Co wiesz o tajnym nauczaniu? Powstał wyjątkowy portal

zdjęcie ilustracyjne / jarmoluk; pixabay.com / Creative Commons CC0

  

Tajne nauczanie było działalnością konspiracyjną, za którą groziło więzienie, śledztwo połączone z torturami, wyrok śmierci lub wywózka do obozu koncentracyjnego. Nauczyciele przyłapani na prowadzeniu tajnych kompletów na terenie Lubelszczyzny byli osadzani m.in. w więzieniu na Zamku Lubelskim, gdzie stanowili jedną z najliczniejszych grup więźniów – w latach 1939 -1945 przebywało tam ok. 1200 nauczycieli. Aby przybliżyć losy nauczycieli i uczniów z tamtych czasów powstał wyjątkowy portal o o tajnym nauczaniu na Lubelszczyźnie.

Portal dokumentuje i przybliża okoliczności prowadzenia w Lubelskiem tajnego nauczania podczas II wojny światowej.

- W okresie okupacji, obok walki zbrojnej, o zachowaniu polskości decydowała walka słowem, którą zapoczątkowali już w październiku 1939 roku cisi bohaterowie – nauczyciele tajnego nauczania. Członkowie Tajnej Organizacji Nauczycielskiej, ryzykując własne życie, stworzyli konspiracyjny system nauczania. Do dziś żyją uczniowie tajnych kompletów, którzy wspominają swoich nauczycieli z okresu okupacji. To właśnie te opowieści o miejscach, ludziach i wydarzeniach chcemy przybliżyć – mówi koordynator projektu „Tajne nauczanie. Cisi bohaterowie” Piotr Lasota z Ośrodka Brama Grodzka - Teatr NN.

Na portalu umieszczony jest m.in. leksykon 1480 nauczycieli, którzy prowadzili tajne komplety w różnych miejscowościach Lubelszczyzny. Do części nazwisk dołączone są wspomnienia samych nauczycieli bądź uczniów lub inne materiały, jakie udało się zebrać na temat poszczególnych nauczycieli. Leksykon ten jest stale uzupełniany.

W dziale „Opowieści i tajnym nauczaniu” zamieszczono 51 relacji biograficznych uczniów i nauczycieli – są tam nagrane lub spisane wspomnienia tych osób – świadków historii. Na portalu jest też ponad 130 fotografii, przedstawiających m.in. uczniów biorących udział w tajnym nauczaniu, ale też rękopisy i dokumenty np. potwierdzające prowadzenie tajnych kompletów. Zamieszczono też obszerny tekst ukazujący historię i warunki prowadzenia tajnego nauczania na Lubelszczyźnie.

Od listopada 1939 r. na terenie Generalnego Gubernatorstwa mogły funkcjonować jedynie siedmioklasowe szkoły powszechne. Do 1940 r. niemal jedna trzecia szkolnych kadr została zwolniona, a z programów nauczania zniknęła historia i geografia Polski, zajęcia z literatury polskiej, muzyka, wychowanie fizyczne.

Początkowo organizacja tajnego nauczania była efektem indywidualnych inicjatyw rodziców i nauczycieli w różnych miejscach kraju. W październiku 1939 r. powstała Tajna Organizacja Nauczycielska (TON), będąca konspiracyjną komórką Związku Nauczycieli Polskich, która nadała tym staraniom kierunek. Na rzecz tajnego nauczania działała też Komisja Oświecenia Publicznego.

Konspiracyjne zajęcia na poziomie przedwojennej szkoły powszechnej odbywały się w prywatnych mieszkaniach, ale też w samych szkołach, gdzie np. nauczyciel wpisywał narzucony przez okupacyjne władze temat do dziennika lekcji, na ławkach uczniów leżały przyrządy i materiały używane na zajęciach technicznych, ale faktycznie lekcja dotyczyła czegoś innego. W niektórych szkołach tajne nauczanie organizowano po lekcjach, np. pod pretekstem nauki robótek ręcznych odbywały się zajęcia z geografii, historii czy języka polskiego. O ewentualnej nadchodzącej kontroli informował nauczyciela i dzieci zaufany woźny lub rodzic, a czasem nawet żołnierze polskiego podziemia.

Uczniowie, którzy chcieli kontynuować naukę na poziomie wyższym niż szkoły powszechne, musieli uczestniczyć w tajnych kompletach, które organizowano już tylko w mieszkaniach uczniów lub nauczycieli. Brakowało podręczników szkolnych, materiały edukacyjne tworzyli sami nauczyciele.

Według raportów Biura Oświatowo-Szkolnego, dostarczającego informacji o funkcjonowaniu tajnych kompletów, do końca 1941 r. naukę na poziomie powyżej szkoły powszechnej w Lubelskiem prowadzono w pięciu miejscowościach, a ilość uczniów objętych tajnym nauczaniem na poziomie gimnazjalnym i licealnym była trudna do ustalenia - oscylowała między 200 a 1000. Raport z 1942 r. podaje, że mimo trudności tajne nauczanie, zarówno na poziomie szkół powszechnych jak i średnich oraz zawodowych, obejmuje kilka tysięcy uczniów.

Portal o tajnym nauczaniu na Lubelszczyźnie powstał we współpracy z Lubelskim Okręgiem Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz Pracownią Muzealną przy Szkolnym Schronisku Młodzieżowym w Puławach. Projekt został dofinansowany przez Muzeum Historii Polski w ramach programu „Patriotyzm Jutra”.

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl, PAP

Tagi

Wczytuję komentarze...


Kolejne ofiary COVID-19 na Węgrzech. Liczba zgonów wzrosła do 20

/ pixabay.com/RGY23

  

Na Węgrzech zmarły kolejne cztery osoby zakażone koronawirusem, liczba ofiar śmiertelnych wzrosła do 20. Obecność wirusa wykryto już w sumie u 525 osób - wynika z danych opublikowanych w środę na rządowej stronie poświęconej epidemii.

Cztery nowe ofiary śmiertelne to starsze osoby, które cierpiały na schorzenia układu sercowo-naczyniowego.

Jednocześnie do 40 wzrosła liczba osób, które uznano za wyleczone.

Najwięcej zakażeń stwierdzono w Budapeszcie (232), a także w komitacie (województwie) peszteńskim (98). Dniem, w którym wykryto jak dotąd najwięcej zakażeń (66), była ostatnia niedziela.

Od 27 marca na całym terytorium Węgier można wychodzić z domu tylko z istotnych powodów, np. do pracy lub w celu zrobienia zakupów. Wśród powodów uzasadniających wyjście wymieniono korzystanie z opieki zdrowotnej, uprawianie aktywności fizycznej lub spacer na świeżym powietrzu – pojedynczo lub w towarzystwie osób mieszkających w tym samym mieszkaniu, ale z zachowaniem odległości co najmniej 1,5 metra od innych.

W sklepach spożywczych, drogeriach i aptekach w godzinach 9-12 mogą robić zakupy tylko osoby powyżej 65. roku życia. Restauracje zostały zamknięte i mogą szykować posiłki tylko na wynos.

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: PAP, niezalezna.pl

Tagi

Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl | Gazeta Polska Podcasts