Tatry – królestwo przyrody

/ GregDelaunay

  

Świat zwierzęcy Tatr wyróżnia się sporą odrębnością. Charakterystyczne warunki pozwalają w wyższych partiach gór na egzystencje tylko niektórych gatunków, do charakterystycznych zwierząt górskich można zaliczyć między innymi: kozice tatrzańską (Rupicapra rupicapra tatrica) oraz świstaka (Marmota marmota).

Ciężar ciała kozic wynosi około 30 kg, samiec jest zawsze cięższy od samicy. Rogi kozic nazywane są hakami, są puste wewnątrz — mają je zarówno samice, jak i samce. Capy i kozy nie różnią się szczególnie pod względem umaszczenia. Kozice występują głównie w piętrze kosodrzewiny, latem przenosząc się na wyżej położone hale i granie górskie aż po najwyższe szczyty tatrzańskie. Natomiast zimą schodzą do górnej części piętra regla górnego. Latem żywią się trawami i ziołami, zimą zgryzają pędy drzew, porosty oraz igły i korę kosówki.

Kozice są zwierzętami otwartych przestrzeni, tylko w czasie najsroższych zim szukają schronienia pod osłoną kosodrzewiny, a czasem schodzą nawet niżej, w regle, i tu czekają, aż uspokoją się zamiecie śnieżne. Szorstka sierść podbita włosem jaśniejszym, wełnistym, zapewnia kozicy doskonałą izolację ciała i zabezpiecza przed ogromnymi różnicami temperatur między dniem i nocą.

Kozice żyją w stadach, składają się one z samic i młodych koźląt, dorosłe samce przebywają samotnie. Stado prowadzone jest przez najbardziej doświadczoną kozę — samicę. Doświadczenie przewodniczki ma wielkie znaczenie dla stada. Kozicom grożą rozmaite niebezpieczeństwa, nie tylko trudny, skalny teren, ale także polujące na nie drapieżniki — w szczególności ryś i wilk. Zagrożone zwierzęta przyjmują charakterystyczne pozy. Tupiąc i wydając świst, ostrzegają resztę stada o niebezpieczeństwie. Siedlisko kozicy tworzą dwa niezbędne składniki: hale, czyli górskie łąki będące główną bazą pożywienia zwierząt, oraz strome, skaliste turnie — obszar, gdzie kozice znajdują spokój, ochronę przed wrogami, silnym wiatrem, opadami śniegu czy deszczu. Niestety zimą zdarza się, że spłoszone przez ludzi kozice uciekają w teren zagrożony lawinami i giną w zwałach śniegu.

Gody kozic (ruja) przypadają na koniec jesieni, wtedy to capy toczą nieustające walki o gotowe do rozrodu samice. Początek rui jest demonstracja siły i czujności samców. Areną pojedynków samców bywają nieraz całe doliny z przyległymi zboczami. Ciąża trawa 25-27 tygodni, młode koźlęta rodzą się na wiosnę. Koźlę zaraz po porodzie podąża za matką i pozostaje pod jej opieką aż do narodzin kolejnego potomstwa. Już po tygodniu koźlątko, przebywa w stadzie kozic z młodymi osobnikami, porusza się pewnie nawet po stromych skałach, szuka pożywienia, uczy się poznawać otoczenie i jego zagrożenia. 

Przystosowaniem do życia na wysokościach i do wysiłku, są duże płuca i serce oraz znaczna ilość czerwonych ciałek krwi. Aby sprostać ekstremalnie trudnym warunkom życia, kozice odznaczają się szczególną budową nóg. Ich umięśnienie jest bardzo silne, a stawy są odpowiednio mocne. Połączenia stawowe mają ogromne niespotykane u innych ssaków możliwości ruchu. Odpowiednio ukształtowane racice pomagają kozicy poruszać się nawet w najtrudniejszym skalnym terenie. Racice zaopatrzone są w specjalny fałd skóry tzw. poduszkę, który przywiera do podłoża i działa jak hamulec.

Świstaki żyją w grupach rodzinnych na trawiastych obszarach powyżej górnej granicy lasu i na halach. Są to zwierzęta dzienne i możliwość dziennej aktywności wykorzystują maksymalnie — o wschodzie słońca opuszcza podziemne mieszkanie, aby się najeść, przewietrzyć i pobaraszkować w towarzystwie innych świstaków. Świstaki zamieszkują  wykopane przez siebie nory, sięgające do 1 m głębokości. Nora poza komorą mieszkalną posiada również dość długi, ślepo zakończony korytarz używany jako toaleta. Ze względu na swoją niezwykłą czujność świstaki na swe ostoje wybierają miejsca, z których mogą bezpiecznie obserwować okolice. Punktem obserwacyjnym jest przeważnie duży głaz. Gdy dostrzegą niebezpieczeństwo, podnoszą alarm, ostrzegając pozostałe osobniki charakterystycznym głośnym gwizdaniem. 

Futro świstaka może mieć kolor od ciemnoszarego do jasnobrązowego lub rudawego, jest dostosowane kolorystycznie do skalistego otoczenia, co dodatkowo zapewnia bezpieczeństwo gryzoniowi. Charakterystyczne u świstaka są zęby, zewnętrzna strona siekaczy brązowa lub brązowo-żółta, u młodych osobników biała.

Zwierzęta żywią się roślinami, głównie świeżymi pędami, kwiatami, bylinami, kłącza, bulwami, pąkami traw i ziół oraz nasionami. Prawie 90% swojego życia, świstaki spędzają w norze. Zimowy sen trwa u nich 6-7 miesięcy, od końca września lub początku października do drugiej połowy kwietnia. Świstaki zwykle nie śpią pojedynczo, lecz gromadnie, ciasno ułożone obok siebie. Gdy obudzą się, ważą aż 2/3 mniej, niż gdy kładły się do spać. Na wiosnę świstaki bardzo dużo jedzą i szybko odzyskują dawny kształt. Po obudzeniu i zakończeniu snu zimowego świstaki przystępują do godów. Po upływie około 5 tygodni na świat przychodzi do siedmiu ślepych i nagich młodych. Po czterech tygodniach młode świstaki wychodzą z nory.

Świstak na terenie Tatrzańskiego Paku Narodowego możemy spotkać w wyższych partiach Tatr Zachodnich oraz Wysokich. Ze względu na jego płochliwość wypatrzeć tego gryzonia nie jest łatwo. Ochrona populacji świstaka w tatrach ma ogromne znaczenie, jest to bowiem odrębny podgatunek: świstak tatrzański (Marmota marmota latirostris) różniący się wyglądem od świstaka alpejskiego.


 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl

Tagi

Wczytuję komentarze...

MOCNE! „Korzenie sitw akademickich sięgają stalinizmu. Do dziś wrogów eliminują bezwzględnie”

kadr z programu "Wywiad z chuliganem" Piotra Lisiewicza / fot. Telewizja Republika

  

Tak mocno o akademickich sitwach nie mówił jeszcze nikt! – Na uniwersytetach nie było mowy o rozliczeniu z komunizmem. Odwrotnie, u progu transformacji uniwersytety oczyszczono z nonkonformistów. Nowe kadry rekrutowane są od bardzo wielu lat na bazie „ustawianych” konkursów. I ta rekrutacja dokonuje się nie z powodów merytorycznych, a genetycznych i towarzyskich – mówi dr Józef Wieczorek, autor bloga akademickiego nonkonformisty. ZOBACZ ROZMOWĘ, KTÓRA OTWIERA OCZY! (FILM).

Ta rozmowa powinna wstrząsnąć wszystkimi, którzy decydują o stanie polskiej nauki. Dr Józef Wieczorek, geolog wyrzucony w 1986 r. Uniwersytetu Jagiellońskiego z powodu „negatywnego oddziaływania na młodzież akademicką”, wie o patologiach na polskich uczelniach więcej niż ktokolwiek inny w Polsce. Jest on autorem bloga akademickiego nonkonformisty, a także blogów poświęconych mobbingowi na uczelniach oraz lustracji – „Lustro nauki”.

Sprawa zawieszenia prof. Aleksandra Nalaskowskiego przez władze Uniwersytetu Toruńskiego za felieton o LGBT, to wierzchołek góry lodowej. Wcześniej rektor Uniwersytetu Poznańskiego Andrzej Lesicki oficjalnie potępił abp Marka Jędraszewskiego, b. wykładowcę tej uczelni. Co najbardziej szokujące, poparcie dla stanowiska Lesickiego ogłosiła Konferencja Rektorów Akademickich Szkół Polskich. Jej prezydium decyzję podjęło JEDNOGŁOŚNIE.

Kto naprawdę rządzi na polskich uniwersytetach?

Dlaczego mówi się o czystce na uczelniach w stanie wojennym, a milczy się o ważniejszej czystce z roku 1986, która stworzyła podwaliny pod obecny akademicki establishment?

Jak dyktatura tego establishmentu szkodzi krytyce naukowej, przez co polskie uczelnie zajmują katastrofalne miejsca w światowych rankingach?

Dlaczego uniwersytety budują setki olbrzymich budynków, a w żaden sposób nie przekłada się na poziom polskiej nauki?

Jak ustawia się konkursy na uczelniane stanowiska?

Jak niszczeni są ci, którzy ujawniają plagiaty ważnych osób?

Jak mobbingowani są doktoranci?

Jak to możliwe, że w 2019 r. historycy boją się pisać nawet o czasach stalinowskich, jeśli dotyczy to osób zatrudnionych na ich uniwersytecie?

Cała rozmowa w programie Piotra Lisiewicza „Wywiad z chuliganem” poniżej:
 

 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl, Telewizja Republika, Radio Poznań

Tagi

Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl