Wprowadzenie egzaminu ósmoklasisty to konsekwencja wprowadzenia reformy edukacji - wydłużenia nauki w szkołach podstawowych z sześciu do ośmiu lat i stopniowego wygaszania gimnazjów (przestaną one istnieć w systemie edukacji z dniem 1 września 2019 r. - tegoroczna kwietniowa sesja egzaminu gimnazjalnego była ostatnią). Poprzedziła go też likwidacja sprawdzianu szóstoklasistów, który pisali uczniowie klas VI na zakończenie nauki w szkołach podstawowych (po raz ostatni został przeprowadzony w 2016 r.).

W pierwszym dniu egzaminu ósmoklasisty, w poniedziałek, uczniowie będą pisać egzamin z języka polskiego - potrwa 120 minut (dla uczniów, którym przysługuje dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, np. dla uczniów z dysleksją, może być przedłużony do 180 minut). W drugim dniu, we wtorek, będzie egzamin z matematyki - potrwa 100 minut (może być wydłużony do 150 minut). W trzecim dniu, w środę, będzie egzamin z języka obcego - potrwa 90 minut (może być wydłużony do 135 minut).

Największa grupa ósmoklasistów (94,98 proc.) zadeklarowała przystąpienie do egzaminu z języka angielskiego. Drugim najczęściej wybieranym językiem jest język niemiecki. Do egzaminu z tego języka przystąpi 4,54 proc. uczniów VIII klasy szkoły podstawowej. Do egzaminu z pozostałych języków obcych (tj. francuskiego, hiszpańskiego, rosyjskiego i włoskiego) przystąpi łącznie 0,48 proc. ósmoklasistów.

W takiej formie - trzy dni, trzy egzaminy - egzamin ósmoklasisty będzie przeprowadzony tylko przez trzy lata: w 2019, 2020 i 2021 r. W 2022 r. egzamin będzie trwał cztery dni - uczniowie będą zdawali także z przedmiotu do wyboru (biologii, chemii, fizyki, geografii albo historii).

Aby zaznajomić uczniów i nauczycieli z tym jak będzie wyglądał egzamin ósmoklasisty Centralna Komisja Egzaminacyjna przygotowała i opublikowała informatory na jego temat. Przeprowadziła też w grudniu ub.r. próbny egzamin ósmoklasisty. Dyrektor CKE Marcin Smolik namawiał szkoły, by przeprowadzić go w warunkach zbliżonych do obowiązujących podczas właściwego egzaminu (np. godzina rozpoczęcia pracy z arkuszem egzaminacyjnym, samodzielne rozwiązywanie zadań przez uczniów, zaznaczanie odpowiedzi na karcie odpowiedzi).

Przystąpienie do egzaminu ósmoklasisty jest warunkiem ukończenia szkoły podstawowej. Jeśli uczeń z powodu choroby lub ważnych wypadków losowych nie będzie mógł przystąpić do egzaminu w poniedziałek, wtorek i w środę, to będzie go pisał w drugim terminie – 3, 4 i 5 czerwca.

Wynik egzaminu - uczniowie poznają 14 czerwca - wpływa na przyjęcie ucznia do wybranej przez niego szkoły ponadgimnazjalnej. Zaświadczenia o wynikach wraz ze świadectwem szkolnym otrzymają w dniu zakończenia roku szkolnego, czyli 21 czerwca.