W naszej działalności na Litwie staramy się w szczególny sposób akcentować wydarzenia, osoby i miejsca związane z naszą wspólną, polsko-litewską historią.

– powiedział dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie Marcin Łapczyński.

Projekty bazujące na wspólnej historii, stanowiły główny element litewskiego programu obchodów 100. rocznicy odzyskania niepodległości. Bracia Piłsudscy, Narutowiczowie, Oskar Hansen, kobiety Solidarności i Sajudisu, Witkiewiczowie to tylko kilka przykładów.

W 2019 roku przypada 200. rocznica urodzin Stanisława Moniuszki – związanego z Wilnem kompozytora, dyrygenta, twórcy polskiej opery narodowej. Obchody tej rocznicy – wspólnej dla Polski, Litwy i Białorusi – patronatem objęło UNESCO.

Na Litwie Rok Stanisława Moniuszki przy udziale Instytutu Polskiego w Wilnie zainaugurowała przed kilkoma tygodniami w Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie wileńska wersja „Halki” w wykonaniu chóru kameralnego i orkiestry Capella Cracoviensis. Było to jedno z pierwszych wydarzeń na świecie zorganizowanych w ramach Roku Moniuszki.

Dyrektor Instytutu zapowiada, że w maju w kościele Świętych Janów (Chrzciciela i Ewangelisty) odbędzie się koncert, podczas którego wystąpią trzy chóry: Uniwersytetu Wileńskiego, Politechniki Białostockiej i Państwowego Uniwersytetu w Mińsku. Potem koncert zostanie powtórzony w Mińsku i Białymstoku.

Głównym elementem obchodów Roku Stanisława Moniuszki na Litwie będzie międzynarodowa konferencja naukowa, która odbędzie się w Wilnie w czerwcu. Wezmą w niej udział także polscy eksperci. Konferencji będzie towarzyszyć wykonanie „Litanii Ostrobramskich”(1843-55) przez Litewską Narodową Orkiestrę Symfoniczną i Kowieński Chór Państwowy pod batutą polskiego dyrygenta Antoniego Wita.

W związku z rocznicą zawarcia Unii Lubelskiej Instytut Polski w Wilnie planuje prezentację wystawy z okazji wpisania aktu na Światową Listę Programu UNESCO „Pamięć Świata”. Wystawę przygotowało Archiwum Główne Akt Dawnych przy pomocy Instytutu.

2019 rok to także 80. rocznica wybuchu II wojny światowej. Podkreślimy bohaterskie postawy Polaków w czasie II wojny, przypomnimy postać rotmistrza Pileckiego, w marcu zaprezentujemy litewskiej publiczności dwujęzyczną publikację, powstałą z naszej inicjatywy, opowiadającą o Polakach z Wilna i Wileńszczyzny ratujących Żydów.

– opowiada Łapczyński.

Dyrektor podkreśla, że wśród Litwinów rośnie zainteresowanie ofertą proponowaną przez Instytut, co przekłada się na zainteresowanie współczesną Polską., kulturą czy wspólnym dziedzictwem. Kiedy pod koniec listopada w Wilnie w Pałacu Wielkich Książąt Litewskich otworzono dużą wystawę poświęconą Adamowi Mickiewiczowi, na której prezentowany jest rękopis „Pana Tadeusza”, w ciągu pierwszych dwóch tygodni odwiedziło ją ponad 3 tys. zwiedzających.