Ludzie powiedzieli „dość” – 37. rocznica Porozumień Sierpniowych

/ By Artur Andrzej - Praca własna, CC0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=16094706

  

Mija 37 lat od podpisania w sali BHP Stoczni Gdańskiej Porozumień Sierpniowych, które pozwoliły na powstanie NSZZ "Solidarność" - pierwszej w krajach komunistycznych, niezależnej od władz, legalnej organizacji związkowej. Podpisanie porozumień w Gdańsku 31 sierpnia 1980 r. między komisją rządową a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym i powstanie Solidarności stało się jednocześnie początkiem przemian 1989 r.

Porozumienie zakończyło trwający dwa tygodnie strajk w Stoczni Gdańskiej.
Pierwsze protesty robotnicze wybuchły latem 1980 r. i były reakcją na pogarszającą się sytuację społeczno-gospodarczą PRL, m.in. coraz większe braki w zaopatrzeniu w podstawowe produkty żywnościowe. „Nieuzasadnione przerwy w pracy” - jak pisały o nich ówczesne podporządkowane PZPR gazety - zaczęły się w początkach lipca, m.in. w WSK PZL-Mielec, Zakładach Metalurgicznych POMET w Poznaniu i Przedsiębiorstwie Transbud w Tarnobrzegu. 16 lipca wybuchły strajki w Lublinie; oprócz żądań ekonomicznych po raz pierwszy pojawił się postulat nowych wyborów do oficjalnych związków zawodowych. Strajki te kończyły się obietnicami podwyżek płac.

W połowie sierpnia 1980 r. zaczęły się strajki na Wybrzeżu, gdzie wciąż żywa była pamięć stłumionych krwawo przez władze protestów w grudniu 1970 r. Strajk w Stoczni Gdańskiej zorganizowali działacze Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża - opozycyjnej, nielegalnej organizacji utworzonej w 1978 r. której członkami byli m.in. Krzysztof Wyszkowski, Bogdan Borusewicz, Andrzej Gwiazda, Joanna Duda-Gwiazda, Anna Walentynowicz oraz Lech Wałęsa.

Właśnie w obronie Walentynowicz, suwnicowej zwolnionej z pracy za działalność opozycyjną, 14 sierpnia 1980 r. wybuchł strajk na kilku wydziałach stoczni.

16 sierpnia strajk omal się nie zakończył, ponieważ dyrektor stoczni Klemens Gniech (wieloletni pracownik stoczni, w grudniu 1970 r. był w komitecie strajkowym) zgodził się na spełnienie początkowych postulatów: przywrócenie do pracy Walentynowicz i Wałęsy, podwyżkę płac dla każdego zatrudnionego, budowę pomnika ofiar grudnia 1970 r., gwarancje nietykalności dla strajkujących. Wałęsa ogłosił koniec strajku, ale kilku członków komitetu strajkowego sprzeciwiło się, wzywając do strajku solidarnościowego z zakładami, które w tym czasie podjęły strajki.

Utworzono Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, w skład którego weszli przybyli do stoczni delegaci innych strajkujących zakładów. Przewodniczącym MKS został Wałęsa, a w skład prezydium weszli działacze WZZ. Prezydium MKS tworzyli: Wałęsa, dwóch wiceprzewodniczących - Andrzej Kołodziej i Bogdan Lis - oraz Lech Bądkowski, Wojciech Gruszecki, Andrzej Gwiazda, Stefan Izdebski, Jerzy Kmiecik, Zdzisław Kobyliński, Henryka Krzywonos, Stefan Lewandowski, Alina Pienkowska, Józef Przybylski, Jerzy Sikorski, Lech Sobieszek, Tadeusz Stanny, Anna Walentynowicz i Florian Wiśniewski.

Spisano 21 postulatów MKS; pierwszym i najważniejszym było utworzenie niezależnych od władzy i pracodawców związków zawodowych. Protestujący powoływali się na ratyfikowaną przez PRL konwencję nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy, która gwarantowała wolność związkową.

Poniżej lista postulatów MKS:
1. Utworzenie niezależnych od władzy i pracodawców związków zawodowych.  
2. Prawa do strajku.  
3. Wolności słowa, druku i publikacji.  
4. Przywrócenia do pracy zwolnionych z powodów politycznych.  
5. Podania w środkach masowego przekazu informacji o utworzeniu MKS i opublikowania listy postulatów.  
6. Podjęcia działań na rzecz wyprowadzenia kraju z kryzysu.  
7. Wypłacenia strajkującym wynagrodzenia za okres strajku.  
8. Wzrostu płac o 2 tys. zł.  
9. Gwarancji waloryzacji płac w stosunku do wzrostu cen i inflacji.  
10. Pełnego zaopatrzenia rynku w artykuły żywnościowe.  
11. Zniesienia cen komercyjnych i sprzedaży za dewizy w tzw. eksporcie wewnętrznym.  
12. Doboru kadry kierowniczej według kompetencji, a nie przynależności partyjnej, w tym zniesienia przywilejów dla MO i SB.  
13. Wprowadzenia kartek na mięso i przetwory do czasu opanowania sytuacji na rynku.  
14. Obniżenia wieku emerytalnego.
15. Zrównania rent i emerytur „starego portfela" do aktualnie wypłacanych.  
16. Poprawy warunków pracy służby zdrowia.
17. Zwiększenia liczby miejsc w żłobkach i przedszkolach.  
18. Wprowadzenia płatnego, trzyletniego urlopu macierzyńskiego.  
19. Skrócenia czasu oczekiwania na mieszkanie.  
20. Podwyżki diet.  
21. Wprowadzenia wszystkich sobót jako dni wolnych od pracy.

Pierwsze porozumienie między stroną rządową i strajkującymi podpisane zostało 30 sierpnia w Szczecinie. Strajki obejmowały już wówczas ok. 700 zakładów; brało w nich udział ok. 750 tys. osób. Władze zgodziły się na postulaty strajkujących, w tym na nowe związki zawodowe; MKS wyraził zgodę, by zamiast „wolne” związki użyto określenia „samorządne”.
Tego samego dnia V Plenum KC PZPR przyjęło do „zatwierdzającej wiadomości” podpisanie porozumienia szczecińskiego i zaakceptowanie projektu porozumienia gdańskiego.

31 sierpnia Wałęsa i Jagielski podpisali porozumienie gdańskie. Delegacja rządowa zgodziła się m.in. na utworzenie nowych, niezależnych, samorządnych związków zawodowych, prawo do strajku, budowę pomnika ofiar grudnia 1970, transmisje niedzielnych mszy św. w Polskim Radiu i ograniczenie cenzury. Przyjęto też zapis, że nowe związki zawodowe uznają kierowniczą rolę PZPR w państwie. Uroczystość podpisania porozumienia transmitowała TVP.

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl, PAP

Tagi

Wczytuję komentarze...

Kradli paliwo z ciągników. Zostali zatrzymani

Zdjęcie ilustracyjne / malopolska.policja.gov.pl

  

Policjanci z Posterunku Policji w Brzeźnicy wspólnie z funkcjonariuszami Wydziału Kryminalnego w Wadowicach zatrzymali dwóch sprawców kradzieży paliwa. Złodziejom grozi do 10 lat więzienia.

W lipcu br. policjanci z posterunku w Brzeźnicy zostali powiadomieni o kradzieży paliwa z terenu jednej z posesji w gminie. Jak wynikało z ustaleń funkcjonariuszy, od października do listopada ubiegłego roku, złodzieje w krótkich odstępach czasu włamywali się do warsztatu na terenie posesji, skąd z niezabezpieczonych zbiorników paliwa w ciągnikach rolniczych kradli olej napędowy. Łącznie około  200 litrów paliwa o wartości około 1000 złotych. W czerwcu tego roku mężczyźni ponownie włamali się na teren nieruchomości z zamiarem kradzieży, lecz jak się okazało zbiorniki były puste. Właściciel postanowił zgłosić oficjalnie powyższy fakt w jednostce policji.

W wyniku podjętych intensywnych działań, policjanci 8 sierpnia br. zatrzymali dwóch mieszkańców powiatu wadowickiego. 17 i 21-latek usłyszeli zarzut kradzieży z włamaniem oraz usiłowania kradzieży. Ponadto u młodszego z mężczyzn podczas przeszukania miejsca zamieszkania policjanci znaleźli amfetaminę, w związku z czym przedstawiono mu zarzut posiadania środków odurzających. Sprawcy przestępstw przyznali się do zarzucanych im czynów. Grozi im do kara pozbawienia wolności do lat 10.

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl


Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl