Po raz pierwszy w historii Zamku Królewskiego na Wawelu udostępniamy przestrzeń rezerwatu archeologicznego, który stanowią pozostałości romańskiego kościoła pod wezwaniem św. Gereona, przekształconego później w kaplicę św. Marii Egipcjanki. To wyjątkowe, dla niektórych magiczne miejsce, ale cały Wawel jest magiczny.

– mówił dyrektor Zamku Królewskiego na Wawelu Andrzej Betlej.

Dodał, że nowością na trasie plenerowej i atrakcją także dla krakowian będzie możliwość dojścia pod pomnik Tadeusza Kościuszki, który turyści widzą wchodząc na wzgórze przez Bramę Herbową.

Zwiedzanie zacznie się na wystawie "Wawel zaginiony", a kolejnymi punktami trasy będą: dziedziniec Batorego, rezerwat archeologiczno-architektoniczny, dziedziniec Arkadowy, sień Tatarska, północne stoki zamku i ogrody.

Przejście całej trasy zajmie około 90 minut. Zwiedzanie będzie możliwe wyłącznie z przewodnikiem, co pół godziny, w grupach liczących maksymalnie 9-osób.

Bazylika św. Gereona została wzniesiona na Wawelu w drugiej połowie XI w. Znajdowała się pod obecnym dziedzińcem Batorego i przylegającym północno-zachodnim skrzydłem zamku królewskiego. Jej relikty zostały odnalezione w latach 1914-20 przez Zygmunta Hendla i prof. Adolfa Szyszko-Bohusza. W latach 80. i 90. prace archeologiczne w tym miejscu prowadził zespół pod kierownictwem Zbigniewa Pianowskiego i Janusza Firleta.

Wiemy, że kościół św. Gereona był bazyliką trójnawową, zamkniętą od zachodu wieżami. W zachodnim skrzydle zamku przetrwała jego wschodnia część: transept i prezbiterium z wyniesionym chórem i kryptą. Przyjmujemy, że obiekt ten pełnił funkcję reprezentacyjnej, książęcej, pałacowej kaplicy, która pomimo, że była miniaturowa realizowała wspaniałe programy wielkich, cesarskich katedr. Inicjatywę ufundowania bazyliki łączymy z osobą Kazimierza Odnowiciela. Być może prace kontynuował jego syn Bolesław Śmiały.

– mówiła dziennikarzom dr Beata Kwiatkowska-Kopka, kierownik Działu Archeologii i Rezerwatów Zamku Królewskiego na Wawelu.

Do dziś z bazyliki św. Gereona zachowały się: pozostałości krypty, kolumny empor bocznych, fragmenty murów absyd północnej i południowej.

W połowie XIV w. świątynia ta została zamieniona w niewielką gotycką kaplicę pałacową św. Marii Egipcjanki, która dwa stulecia później została zlikwidowana podczas renesansowej przebudowy zamku. Zwiedzający będą mogli zobaczyć jej pozostałości: łuk tęczowy, schody w prezbiterium i pojedyncze detale architektoniczne.