Zarówno forma jak i treść tej poezji, podlegają precyzyjnie określonym i ściśle przestrzeganym regułom. Jest to forma minimalistyczna i ascetyczna. Właściwie skonstruowane haiku składa się z trzech wersów. Haiku powinno spełniać jeszcze trzy reguły. Powinno nawiązywać do wrażeń wynikłych z obcowania z naturą. W praktyce często odnosi się do pór roku. Jest uchwyceniem ulotnych okruchów rzeczywistości, piękna przyrody. 

Utwór ma opisywać konkretne wydarzenie bez uogólnień. Owo zdarzenie koniecznie musi dziać się w teraźniejszości, a nie w czasie przeszłym czy przyszłym. 

Obowiązkowa w utworze obecność przyrody uczy nas większej wrażliwości w patrzeniu na nią. Poezja haiku uczy słuchacza przekraczania schematów patrzenia na to co go otacza, pozwala zagłębiać się w teraźniejszości i bycia bardziej uważnym.

Haiku nie ma żadnym ukrytych szyfrów ani celów, nie znaczy ani mniej, ani więcej niż to, co znaczy dosłownie. To słowny zapis tego co zarejestrowała wyostrzona, ludzka świadomość w ulotnej chwili zogniskowanej na tu i teraz. Niczego nie objaśnia i samo też nie potrzebuje objaśnień. Jest trzeźwe, obiektywne, rejestruje to, co uważa się za piękne, jak i to, co na ogół wydaje się pozornie brzydkie. 

Najwcześniejsze początki haiku wywodzą się z Japonii, tam najbardziej się rozwijał się ten rodzaj poezji i tam wciąż cieszy się dużą popularnością. Mimo to poezja haiku stała się dość powszechnie znana również poza granicami Japonii, znajdując spore grono wielbicieli i naśladowców - wiele osób usiłuje pisać haiku.