Ustawa ma zastąpić obecnie obowiązujące przepisy o komornikach sądowych i egzekucji pochodzące z 1997 r. Przygotowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości przepisy wprowadzają - według autorów - "przejrzyste reguły działalności komorniczej, ale przede wszystkim jej celem jest przywrócenie zaufania do zawodu komornika sądowego – jako funkcjonariusza publicznego, a nie swego rodzaju przedsiębiorcę nastawionego na zysk".

- Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., analogicznie jak ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych, z wyjątkiem przepisu określającego tryb powoływania komorników przez ministra sprawiedliwości, który wejdzie w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia ustawy - poinformowała w komunikacie Kancelaria Prezydenta.

W nowej ustawie o komornikach w sposób istotny zwiększone zostały uprawnienia nadzorcze i kontrolne ministra sprawiedliwości nad komornikami.

- W wypadku rażącego lub uporczywego naruszenia prawa przez komornika wprowadzono także możliwość odwołania komornika z urzędu przez ministra sprawiedliwości, co stanowi rozwinięcie dotychczas przysługujących ministrowi uprawnień do odwołania komornika z urzędu - podkreślono w uzasadnieniu.

Jak zaznaczono chodzi o "pełniejsze i efektywniejsze sprawowanie przez niego nadzoru zwierzchniego nad komornikami". Minister na każdym etapie postępowania dyscyplinarnego będzie mógł także zawiesić komornika w czynnościach.

Zgodnie z ustawą, czynności egzekucyjne prowadzone w terenie mają być obowiązkowo nagrywane; zarejestrowany obraz i dźwięk stanie się częścią dokumentacji sprawy.

Jak wskazało MS, przy egzekucji komornik każdorazowo będzie zobowiązany do wręczenia dłużnikowi klarownego formularza skargi, tak aby każdy mógł skierować ją do właściwego sądu, jeśli doszło do nieprawidłowości. 

Ustawa zakłada też, że przymusowe otwarcie przez komornika mieszkania dłużnika lub przeszukanie takiego mieszkania musi nastąpić w asyście policji.

Nowe przepisy przewidują, że komornik ma działać osobiście, a czynności, które zleca asesorom, mogą mieć jedynie funkcję szkoleniową, jako przygotowanie do zawodu. Komornik ma ponosić też całą odpowiedzialność, w tym odszkodowawczą, za prawidłowe działanie asesorów.

Ustawa podnosi granicę minimalnego wieku osoby powoływanej na to stanowisko – z 26 na 28 lat. Jednocześnie obniżona zostaje górna granica wieku komornika – z 70 do 65 lat.

Przepisy wprowadzają też wymóg posiadania wyższego wykształcenie prawniczego przez komorników.