Ochrona zabytków to jedno z naszych najważniejszych zadań, które od ponad 4 lat konsekwentnie realizujemy. Co roku zwiększamy budżet programu „Ochrona zabytków”. W 2016 r. zastaliśmy budżet w wysokości 93 mln zł. Dostrzegając ogromne potrzeby i doceniając bogactwo polskich zabytków, w 2019 r. zwiększyliśmy go do ok. 150 mln zł. 

- powiedział wicepremier prof. Piotr Gliński. 

Minister kultury podkreślił, że Polska jest „wielką skarbnicą wspaniałych zabytków, które potrzebują właściwej opieki”. 

Możemy być dumni z naszego dziedzictwa, które jest tak bogate. Systematycznie opiekujemy się zarówno dostojnymi katedrami, jak i niewielkimi, ale bardzo urokliwymi drewnianymi kościołami. Dbamy o zamki, klasztory czy zabytkowe dworce kolejowe z początku XIX wieku. Zabytki to część dziedzictwa, które buduje naszą tożsamość, dlatego ich ochrona jest jednym z naszych priorytetów.

 

Wybrane projekty dofinansowane w pierwszym naborze programu „Ochrona zabytków”

  • Ruiny zamku Tenczyn (XIV w.)

Kwota dofinansowania: 1 750 000 zł 

Dofinansowanie zostanie przekazane na kontynuację prac konserwatorskich i roboty budowlane mające na celu zabezpieczenie zabytkowych ruin zamku w Tenczynie. 

Ruiny zamku Tenczyn to jedne z najbardziej rozległych ruin rezydencji magnackiej w Polsce, rzadki przykład średniowiecznego zamku prywatnego. Wiek XIV, kiedy go zbudowano, nie był jeszcze czasem dzieł obronnych wznoszonych przez świeckich panów feudalnych. Pozwolenie otrzymywali nieliczni, szczególnie dla dynastii zasłużeni stronnicy. Zamek zaliczany jest do tzw. Orlich Gniazd Jury Krakowsko-Częstochowskiej.

  • Kościół Pokoju w Jaworze (2. poł. XVII w.)

Kwota dofinansowania: 1 010 000 zł 

Dzięki dotacji, w Kościele Pokoju w Jaworze będę kontynuowane prace polegające na zabezpieczeniu i konserwacji zagrożonej konstrukcji podłoża a także malarskiej dekoracji naw bocznych. 

Kościół w Jaworze jest jednym z dwóch zachowanych Kościołów Pokoju wybudowanych na terenie Śląska w wyniku ustaleń pokoju westfalskiego, kończącego w 1648 roku wojnę trzydziestoletnią. Wraz z kościołem Trójcy Świętej w Świdnicy przypominają ważny okres w historii Europy, czas kształtowania się stosunków wyznaniowych w regionie. 

Kościół jest wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO oraz na listę Pomników Historii. 

  • Ruiny Zamku w Melsztynie (XIV w.)

Kwota dofinansowania: 400 000 zł

Dzięki dofinansowaniu zostaną wykonane prace budowlano-konserwatorskie, zabezpieczające ruiny zamku należącego do grupy tzw. zamków kazimierzowskich.

  • Katedra we Frombroku (XIV w.)

Kwota dofinansowania: 1 140 000 zł

Dofinansowanie zostało przyznane na realizację kolejnego etapu remontu dachu. 

Wartości przestrzenne i architektoniczne widoczne są w unikatowości w skali kraju tego XIV-wiecznego ufortyfikowanego zespołu katedralnego. Łączy on w sobie funkcje religijne i obronne, ale także reprezentacyjne, mieszkalne i gospodarcze. Mimo upływu czasu i licznych zniszczeń zespół zachował pierwotny średniowieczny układ przestrzenny. Większość zabudowań wzgórza mimo późniejszych przekształceń nadal posiada gotyckie elementy konstrukcyjne, detal i rozplanowanie.

 „Frombork - zespół katedralny” został uznany za Pomnik Historii zarządzeniem Prezydenta RP z 8 września 1994 roku.

 

  • Zespół pałacowo-parkowy w Radzyniu Podlaskim (XVIII w.)

Kwota dofinansowania: 130 000 zł

Dofinansowanie zostanie przeznaczone na remont elewacji skrzydła wschodniego pałacu.

  • Pokamedulski Klasztor w Wigrach

kwota dofinansowania: 760 000 zł

Dofinansowanie pozwoli na przeprowadzenie remont murów oporowych oraz na poprawę bezpieczeństwa pożarowego.

Klasztor Kamedułów w Wigrach położony jest w malowniczym zakątku Suwalszczyzny – nad jeziorem Wigry. Sacrum tego miejsca to symboliczna sala kapitularza klasztornego położona w centralnej części budynku Kaplicy Kanclerskiej.

Wzgórze wigierskie odwiedzali wielcy królowie od Władysława Jagiełły zaczynając, a na Janie Kazimierzu kończąc. Przyjeżdżali tam wielcy architekci, malarze, poeci. Klasztor w Wigrach odwiedził również św. Jan Paweł II. 

  • Klasztor OO.Bernardynów (XVII w.) w Leżajsku

Kwota dofinansowania: 510 000 zł

Dofinansowanie zostanie przeznaczone na konserwację ołtarza głównego w Bazylice pw. Zwiastowania NMP w Leżajsku.

Leżajski kościół oo. Bernardynów stanowi, zdaniem badaczy architektury polskiej XVII w., najznamienitsze dzieło sakralne muratorów lubelskich młodszej generacji. Charakterystyczne dla dzieł architektonicznych tego środowiska artystycznego formy zachowały się w bazylice leżajskiej przede wszystkim w architekturze zewnętrznej (wnętrze kościoła zostało bowiem w połowie XVIII w. w znacznej mierze przekształcone).

Od wielu lat w bazylice leżajskiej odbywają się słynne koncerty organowe organizowane w ramach Festiwalu Muzyki w Łańcucie. Coraz większą rangę zyskuje tez Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej i Kameralnej (urządzany rokrocznie od 1992 roku).

„Leżajsk – zespół klasztoru oo. Bernardynów” jest wpisany na listę Pomników Historii.