkach poważnie zagraża zdrowiu, a nawet życiu.

Zdjęcie autorstwa Arnie Watkins z Pexels

Ile wody dziennie należy pić?

To, ile każdy człowiek powinien dziennie wypijać wody zależy od wieku, budowy ciała, chorób na jakie cierpi, wykonywanej pracy, a nawet od temperatury, jaka panuje wokół. 

Trzeba pamiętać o tym, aby w czasie upałów zwiększyć ilość płynów, co jest bardzo ważne dla organizmu i poprawnego funkcjonowania. Pamiętajmy o uzupełnianiu nie tylko wody, ale i soli mineralnych. Niedobór sodu i potasu również szkodzi organizmowi.

Z informacji na stronie Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej wynika, że minimum płynów dziennie to:

  • dla kobiet – 2 litry wody, czyli 8 szklanek dziennie
  • dla mężczyzn – 2,5 litra wody, czyli 10 szklanek dziennie

Objawy odwodnienia u dorosłego człowieka?

  • Pragnienie - to pierwszy sygnał, jaki organizm wysyła, gdy potrzebuje wody. Nawet niewielki jej brak może powodować nieprzyjemne konsekwencje. Pragnienie z wiekiem zanika, dlatego osoby starsze powinny regularnie pić wodę, nawet gdy nie odczuwają pragnienia.
  • Zmiany w kolorze lub ilości oddawanego moczu - kolor moczu powinien być delikatnie żółty. Jeśli jego kolor jest ciemnożółty lub pomarańczowy oznacza to, że pijemy za mało. Natomiast jeśli jest zbyt jasny wówczas pijemy za dużo. Warto jednak pamiętać, że niektóre pokarmy i lekarstwa mogą wpływać na kolor i ilość moczu. Jeśli mocz zmienia swoją barwę zbyt często, należy skonsultować się z lekarzem, gdyż nie zawsze oznacza to odwodnienie organizmu czy jego przepojenie.
  • Zmęczenie lub senność - utrata płynów rzędu 1–3 proc. masy ciała (co uważane jest za łagodne odwodnienie) może powodować uczucie zmęczenia i senności podczas codziennych zajęć.
  • Bóle głowy - utrata płynów o 1,4 proc. masy ciała powoduje bóle głowy oraz złe samopoczucie u zdrowych kobiet. Woda potrafi także zmniejszyć ból głowy w ciągu 30 minut.
  • Zmiany elastyczności skóry - odwodnienie może powodować zmiany w wyglądzie skóry. Zdrowa i dobrze nawilżona skóra będzie napięta i elastyczna.
  • Rozdrażnienie - odwodnienie może mieć znaczący wpływ na funkcje mózgu. Nawet niewielkie odwodnienie może powodować podrażnienie i zaburzenia czynności mózgu.

Objawy odwodnienia u dziecka?

Jeżeli zaobserwujemy niepokojące objawy odwodnienia u dziecka, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

Objawy odwodnienia u dzieci to:

  • apatia, osłabienie,
  • zwolnienie reakcji na bodźce zewnętrzne,
  • brak apetytu,
  • nudności,
  • wzdęty brzuch,
  • spadek napięcia gałek ocznych,
  • obniżenie napięcia mięśni szkieletowych – wiotkie ciało,
  • sucha skóra i błony śluzowe w jamie ustnej,
  • zmniejszenie ilości wydalanego moczu,
  • brak łez,
  • przyspieszona praca serca,
  • spadek ciśnienia krwi,
  • śpiączka.

W ocenie odwodnienia pomaga też wykonanie podstawowych badań, głównie stężeń elektrolitów oraz gazometrii.

Jak zapobiegać odwodnieniu u dziecka?

Dziecko chore na np. rotawirusa należy jak najczęściej poić. Niemowlę karmione piersią należy jak najczęściej przystawiać do piersi. Małemu dziecko, które odmawia jedzenia (może odmawiać) należy jak najczęściej podawać picie, nawet po łyżeczce wody. W czasie biegunki i wymiotów można również podawać dziecku elektrolity do nawodnienia organizmu. 

Pamiętajmy jednak, aby skonsultować się z lekarzem, który zaleci dawki podawania napoju i wskaże dalsze leczenie.

Jakie są przyczyny odwodnienia organizmu?

Do najczęstszych przyczyn odwodnienia zalicza się biegunkę i wymioty jako skutek zakażenie wirusami (rotawirusy) i bakteriami (salmonella, gronkowce). Latem może dojść do odwodnienia również przez niskie spożycie wody. 

Odwodnienie u osób starszych może być efektem:

  • spożywania zbyt małej ilości płynów (głównie wody) w stosunku do zapotrzebowania (zmniejszenie odczuwania pragnienia);
  • przyjmowania dużej ilości środków o działaniu odwadniającym, np. leki moczopędne czy napoje typu mocna kawa, mocna herbata, alkohol;
  • spożywania zbyt dużej (hipernatremia) lub zbyt małej (hiponatremia) ilości soli kuchennej;
  • zaburzeń takich jak biegunka, wymioty, gorączka;
  • nieprawidłowego poziomu glukozy we krwi w przebiegu cukrzycy;
  • przegrzania organizmu;
  • szybkiej utraty masy ciała;
  • stosowania diety bogatej w błonnik pokarmowy przy niewystarczającym spożyciu wody;
  • stosowania diety wysokobiałkowej przy niewystarczającym spożyciu wody.

Co może wpłynąć na ryzyko odwodnienia u osób starszych:

  • mają zaburzenia połykania w efekcie np. udaru mózgu, choroby Parkinsona, demencji;
  • są otyłe;
  • przekroczyły 85. rok życia;
  • są długotrwale leżące;
  • mają problem z biegunkami, wymiotami;
  • nadmiernie się pocą;
  • ograniczają picie płynów w obawie przed nietrzymaniem moczu;
  • cierpią na choroby przewlekłe (np. choroby nerek).

Jak zapobiegać odwodnienie u osób starszych?

Seniorzy wraz z wiekiem zapominają pić wodę lub wręcz przeciwnie nie czują pragnienia. Niedostarczanie odpowiedniej ilości płynów w podeszłym wieku może nieść ze sobą złe konsekwencje.

Zgodnie z zaleceniami Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej należy:

  • przyjmować płyny w formie małych porcji pitych regularnie w ciągu całego dnia (zamiast picia napojów jednorazowo w dużych ilościach);
  • wypijać minimum 8 szklanek płynów dziennie;
  • zwiększać ilość wypijanych płynów latem, uzupełniać również niedobory sodu i potasu;
  • w okresach zwiększonego ryzyka odwodnienia zwrócić szczególną uwagę na dostępność płynów oraz ich odpowiednią ilość w diecie;
  • wykluczyć napoje alkoholowe, ograniczyć mocną kawę i mocną herbatę oraz napoje o wysokiej zawartości białka, ponieważ mogą mieć działanie moczopędne;
  • unikać napojów gazowanych, ponieważ pochodzący z nich dwutlenek węgla, poprzez drażnienie zakończeń nerwowych w ścianie żołądka, hamuje uczucie pragnienia;
  • zachęcać osoby starsze do picia wody; niech ulubione płyny będą w łatwo dostępnym miejscu, pod ręką i na widoku, umieszczone w małych butelkach, kubkach lub pojemniczkach;
  • zachęcać do popijania leków wyłącznie wodą;
  • dokładnie obserwować zachowanie osób starszych, aby jak najszybciej rozpoznać wczesne objawy odwodnienia; znaki ostrzegawcze to zmęczenie, zawroty głowy, pragnienie, ciemny kolor moczu, bóle głowy, suchość w ustach/nosie, suchość skóry oraz skurcze mięśni;
  • pamiętać, że pokarmy o dużej zawartości wody, takie jak świeże owoce, warzywa i niektóre produkty mleczne, mogą wspomóc organizm w dostarczeniu zalecanej dziennej ilości wody;
  • pamiętać, że strach przed nietrzymaniem moczu może powodować celowe zmniejszenie ilości wypijanych płynów w ciągu dnia; w związku z tym zaleca się, aby osoby borykające się z tym problemem wypijały więcej płynów, kiedy są w domu, i zmniejszyły ich ilość bezpośrednio przed snem; dodatkowo picie małych ilości wody w ciągu dnia również może pomóc ograniczyć ten problem.

 

Źródło: niezalezna.pl

Mariola Łukawska
Wczytuję ocenę...
Wczytuję komentarze...



Zobacz więcej
Niezależna TOP 10
Wideo