Jak diagnozować boreliozę?

Diagnostyka boreliozy powinna być wykonywana za każdym razem gdy ukąsi nas kleszcz. Jest to niezmiernie istotne, ponieważ im wcześniej zostanie wykryta choroba, tym szansa na wyleczenie jest większa. Niebezpieczeństwo rozwoju boreliozy w przeciągu kilku pierwszych dni nie jest duże, natomiast później zaczyna wzrastać z każdą kolejną godziną.

Borelioza IgG

Jednym z wykonywanych testów diagnozujących boreliozę jest test ELISA. Jest jedną z najstarszych metod wykorzystywaną do wykrywania boreliozy. Badanie polega na pobraniu krwi od osoby ukąszonej, a następnie analizowana jest pod kątem obecności przeciwciał. W tym celu wykorzystuje się bakterie krętka boreliozy, które przy obecności przeciwciał we krwi łączą się z nimi – wynik dodatni. Test ELISA należy do najtańszych badań diagnostycznych, wykonywanych ze skierowaniem w ramach NFZ, natomiast jej skuteczność jest dość niska – szacuje się na około 40 proc.

Western Blot

W tym badaniu również wykorzystuje się krew osoby ukąszonej przez kleszcza. Badanie Western Blot natomiast wykrywa konkretne przeciwciała charakterystyczne dla boreliozy – IgG i IgM. Czułość testu także jest dużo większa i wynosi około 90 proc. Do minusów tego badania na pewno trzeba zaliczyć czas oczekiwania na wyniki, które dostępne są dopiero po upływie około 6 tygodni. 

Test PCR

Test PCR zalecany jest do wykonania nawet zaraz po podejrzeniu zakażenia boreliozą. Polega na wykryciu obecności w DNA bakterii, które odpowiedzialne są za wywołanie boreliozy. Badanie wykonuje się z pobranej krwi, nawet kilkanaście godzin od zakażenia, zanim nastąpi odpowiedź immunologiczna organizmu.

Jak wygląda leczenie boreliozy?

Występujący rumień wędrujący to najbardziej charakterystyczny objaw boreliozy, że nie wymaga wykonywania dodatkowych badań, a jedynie pilnego rozpoczęcia antybiotykoterapii. W innych postaciach leczenie boreliozy wdrażane jest przy obecności objawów oraz potwierdzeniu zakażenia w dwustopniowym badaniu przeciwciał. 

Leczenie boreliozy zwykle opiera się na stosowaniu antybiotyków, takimi jak: doxycylina, cefriakson, amoksycylina u dzieci.

Jak leczyć boreliozę? Przypisane leki powinno przyjmować się od 14 do 21 dni. Rumień wędrujący, pierwszy rzut zapalenia stawów i porażenie nerwów czaszkowych leczone są doustnymi antybiotykami, a postacie neuroboreliozy oraz zapalenie mięśnia sercowego wymagają leczenia antybiotykami dożylnymi podawanymi w szpitalu.

Borelioza w ciąży

W przypadku ukłucia kobiety ciężarnej przez kleszcza, postępowanie wygląda jak u każdej innej osoby. Nie zaobserwowano negatywnego wpływu krętków na rozwój płodu bądź możliwość donoszenia ciąży. Różnica polega jednak na tym, że w leczeniu nie stosuje się doxycykliny. Zakażenie boreliozą nie jest także przeciwskazaniem do karmienia piersią. Jednak w przypadku wkłucia się kleszcza, zalecamy niezwłoczną konsultację z lekarzem specjalistą, ze względu na bezpieczeństwo swoje i swojego dziecka.

Borelioza – powikłania

Powikłania neurologiczne boreliozy:

  • zapalenie opon mózgowych;
  • zapalenie mózgu;
  • porażenie nerwu twarzowego;
  • niedomykalność szpary powiek;
  • zapalenie nerwu wzrokowego.

Boreliozowe zapalenie stawów – to silne i krótkotrwałe bóle, które obejmują stawy kolan, barków, łokci oraz staw biodrowy.

Powikłania sercowe boreliozy:

  • objawy zbliżone do zapalenia płuc;
  • zapalenie wsierdzia;
  • zapalenie osierdzia;
  • kardiomiopatia rozstrzeniowa;
  • boreliozowe zapalenie mięśnia sercowego.

Zespół poboreliozowy 

Czym jest zespół poboreliozowy? W przypadku niektórych pacjentów, mimo skutecznej antybiotykoterapii oraz braku obecnych wykładników infekcji, potrafi utrzymywać się zespół niespecyficznych objawów, takich jak:

  • bóle mięśni;
  • uczucie zmęczenia;
  • ból głowy;
  • zaburzenia procesów poznawczych – problemy z zapamiętywaniem oraz koncentracją.

Taki stan, który utrzymuje się nawet przez wiele miesięcy czy lat, nazywany jest zespołem poboreliozowym, a jego przyczyna nie jest jeszcze dokładnie wyjaśniona. Prawdopodobnie pojawia się na skutek uszkodzeń narządowych spowodowanych poprzez gromadzące się krętki oraz odpowiedź autoimmunologiczną na Borrelię.

Czy borelioza jest uleczalna?

Borelioza to choroba całkowicie wyleczalna, szacunkowo do około 90 proc. przypadków, jeśli tylko została odpowiednio wcześnie rozpoznana i zdiagnozowana.

Standardowa terapia antybiotykami może trwać od 14 do 28 dni. Skuteczność leczenia może być mniejsza przy zastosowanej antybiotykoterapii wdrożonej stosunkowo późno, w drugiej fazie choroby. Ze względu na ryzyko powikłań, największe wyzwanie stanowi szybkie rozpoznanie i leczenie boreliozy. 

Szybkość oraz skuteczność leczenia boreliozy zależy od wielu czynników, np.:

  • stanu pacjenta;
  • trafności rozpoznania objawów;
  • indywidualnej odporności organizmu;
  • obecności koinfekcji.

Osoby potencjalnie zagrożone wkłuciem kleszcza powinny zachować odpowiednią profilaktykę. Podstawowe zasady bezpieczeństwa i ochrony przez kleszczami obejmują między innymi noszenie odzieży okrywającej większość ciała, stosowanie środków odstraszających kleszcze, obserwowanie miejsc szczególnie podatnych na ukąszenie kleszcza oraz w razie wkłucia – jego umiejętne usunięcie.