Żołna zwyczajna, żołna pospolita, żołna pszczołojad jest ptakiem wędrownym. Zamieszkujący południową Europę. W Polsce liczebność szacowana była do niedawna na 20-50 par lęgowych, a najważniejsze lęgowiska znajdowały się w południowo-wschodniej części kraju: na Ziemi Przemyskiej, Zamojszczyźnie i Kielecczyźnie. Obecnie największą w Polsce jest populacja świętokrzyska, która w roku 2007 liczyła 64 pary. 

Żołna jest gatunkiem otwartego krajobrazu o bogatej rzeźbie z pojedynczymi drzewami, krzewami i niewielkimi laskami często w pobliżu rzek i cieków wodnych. Zasiedla tereny o zróżnicowanej strukturze gospodarowania rolniczego, będące mozaiką pól, łąk i ugorów.

Żołny przylatują na lęgowiska europejskie z Afryki, gdzie na południe od Sahary spędzają od 6 do 7 miesięcy. W regionie świętokrzyskim pojawiają się w trzeciej dekadzie maja. Ptaki przylatują w grupie z której już w pierwszych dniach dochodzi do wyodrębnienia się par i rozlokowania w terenie. Następnie przez około 10 dni dobrana para uczestniczy w kopaniu nory, zakończonej komorą lęgową. Łączna długość korytarza waha się od 50 do 200 cm.