Prezes UOKiK monitoruje pomoc publiczną, która jest udzielana przedsiębiorcom. Chodzi o dotacje, pożyczki, środki na rozwój, rekompensaty czy zwolnienia podatkowe. Dane trafiają do bazy, która jest dostępna na stronie internetowej. Można w niej sprawdzić, kto, kiedy i ile środków otrzymał. W 2017 r. pomoc publiczna wyniosła 40,9 mld zł. To o prawie 16 mld zł więcej niż w 2016 r. (24,93 mld zł). Te kwoty uwzględniają pomoc udzieloną w sektorze transportu (9,87 mld zł), jednak w raporcie i komunikacie prasowym są zaprezentowane dane bez kwot dla tej branży. Taką metodę stosuje też Komisja Europejska w swoich zestawieniach.

- Wartość pomocy publicznej dla polskich spółek znacznie wzrosła. Ma to związek z tym, że w 2017 r. uruchomiona została kolejna pula środków z funduszy unijnych. Wsparcie jest przyznawane w szczególnych przypadkach, bo co do zasady zakłóca konkurencję i uprzywilejowuje jedne firmy. Z tego względu wszelka pomoc publiczna jest bardzo dokładnie monitorowana. Bez dotacji wiele mikro i małych firm nie miałoby możliwości rozwoju czy inwestycji. „Zastrzyk gotówki” od państwa dla firm wyrównuje też szanse osobom, które mają trudności z funkcjonowaniem na rynku pracy, np. niepełnosprawnym, stymuluje rozwój słabszego regionu, promuje nowoczesne technologie. Przyznanie wsparcia jest jednak obwarowane restrykcyjnymi przepisami

– mówi Marek Niechciał, prezes UOKiK.

Znane są już dane za ostatni rok – w 2018 r. do przedsiębiorców trafiło 26,2 mld zł pomocy publicznej.

Pomoc publiczna w 2017 i 2016 r.

W 2017 r. trzykrotnie wzrosło wsparcie przyznawane w ramach programów operacyjnych współfinansowanych ze środków unijnych – do 18,33 mld zł. Dla porównania – w 2016 r. było to 6,3 mld zł. Środki krajowe wyniosły 12,66 mld zł w 2017 r. (2016 r. – 13,63 mld zł). 30,52 mld zł – tyle wyniosły przyznane przedsiębiorcom dotacje, rekompensaty i ulgi podatkowe, czyli najczęstsze formy pomocy.

Wśród instytucji najwięcej pomocy publicznej w 2017 r. udzielili marszałkowie województw (4,12 mld zł) – np. na nowe inwestycje w infrastrukturę, prace badawcze. Na drugim miejscu - Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (4,03 mld zł) – np. na rozwój innowacyjnych technologii, finansowanie małych i średnich firm rozpoczynających działalność. Na trzecim - Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (3,17 mld zł) – np. na dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Te trzy instytucje łącznie udzieliły prawie 40 proc. ogólnej wartości pomocy.

Pomoc według wielkości beneficjentów – 2016/2017

Mimo że o 5,5 mld zł wzrosła pula pomocy publicznej dla sektora małych i średnich przedsiębiorstw (2017 r. – 12,93 mld zł, 2016 – 7,35 mld zł), to większą kwotę pomocy publicznej, jak co roku, otrzymały duże przedsiębiorstwa (2017 r. - 18,01 mld zł, 2016 r. – 12,58 mld zł). Największymi beneficjentami pomocy w 2017 r. były: Spółka Restrukturyzacji Kopalń (1,63 mld zł) – na zadania związane z likwidacją kopalń, rekultywacją, zabezpieczaniem przed zagrożeniem. Następnie - PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna (1,57 mld zł) – na projekty inwestycyjne, rekompensata za rozwiązanie kontraktów długoterminowych, Telewizja Polska (1,22 mld zł) – rekompensata za utracone wpływy abonamentowe, Operator Gazociągów Przesyłowych Gaz-System (1,17 mld zł) – na inwestycje w sieci przesyłowe gazu ziemnego.

Pomoc według województw – 2016/2017

Żeby najlepiej przedstawić statystykę, został obliczony udział beneficjentów pomocy w odniesieniu do wszystkich przedsiębiorców mających siedzibę w danych województwach. W 2017 r., tak samo jak w 2016 r., to w województwie lubuskim najwięcej przedsiębiorców (2,6 proc.) spośród wszystkich tam zarejestrowanych otrzymało wsparcie z pieniędzy publicznych. Wskaźnik ten był też wysoki w województwach świętokrzyskim (2,2 proc.), warmińsko-mazurskim (2,1 proc.), podkarpackim (2 proc.). Najniższy na Mazowszu (0,5 proc.) i Pomorzu Zachodnim (0,6 proc.). Średnia wartość pomocy przypadająca na jedno przedsiębiorstwo w Polsce to 7 946,5 zł.

Pomoc w sektorze transportu – 2017 r.

Wartość pomocy udzielonej podmiotom prowadzącym działalność w sektorze transportu w 2017 roku wyniosła 9,87 mld zł., a przeznaczona była np. na rekompensaty za ulgowe przejazdy, sfinansowanie transportu gminnego. Największe wsparcie trafiło do Miejskich Zakładów Autobusowych w Warszawie (6,73 mld zł), PKP Intercity (860,7 mln zł), Przewozów Regionalnych (523,5 mln zł). W praktyce to wsparcie może być rozłożone na kilka lat ze względu na wieloletnie umowy przewozowe.