Każdy obywatel Unii Europejskiej, zamieszkały lub niezamieszkały na terenie któregokolwiek państwa członkowskiego, może indywidualnie lub wspólnie z innymi osobami złożyć petycję do Parlamentu Europejskiego w sprawie, która wchodzi w zakres działalności Unii Europejskiej oraz dotyczy bezpośrednio tej osoby lub osób. Prawo do złożenia petycji, zagwarantowane traktatem, przysługuje także przedsiębiorstwom, organizacjom i stowarzyszeniom, które mają siedzibę na terenie Unii Europejskiej.

Petycja może mieć formę skargi lub wniosku i może dotyczyć spraw leżących w interesie publicznym lub prywatnym. Może ona zawierać indywidualny wniosek, skargę lub komentarz dotyczący stosowania wspólnotowego prawa lub też wezwanie Parlamentu Europejskiego do przyjęcia stanowiska w danej sprawie. Petycje te umożliwiają europarlamentowi zwrócenie uwagi na wszelkie przypadki naruszenia praw obywateli Unii Europejskiej przez państwo członkowskie, władze lokalne lub instytucję.

Dzięki składanym petycjom Parlament, za pośrednictwem komisji petycji, może stale weryfikować sposób wdrażania prawodawstwa europejskiego. Celem komisji jest udzielanie odpowiedzi na wszystkie petycje i, w miarę możliwości, proponowanie pozasądowego rozwiązania wszelkich zgłaszanych kwestii dotyczących obszarów działalności Unii Europejskiej wzbudzających uzasadnione obawy obywateli.