"To wyjątkowa uroczystość, bo chylimy czoła przed tymi, którzy po zakończeniu II wojny światowej powiedzieli 'nie' reżimowi komunistycznemu, którzy nigdy nie zgodzili się z tym, że okupant komunistyczny nadal działa na terenie naszego kraju, którzy zapłacili za to najwyższą cenę – życie - i do tej pory niejednokrotnie są pochowani w nieznanych miejscach"

– podkreśliła podczas konferencji prasowej wojewoda świętokrzyski Agata Wojtyszek.

Naczelnik kieleckiej delegatury IPN Dorota Koczwańska-Kalita oceniła, że historia Żołnierzy Wyklętych odsłania trudne dzieje Polski.

"Poprzez tę historię poznajemy postawy bohaterów, ale też działania aparatu represji, także relacje polsko-sowieckie. Wydaje mi się, że jesteśmy na takim etapie, że nie tylko pamięć, ale także zrozumienie tej historii pamięci jest bardzo ważne. Dlatego, bo historia nie powinna nas dzielić. Powinna budzić u nas szacunek i rzeczywiście powinniśmy o niej rozmawiać. Ale nie będziemy mogli o niej rozmawiać, nie będziemy mogli z szacunkiem do niej podchodzić, jeśli nie będziemy jej rozumieć"

- dodała, zaznaczając iż właśnie dlatego instytut realizuje liczne działania edukacyjne poświęcone żołnierzom wyklętym.

W piątek rano 1 marca w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych młodzież szkolna i kombatanci zapalą znicze w miejscach poświęconych żołnierzom podziemia niepodległościowego w Kielcach. Na Cmentarzu Piaski pod pomnikiem poświęconym pamięci żołnierzy AK, Narodowych Sił Zbrojnych i Zrzeszenia "WiN", zamordowanych przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa w latach 1944-56, zostaną złożone kwiaty.

Główne uroczystości odbędą się po południu - po mszy św. w bazylice katedralnej – przed pomnikiem Armii Krajowej. W wydarzeniach poza przedstawicielami władz województwa, będą uczestniczyli m. in. reprezentanci samorządu Kielc, działacze stowarzyszeń i żołnierze z 10. Świętokrzyskiej Brygady Obrony Terytorialnej, którzy przygotują Apel Pamięci, salwę honorową oraz asystę honorową.

Na Skwerze Stefana Żeromskiego, gdzie stoi pomnik AK, kielecka delegatura IPN zaprezentuje wystawę "Zapomniane ogniwo. Konspiracyjne organizacje młodzieżowe na ziemiach polskich w latach 1944/1945–1956". Tego dnia zostanie rozstrzygnięty także finał VI edycji wojewódzkiego konkursu dla uczniów starszych klas szkół podstawowych, klas gimnazjalnych i szkół średnich na wykonanie projektu pomnika lub tablicy, upamiętniającej wybranego żołnierza wyklętego, oddział zbrojny, miejsce walk, kaźni czy pochówku, związane z podziemiem antykomunistycznym na Kielecczyźnie.

W Kieleckim Centrum Kultury uczniowie szkół średnich będą mogli obejrzeć projekcję filmową ze spektaklem teatralnym "Wyklęci przez komunistów żołnierze niezłomni". To obraz procesu sądowego żołnierza podziemia antykomunistycznego, który splata się z historią rodzinną z czasów współczesnych. Wcześniej - w czwartek - projekcja ta będzie pokazywana w Centrum Edukacyjnym IPN "Przystanek Historia".

W niedzielę w Kielcach odbędzie się bieg pamięci "Tropem Wilczym", organizowany w ramach ogólnopolskiej akcji Fundacji Wolność i Demokracja. We wtorek 5 marca w kieleckim Ośrodku Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej zaplanowano debatę poświęconą żołnierzom niezłomnym. Spotkanie organizuje Fundacja im. Stefana Artwińskiego.

Wojewódzkie obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Kielcach odbędą się pod patronatem prezydenta Andrzeja Dudy.

Wydarzenia upamiętniające żołnierzy niezłomnych 1 marca i w kolejnych dniach, zaplanowano także w innych miastach regionu, m. in. w Ostrowcu Świętokrzyskim i w Sandomierzu.

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ustanowił w 2011 r. parlament w hołdzie Żołnierzom Wyklętym - bohaterom antykomunistycznego podziemia, którzy w obronie niepodległego bytu Państwa Polskiego, walcząc o prawo do samostanowienia i urzeczywistnienia dążeń demokratycznych społeczeństwa polskiego, z bronią w ręku, jak i w inny sposób przeciwstawili się sowieckiej agresji i narzuconemu siłą reżimowi komunistycznemu.