Zespół klasztorny w Trzebnicy o wyjątkowych wartościach historycznych i artystycznych

Sanktuarium św. Jadwigi w Trzebnicy / Jar.ciurus;creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0

  

Zespół dawnego opactwa cysterek w Trzebnicy ma szczególne znaczenie dla historii zarówno Śląska, jak i całej Polski, zwłaszcza doby piastowskiej. Kościół, będący jednym z kilku mauzoleów Piastów śląskich, pomyślany został jako swoisty „pomnik władzy” fundatora - księcia wrocławskiego Henryka Brodatego.

Świątynia pełni ponadto rolę sanktuarium patronki Polski i Śląska, św. Jadwigi Śląskiej, co nadaje jej znaczenie ponadregionalne i powoduje, że jest celem licznych pielgrzymek. 
Na szczególną uwagę zasługują późnoromańskie i wczesnogotyckie kamienne detale rzeźbiarsko-architektoniczne pochodzące z pierwszej fazy budowy kościoła oraz kaplica pw. św. Jadwigi - pierwsza na ówczesnych ziemiach polskich w pełni gotycka budowla, będąca pionierską realizacją w stylu gotyku francuskiego. Bardzo wysoki poziom artystyczny reprezentuje również pochodzące z XVI i XVII w. wyposażenie świątyni i klasztoru, którego twórcami byli najwybitniejsi artyści działający ówcześnie na Śląsku. 

Historia 
Klasztor trzebnicki, ufundowany w 1202 r. przez księcia wrocławskiego Henryka Brodatego i jego żonę  Jadwigę, był pierwszym żeńskim konwentem cysterskim na ziemiach polskich, a jednocześnie jedyną w ówczesnej Europie wielką bazyliką zbudowaną dla cysterek. Bogate uposażenie klasztoru, władającego rozległymi dobrami na Śląsku oraz w Wielkopolsce, dało mu silne podstawy ekonomiczne, a to z kolei umożliwiło powołanie kilku filii. 

Kościół budowany był od 1203 r., a jego uroczyste poświęcenie miało miejsce 25 sierpnia 1219 r. Zgodnie z cysterską regułą, był bezwieżową bazyliką z transeptem. Tuż po kanonizacji Jadwigi w 1267 r., wzniesiono kaplicę gotycką, ufundowaną przez jej córkę ksieni Gertrudę oraz wnuka Władysława, księcia wrocławskiego i arcybiskupa Salzburga, w której złożono ciało świętej. Prawdopodobnie wówczas powstała także zachodnia wieża kościoła. W połowie XVIII w. wprowadzono elementy barokowe do wnętrza kościoła, a w 1789 r. zbudowano nową wieżę zachodnią oraz przedsionek. 

Siedzibę cysterek trzebnickich kilkakrotnie trawiły pożary, niszczona była także przez wojny (wojna trzydziestoletnia) i najazdy (m.in. husyckie w 1432 r.). W 1810 r. klasztor uległ sekularyzacji. Cenny księgozbiór oraz liczne elementy wyposażenia wnętrz przeniesiono do Wrocławia. W klasztorze stworzono obóz jeniecki, a następnie szpital wojskowy. Od 1817 do 1857 r. na jego terenie działała m.in. przędzalnia wełny. W 1870 r. właścicielami części klasztoru stali się joannici, a w 1889 r.  siostry boromeuszki. Oba zakony urządziły w swych częściach szpitale. Ostatecznie, Rycerze Maltańscy przekazali swój udział boromeuszkom, które oprócz szpitala prowadziły sierociniec i szkołę gospodarstwa domowego. 

W latach 30. XX w., podczas prac renowacyjnych odkryto trzy zamurowane średniowieczne portale i wyeksponowano je.  

Po 1945 r. w Trzebnicy kontynuowano przedwojenną działalność – świątynia pełniła funkcję kościoła parafialnego, część klasztoru zajmowały siostry boromeuszki, natomiast w pozostałych pomieszczeniach ulokowano szpital powiatowy. Po przeniesieniu szpitala wszystkie budynki klasztorne przeszły w posiadanie sióstr, które prowadzą w nich m.in. zakład opiekuńczo-leczniczy. 

W skład historycznego zespołu zabudowań dawnego opactwa cysterek w Trzebnicy wchodzi romański zbarokizowany kościół parafialny pw. św. Bartłomieja Apostoła i św. Jadwigi, późnobarokowy klasztor oraz teren, na którym znajdują się budynki pomocnicze. 

Kościół parafialny pw. św. Bartłomieja Apostoła i św. Jadwigi jest trójnawową bazyliką z transeptem, prezbiterium zamkniętym absydą, oraz zachodnią wieżą na osi budowli. Nad nawami rozpostarto sklepienia krzyżowo-żebrowe, nad nawą główną - sześciodzielne. W części wschodniej kościoła, po południowej stronie prezbiterium, znajduje się trójprzęsłowa, zamknięta pięciobocznie gotycka kaplica pw. św. Jadwigi, której ściany zostały ozdobione wysokimi ostrołukowymi oknami. 

W obrębie kościoła zachowały się kamienne detale architektoniczne z okresu średniowiecza. Reliktem romańskiej świątyni, a zarazem jej najwcześniejszą realizacją jest także ukończona w 1214 r. sklepiona krypta św. Bartłomieja, usytuowana pod prezbiterium.
Wnętrze kościoła dekorują liczne obrazy a ponadto dzieła sztukatorów, snycerzy,  złotników, kamieniarzy itd. Wystrój dopełnia secesyjny prospekt organowy z 1903 r. Wewnątrz kaplicy pw. św. Jadwigi usytuowano marmurowy barokowy pomnik nagrobny z alabastrową figurą półleżącej św. Jadwigi. Przy balustradzie otaczającej nagrobek umieszczono epitafium Karoliny – księżnej legnicko-brzeskiej, ostatniej Piastówny. 

Monumentalny klasztor, przylegający do kościoła od strony południowej, składa się z pięciu dwukondygnacyjnych skrzydeł otaczających dwa wirydarze. 


 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl

Tagi

Wczytuję komentarze...

Rzecznik rządu: Liczę, że ZNP zmieni zdanie i zasiądzie przy okrągłym stole

/ pixabay.com/CC0/Superbelfrzy

  

- Liczę na to, że Związek Nauczycielstwa Polskiego do piątku zmieni zdanie i zasiądzie do debaty ws. sytuacji w oświacie na Stadionie Narodowym - powiedziała dzisiaj rzeczniczka rządu Joanna Kopcińska.

Okrągły stół edukacyjny, do udziału w którym premier Mateusz Morawiecki zaprosił rodziców, uczniów, nauczycieli, przedstawicieli związków zawodowych i reprezentantów środowiska oświatowego, ma się odbyć w piątek na Stadionie PGE Narodowym. Prowadzące strajk związki nauczycielskie - ZNP i FZZ - poinformowały, że nie wezmą w nim udziału, opowiadając się jednocześnie za tym, by debata na temat sytuacji w oświacie odbyła się pod auspicjami prezydenta, w ramach Rady Dialogu Społecznego. Podobne stanowisko wyraziła szefowa RDS Dorota Gardias.

Kopcińska powiedziała dzisiaj dziennikarzom w Sejmie, że ze strony rządu cały czas jest chęć rozmów z nauczycielami.

- Jutro debata ogólnonarodowa na Stadionie Narodowym, zatem rząd jest otwarty na dialog, natomiast takiej odpowiedzi nie ma od drugiej strony

- podkreśliła.

[polecam:https://niezalezna.pl/269007-wicepremier-przypomniala-kulisy-rozmow-ze-zwiazkami-zastanawiam-sie-jaki-jest-naprawde-cel-strajku]

- My zawsze na zaproszenia odpowiadamy swoją obecnością, a Związek Nauczycielstwa Polskiego obecność swoją wyklucza. Liczę na to, że jednak do jutra zmienią państwo reprezentujący ZNP zdanie i zasiądą do tej debaty

 - oświadczyła rzeczniczka rządu.

Dopytywana o rządowy projekt noweli Prawa oświatowego dot. matur Kopcińska powiedziała, że jest on dobrze przygotowany.

- Ma on umożliwić tegorocznym maturzystom zdanie egzaminów zgodnie z harmonogramem

 - podkreśliła rzeczniczka rządu.

- Oczywiście wszyscy chcielibyśmy, żeby z tych zapisów nie trzeba było korzystać i rady pedagogiczne klasyfikowały tegorocznych absolwentów tak, żeby bez przeszkód w maju mogli przystąpić do matur najpierw pisemnych, a potem ustnych

 - zaznaczyła Kopcińska.

Natomiast - jak dodała - "gdyby nastąpiły jakiekolwiek kłopoty rząd ma obowiązek i prawo - i z tego korzysta - zabezpieczyć maturzystów w ten sposób, żeby mogli bez przeszkód do najważniejszego w swoim życiu egzaminu przystąpić".

- Cały czas liczę na to, że jak najmniej szkół z tych zapisów skorzysta i rady pedagogiczne będą klasyfikowały tegorocznych maturzystów

 -podkreśliła Kopcińska.

Dzisiaj Sejm zajmie się rządowym projektem noweli w sprawie prawa oświatowego dotyczącego matur. Projekt przewiduje m.in., że w szkołach, w których rady pedagogiczne nie podejmą decyzji o dopuszczeniu uczniów do matury, prawo takie będzie przysługiwać dyrektorowi szkoły, a w szczególnych przypadkach - organowi prowadzącemu. 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: PAP, niezalezna.pl

Tagi

Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl