Wiatr halny wpływa na zachowanie ludzi i zwierząt

Stanisław Witkiewicz - Wiatr halny, obraz olejny na płótnie 1895 r. / Domena publiczna

  

Halny - wiatr, wiejący w Karpatach Zachodnich; w południowej Polsce, na Słowacji oraz w północnych Węgrzech. Najgwałtowniejsze wiatry tego typu wieją na Podhalu oraz w Kotlinie Liptowskiej, gdzie opadają ze szczytów Tatr. Ma wpływ na samopoczucie powoduje bezsenność, bóle głowy itp.

Pod jego wpływem, na skutek gwałtownych zmian ciśnienia powietrza, pogarsza się stan zdrowia osób ze schorzeniami serca i układu krążenia oraz cierpiących na depresję, zwiększa się liczba samobójstw, szczególnie we wstępnej fazie. Ludzie zachowują się nerwowo, są drażliwi, dochodzi do bójek, a nawet zabójstw. Dziwnie zachowują się niektóre zwierzęta, np. psy, koty, konie, krowy, ale również wilki.

Może dochodzić do zbiorowych psychoz szczególnie gdy halny wieje o zmroku. W czasach nowożytnych wyjątkowo mocny halny zaczął wiać 18 lutego 1846 roku, czyli w dniu kiedy rozpoczęła się rabacja galicyjska. 

Wiatr halny najczęściej występuje w październiku i listopadzie, w lutym i marcu. Dociera m.in. do Budapesztu, Krakowa oraz miast aglomeracji górnośląskiej. Jest to ciepły, suchy i porywisty wiatr, wiejący ku dolinom. Niekiedy przynosi znaczne zniszczenia: zrywa dachy, niszczy lasy, tworząc wiatrołomy. Powstaje na skutek różnic ciśnienia pomiędzy jedną a drugą stroną grzbietu górskiego, kiedy po stronie południowej występuje układ wysokiego ciśnienia, a po stronie północnej układ niskiego ciśnienia.

Wiatr halny ma duże znaczenie klimatyczne: powoduje podwyższenie temperatury powietrza, powstawanie posuch, a zimą szybki zanik pokrywy śnieżnej tak, że nawet przy dużych zasobach śnieżnych obywa się bez powodzi. Innym razem wywołuje powódź, jeśli przy gwałtownym tajaniu śnieg wolno paruje. Jesienią przyspiesza dojrzewanie nasion i zbóż. 

W marcu 1974 roku dzięki halnemu w Nowym Sączu zanotowano rekordowe +25,6 °C. W listopadzie 1968 roku w Krakowie i w 2008 roku w Bielsku-Białej podczas silnego halnego temperatura wzrosła do rekordowych +23 °C. W wigilię Bożego Narodzenia 1989 roku halny panujący na Podhalu podniósł temperaturę w Tarnowie aż do +20 °C. Na Podbeskidziu tego dnia porywy halnego osiągnęły rekordowe 175 km/h.

 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl

Tagi

Wczytuję komentarze...


Specjalne wydanie "W punkt" - już w niedzielę!

zdjęcie ilustracyjne, / Telewizja Republika/printscreen

  

W niedzielę o godzinie 9:06 zapraszamy na specjalne wydanie programu "W punkt". Kiedy wybory prezydenckie? Co wiemy już o chorobie Covid 19? Jak leczą ją Włosi? Które leki są najbardziej skuteczne? Czy ocieplenie spowolni epidemię? Katarzyna Gójska i jej goście spróbują odpowiedzieć na te pytania.

Gośćmi specjalnego wydania programu W Punkt będą:

  • Prof Przemysław Czarnek konstytucjonalista i poseł PiS 
  • Prof Grzegorz Gielerak dyr Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie
  • Dr Tomasz Kutycki z polskiej misji medycznej w Lombardii.

"W punkt" godzina 9.06 w Telewizji Republika. Zapraszamy!

 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl,


Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl | Gazeta Polska Podcasts