Tatry – królestwo przyrody

/ GregDelaunay

  

Świat zwierzęcy Tatr wyróżnia się sporą odrębnością. Charakterystyczne warunki pozwalają w wyższych partiach gór na egzystencje tylko niektórych gatunków, do charakterystycznych zwierząt górskich można zaliczyć między innymi: kozice tatrzańską (Rupicapra rupicapra tatrica) oraz świstaka (Marmota marmota).

Ciężar ciała kozic wynosi około 30 kg, samiec jest zawsze cięższy od samicy. Rogi kozic nazywane są hakami, są puste wewnątrz — mają je zarówno samice, jak i samce. Capy i kozy nie różnią się szczególnie pod względem umaszczenia. Kozice występują głównie w piętrze kosodrzewiny, latem przenosząc się na wyżej położone hale i granie górskie aż po najwyższe szczyty tatrzańskie. Natomiast zimą schodzą do górnej części piętra regla górnego. Latem żywią się trawami i ziołami, zimą zgryzają pędy drzew, porosty oraz igły i korę kosówki.

Kozice są zwierzętami otwartych przestrzeni, tylko w czasie najsroższych zim szukają schronienia pod osłoną kosodrzewiny, a czasem schodzą nawet niżej, w regle, i tu czekają, aż uspokoją się zamiecie śnieżne. Szorstka sierść podbita włosem jaśniejszym, wełnistym, zapewnia kozicy doskonałą izolację ciała i zabezpiecza przed ogromnymi różnicami temperatur między dniem i nocą.

Kozice żyją w stadach, składają się one z samic i młodych koźląt, dorosłe samce przebywają samotnie. Stado prowadzone jest przez najbardziej doświadczoną kozę — samicę. Doświadczenie przewodniczki ma wielkie znaczenie dla stada. Kozicom grożą rozmaite niebezpieczeństwa, nie tylko trudny, skalny teren, ale także polujące na nie drapieżniki — w szczególności ryś i wilk. Zagrożone zwierzęta przyjmują charakterystyczne pozy. Tupiąc i wydając świst, ostrzegają resztę stada o niebezpieczeństwie. Siedlisko kozicy tworzą dwa niezbędne składniki: hale, czyli górskie łąki będące główną bazą pożywienia zwierząt, oraz strome, skaliste turnie — obszar, gdzie kozice znajdują spokój, ochronę przed wrogami, silnym wiatrem, opadami śniegu czy deszczu. Niestety zimą zdarza się, że spłoszone przez ludzi kozice uciekają w teren zagrożony lawinami i giną w zwałach śniegu.

Gody kozic (ruja) przypadają na koniec jesieni, wtedy to capy toczą nieustające walki o gotowe do rozrodu samice. Początek rui jest demonstracja siły i czujności samców. Areną pojedynków samców bywają nieraz całe doliny z przyległymi zboczami. Ciąża trawa 25-27 tygodni, młode koźlęta rodzą się na wiosnę. Koźlę zaraz po porodzie podąża za matką i pozostaje pod jej opieką aż do narodzin kolejnego potomstwa. Już po tygodniu koźlątko, przebywa w stadzie kozic z młodymi osobnikami, porusza się pewnie nawet po stromych skałach, szuka pożywienia, uczy się poznawać otoczenie i jego zagrożenia. 

Przystosowaniem do życia na wysokościach i do wysiłku, są duże płuca i serce oraz znaczna ilość czerwonych ciałek krwi. Aby sprostać ekstremalnie trudnym warunkom życia, kozice odznaczają się szczególną budową nóg. Ich umięśnienie jest bardzo silne, a stawy są odpowiednio mocne. Połączenia stawowe mają ogromne niespotykane u innych ssaków możliwości ruchu. Odpowiednio ukształtowane racice pomagają kozicy poruszać się nawet w najtrudniejszym skalnym terenie. Racice zaopatrzone są w specjalny fałd skóry tzw. poduszkę, który przywiera do podłoża i działa jak hamulec.

Świstaki żyją w grupach rodzinnych na trawiastych obszarach powyżej górnej granicy lasu i na halach. Są to zwierzęta dzienne i możliwość dziennej aktywności wykorzystują maksymalnie — o wschodzie słońca opuszcza podziemne mieszkanie, aby się najeść, przewietrzyć i pobaraszkować w towarzystwie innych świstaków. Świstaki zamieszkują  wykopane przez siebie nory, sięgające do 1 m głębokości. Nora poza komorą mieszkalną posiada również dość długi, ślepo zakończony korytarz używany jako toaleta. Ze względu na swoją niezwykłą czujność świstaki na swe ostoje wybierają miejsca, z których mogą bezpiecznie obserwować okolice. Punktem obserwacyjnym jest przeważnie duży głaz. Gdy dostrzegą niebezpieczeństwo, podnoszą alarm, ostrzegając pozostałe osobniki charakterystycznym głośnym gwizdaniem. 

Futro świstaka może mieć kolor od ciemnoszarego do jasnobrązowego lub rudawego, jest dostosowane kolorystycznie do skalistego otoczenia, co dodatkowo zapewnia bezpieczeństwo gryzoniowi. Charakterystyczne u świstaka są zęby, zewnętrzna strona siekaczy brązowa lub brązowo-żółta, u młodych osobników biała.

Zwierzęta żywią się roślinami, głównie świeżymi pędami, kwiatami, bylinami, kłącza, bulwami, pąkami traw i ziół oraz nasionami. Prawie 90% swojego życia, świstaki spędzają w norze. Zimowy sen trwa u nich 6-7 miesięcy, od końca września lub początku października do drugiej połowy kwietnia. Świstaki zwykle nie śpią pojedynczo, lecz gromadnie, ciasno ułożone obok siebie. Gdy obudzą się, ważą aż 2/3 mniej, niż gdy kładły się do spać. Na wiosnę świstaki bardzo dużo jedzą i szybko odzyskują dawny kształt. Po obudzeniu i zakończeniu snu zimowego świstaki przystępują do godów. Po upływie około 5 tygodni na świat przychodzi do siedmiu ślepych i nagich młodych. Po czterech tygodniach młode świstaki wychodzą z nory.

Świstak na terenie Tatrzańskiego Paku Narodowego możemy spotkać w wyższych partiach Tatr Zachodnich oraz Wysokich. Ze względu na jego płochliwość wypatrzeć tego gryzonia nie jest łatwo. Ochrona populacji świstaka w tatrach ma ogromne znaczenie, jest to bowiem odrębny podgatunek: świstak tatrzański (Marmota marmota latirostris) różniący się wyglądem od świstaka alpejskiego.


 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl

Tagi

Wczytuję komentarze...

Radni sejmiku przeciw ideologii LGBT

/ lauramba

  

Stanowisko "w sprawie sprzeciwu wobec prób wprowadzenia ideologii LGBT do wspólnot samorządowych oraz promocji tej ideologii w życiu publicznym", przyjęli w uchwale podczas środowej sesji radni sejmiku województwa świętokrzyskiego.

Projekt uchwały włączono do programu sesji na wniosek klubu radnych PiS w sejmiku.

W stanowisku radni wyrazili "głęboką dezaprobatę i zdecydowany sprzeciw wobec prowadzonych przez liberalne środowiska polityczne i społeczne prób promocji ideologii opartej na afirmacji LGBT, stojących w jawnej sprzeczności z dziedzictwem kulturowym i wielowiekowymi tradycjami chrześcijańskimi nie tylko Regionu Świętego Krzyża, ale także Polski i Europy".

"Nie zgadzamy się, aby w oparciu o źle pojętą polityczną poprawność działacze wywodzący się ze środowisk LGBT żądali praw do kształtowania podstaw programowych w edukacji naszych dzieci oraz ingerowali w przysługujące tylko i wyłącznie rodzicom prawa do wychowywania dzieci zgodnie z wyznawanymi przez nich wartościami"

– podkreślono.

W stanowisku radni deklarują m. in. "wszelką pomoc w obronie ładu społecznego oraz opartych na Konstytucji RP praw rodziców do wychowywania swoich dzieci zgodnie ze swoimi tradycjami i przekonaniami, a także systemu oświaty wolnego od nachalnej propagandy i prób podważenia zasad społecznych opartych na chrześcijaństwie i spuścizny wielu wieków historii Polski".

Radni ocenili także w dokumencie, iż "tolerancja" staje się obecnie "zakładnikiem środowisk LGBT w walce o wprowadzenie tej ideologii w szkołach, a także w życiu publicznym i politycznym". Zaapelowali do świętokrzyskich samorządów o "zdecydowany sprzeciw wobec tego typu prób".

Radny opozycji Jan Maćkowiak (Koalicja Obywatelska) w dyskusji podkreślił, że samorządy powinny "włączać, a nie wykluczać, jednoczyć, a nie dzielić". "Mniejszości objęte pojęciem LGBT nieustannie spotykają się w Polsce ze stereotypami, dyskryminacją oraz przemocą motywowaną uprzedzeniami. My, jako samorząd, powinniśmy korzystać ze wszystkich należnych nam praw i dostępnych w granicach kompetencji narzędzi, aby poprawiać sytuację osób narażanych na dyskryminację, ze względu na orientację seksualną, także tożsamość płciową" – podkreślił.

Przewodniczący klubu radnych PiS w sejmiku, członek zarządu województwa Marek Bogusławski wskazał, że Konstytucja RP "jasno określa", że rodzina, małżeństwo stworzone przez kobietę i mężczyznę, są "najważniejszą komórką społeczną w Polsce". "Proszę nie mówić tu o wykluczeniu. To, że ktoś ma swoje preferencje seksualne – proszę niech on sobie ma – ale ja sobie nie życzę, żeby moje wnuki, dzieci, były zarażone tego typu działaniami (...) Chcę przypomnieć, że Polska to przede wszystkim chrześcijaństwo. To przede wszystkim chrześcijaństwo powodowało przez wieki to, że jesteśmy dzisiaj narodem polskim i że mamy wolną Polskę. Nie jakieś mniejszości seksualne" – dodał.

W 30-mandatowym sejmiku województwa świętokrzyskiego większość tworzą radni wybrani z list PiS – 16 osób. PSL ma dziewięciu radnych, z list Koalicji Obywatelskiej wybrano trzech, po jednym mandacie mają przedstawiciele komitetów: SLD Lewica Razem i Projekt Świętokrzyskie Bogdana Wenty.

W sesji uczestniczyło 20 radnych sejmiku. Za przyjęciem uchwały było 16 radnych (14 z klubu PiS i dwóch z PSL), przeciw – dwóch radnych Koalicji Obywatelskiej, głosu nie oddały dwie radne PSL.

Uchwała ze stanowiskiem ma zostać przekazana m.in. prezydentowi, premierowi, resortowi oświaty, a także samorządom gmin i powiatów województwa świętokrzyskiego.

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl, PAP


Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl