Konsultacje nieco trwały, ale na początku października ogłoszono decyzję dotyczącą złożonego w maju tego roku wniosku o dofinansowanie tzw. drugiego etapu synchronizacji infrastruktury elektroenergetycznej. Wnioskodawcami byli operatorzy przesyłowi czterech państw: Polskie Sieci Elektroenergetyczne (Polska), LITGRID (Litwa), AST (Łotwa) i Elering (Estonia).

„Łącząc Europę” (ang. Connecting Europe Facility, CEF ) to unijny mechanizm wspierający realizację inwestycji w infrastrukturę łączącą europejskie państwa i regiony. To właśnie w jego ramach zapadła decyzja o przyznaniu Polsce i państwom bałtyckim gigantycznego dofinansowania w wysokości 719,7 mln euro.

„To największe dofinansowanie uzyskane w tym roku w ramach CEF dla projektów związanych z energetyką”

– podkreślają Polskie Sieci Energetyczne, czyli jeden z uczestników projektu.

Jest on ważny nie tylko ze względów gospodarczych, ale również politycznych. Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen tłumaczyła, że synchronizacja zmniejszy nadmierną zależność regionów państw bałtyckich od jednego źródła energii. Sugestia nad wyraz czytelna – chodziło oczywiście o Rosję.

„Ten projekt jest dobry dla łączenia Europy, dobry dla naszego bezpieczeństwa energetycznego i dla Europejskiego Zielonego Ładu”

– powiedziała niemiecka polityk.

Z kolei premier Mateusz Morawiecki tłumaczył, że „energia jest filarem bezpieczeństwa i (…) musimy robić wszystko, żeby realizować wspólnie cele energetyczne". Dodając: „bezpieczeństwo źródeł dostaw energii to warunek wstępny stabilności i siły naszego regionu".

Niemal 720 mln euro zostało podzielone na konkretne etapy projektu, np. modernizację istniejących linii przesyłowych, czy na zakup i instalację kompensatorów synchronicznych na Litwie, Łotwie i w Estonii (166,5 miliona euro). Jednak zdecydowana większość środków, bo aż 493 mln euro, zostanie przeznaczone na budowę Harmony Link, czyli „podmorskiego połączenia stałoprądowego między Polską a Litwą” realizowanego wspólnie przez PSE oraz Litgrid.

„Harmony Link będzie drugim połączeniem elektroenergetycznym między Polską a Litwą – od 2016 r. działa napowietrzna linia LitPol Link, łącząca stacje Ełk i Alytus na Litwie. Ukończenie budowy podmorskiego kabla pozwoli na poprawę bezpieczeństwa energetycznego regionu, otwierając drogę do synchronizacji systemów energetycznych Litwy, Łotwy i Estonii z systemem Europy kontynentalnej”

– wyjaśniają Polskie Sieci Energetyczne.