Muzeum Więzienia Pawiak upamiętnia dawne warszawskie więzienie, którego początki sięgają roku 1829, kiedy to władze carskie podjęły decyzję o jego budowie.

Pawiak niemal od razu stał się symbolem walki o wolność i niepodległość Polski. Był miejscem cierpienia i kaźni kolejnych pokoleń polskich patriotów walczących z wrogiem.

– napisała Magdalena Kukawska z Muzeum Niepodległości w Warszawie.

Jak podkreśliła, najkrótszy, a zarazem najtragiczniejszy okres w jego dziejach to czas II wojny światowej, kiedy stał się największym i najokrutniejszym więzieniem na terenie Generalnego Gubernatorstwa. Od 3 października 1939 r. do 31 lipca 1944 r. przez mury Pawiaka przeszło ok. 100 tys. więźniów, spośród których ok. 37 tys. zginęło, a aż 60 tys. wywieziono do obozów koncentracyjnych.