Ciekawostki turystyczne: Góry Słonne – najdłuższe serpentyny w Polsce

Góry Słonne - przez nie biegną najdłuższe serpentyny w Polsce. Dlaczego warto je odwiedzić? To pasmo górskie w Karpatach Wschodnich należące do Gór Sanocko-Turczańskich, objęte ochroną przez Park Krajobrazowy Gór Słonnych oraz programem Natura 2000. Są to tereny porośnięte lasami bukowymi z domieszką jodły, świerku, grabu i wiązu i buczyna karpacka. Przez niektórych turystów uznawane za najdziksze miejsce w Polsce.

Góry Słonne, droga krajowej nr 28 – punkt widokowy pod Przysłupem
Piott; creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0

Droga krajowa nr 28 Sanok – Przemyśl (wybudowana przez władze austriackie w roku 1852) przekracza Góry Słonne. Serpentyny we wsi Wujskie to jedna z najbardziej krętych dróg w Polsce. Zlokalizowane w Górach Słonnych na drodze krajowej nr 28 prowadzącej z Sanoka do Przemyśla. Najciekawszy i zarazem najbardziej kręty odcinek drogi wiedzie z miejscowości Wujskie do Tyrawy Wołoskiej, gdzie wznosi się ok. 260 m w górę, a następnie opada 280 m w dół. Najwyższym punktem drogi jest Przełęcz Przysłup (620 m n.p.m.) położona pomiędzy nienazwanym wzniesieniem o wysokości 636,4 m n.p.m., a masywem góry Przysłup (658 m n.p.m.). Około 1 km na południe od przełęczy znajduje się taras widokowy z parkingiem – Słonne, skąd rozciąga się piękna panorama na pasma Gór Sanocko-Turczańskich i Bieszczadów.

Góry Słonne (niem. Berge Saana, staropol. Góry Sanockie) – pasmo przebiega z północnego zachodu na południowy wschód. Nigdy nie został dokładnie zdefiniowany obszar kryjący się pod tą nazwą, zwyczajowo przyjmuje się, że dotyczy on gór na wschód od doliny Sanu, na północ od Leska po Olszanicę. Nazwa gór pochodzi od słonych źródeł, które występują na tym terenie, a z których od średniowiecza pozyskiwano sól metodą warzenia. Ostatnie żupy solne zostały zlikwidowane przez władze austriackie po wyczerpaniu się przemysłowych zasobów tych złóż, choć istnieją relacje o uzyskiwaniu soli w celach zarobkowych przez miejscowych chłopów jeszcze w latach II wojny światowej. Współczesne analizy wody pochodzącej z jednej ze starych kopanek w okolicach Tyrawy Solnej wskazują na zawartość soli do 11%.

Nazwa gór została spisana w "dialekcie sanockim", co uwidoczniło się w podwójnym "n" w przydawkowym członie nazwy.
Zasięg omawianego obszaru bywa określany bardzo różnie. Góry są od południa ograniczone Kotliną Sanocką i Zagórską, a następnie ogranicza je dolina Sanu po Lesko i dalej, od masywu Czulni szeroka przełęcz, którą idzie droga krajowa nr 84. Od zachodu przełomem Sanu pomiędzy Trepczą a Mrzygłodem. Od północy oddziela się od Pogórza Przemyskiego wyraźnym obniżeniem doliny Tyrawki i Borsukowca, natomiast od wschodu oddziela się od masywu Magury Wańkowej przełomem Olszanki/Wańkówki.

Morfologicznie można podzielić je na trzy części. Północna, wyższa ("grzbiet główny"), ciągnąca się długim prostym, nieprzerwanym, praktycznie płaskim wałem o długości ok. 20 km od doliny Sanu w okolicach Dębnej po przełomowy odcinek Wańkówki między Wańkową a Olszanicą, w tej części znajdują się najwyższe, słabo wyodrębnione kulminacje kolejno od zachodu: Moczarki (572 m n.p.m.), Słonny (668 m n.p.m.), Słonna (639 m n.p.m.), Przysłup (658 m n.p.m.), Kamionka (631 m n.p.m.).
Południowo-zachodnia część ( nazywana Pasmem Olchowieckim) o nieco innym charakterze, składająca się z kilku wyraźnie oddzielonych masywów, silnie rozczłonkowanych, składających się z plątaniny pasm bocznych i dolinek: od zachodu Orli Kamień (518 m n.p.m.), Granicka (575 m n.p.m.), Paproć (503 m n.p.m.).

Poszczególne grupy oddzielone od siebie dolinami potoków Liszniańskiego, Olchowieckiego i Wujskiego. W szczytowych partiach Grupy Orlego Kamienia i Granickiej piaskowcowe skałki ostańcowe. 

Trzecią część stanowi obszar na wschód od Góry Sobień i południe od pasma głównego, obejmuje teren wiosek Manasterzec, Bezmiechowa, Rudenka, o charakterze raczej wyżynnym, skomplikowanym układem dolinek, wysokościami bezwzględnymi poniżej 500 m n.p.m. i pokryte mozaiką pól, łąk, lasów i terenów zabudowanych.

Tereny te zostały objęte ochroną Parku Krajobrazowego Gór Słonnych o powierzchni 513,92 km². Znajduje się tu kilka rezerwatów: Polanki, Dyrbek, Buczyna w Wańkowej, Góra Sobień, Na Oratyku. Obszar pasma górskiego objęty jest dwoma częściowo pokrywającymi się obszarami programu Natura 2000, o podobnej nazwie, lecz o nieco odmiennych zakresach ochrony. Są to obszar specjalnej ochrony ptaków oraz specjalny obszar ochrony siedlisk.

Góry te są gęsto porośnięte naturalną dla tego rejonu buczyną karpacką z domieszką jodły czy grabu, niewielkie tylko obszary zajmują nasadzane lasy modrzewiowe, sosnowe czy świerkowe.

W okresie lęgowym obszar zasiedla kilka par orła przedniego, 40-60 par puszczyka uralskiego, około 40 par orlika krzykliwego, oraz bocian czarny, bocian biały, bielik, gadożer, orlik grubodzioby, orzełek włochaty, rybołów, jarząbek. Większe zwierzęta drapieżne reprezentują takie gatunki jak niedźwiedź brunatny, ryś, wilk i wydra.

Turystyka. Główne miejscowości: Sanok (a właściwie jego przedmieścia, Olchowce), Bykowce, Załuż, Manasterzec, Bezmiechowa na południowych stokach, Liszna, Wujskie w centrum, Tyrawa Solna, Siemuszowa, Hołuczków, Tyrawa Wołoska, Wańkowa, Rakowa, Paszowa na stokach północnych.

Zabytki: Zamek Sobień pomiędzy Manastercem a Załużem. Cerkwie drewniane w Hołuczkowie i Tyrawie Solnej. Wczesnośredniowieczne (do ok. XII w.) grodzisko na "Białej Górze" w Grupie Orlego Kamienia, małe, ale w bardzo niedostępnym miejscu i zwracające uwagę silnymi fortyfikacjami ziemnymi.
Na południowych stokach, przy samym dnie doliny Sanu, liczne bunkry Linii Mołotowa, zbudowane w latach 1939-41. Większość obiektów została zniszczona w walce lub wysadzona przez oddziały słowacko-niemieckie.
Na południowych stokach grupy Orlego Kamienia zlokalizowane jest Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, wykorzystujące ukształtowanie terenu do odtworzenia wyglądu naturalnego otoczenia budownictwa Pogórzan, Łemków i Bojków.

W Górach Słonnych organizowany jest corocznie w czerwcu Bieszczadzki Wyścig Górski na trasie Wujskie – szczyt Gór Słonnych, przy drodze DK28. Wyścig zaliczany jest jako runda Górskich Samochodowych Mistrzostw Polski.
W pobliżu szczytu Kamionka znajduje się lotnisko szybowcowe, nazywane od nazwy wsi leżącej poniżej – Bezmiechowa.


 

 

Źródło: niezalezna.pl

#Góry Słonne

ps
Wczytuję komentarze...



Zobacz więcej
Niezależna TOP 10
Wideo