Senat przegłosował bez poprawek ustawę wprowadzającą zmiany w programie 500 plus. Ustawa ma m.in. uszczelnić rządowy program wsparcia rodzin oraz ułatwić zakładanie żłobków. Głosowanie odbyło się w nocy z piątku na sobotę.

Główne zasady programu pozostają takie jak dotychczas, zmiana ma zlikwidować niepożądane zjawiska związane z systemem świadczeń, np. dopasowywanie dochodu do kryterium uprawniającego do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, niezgodne ze stanem faktycznym deklarowanie samotnego wychowywania dziecka.

Ustawa ma też doprecyzować niektóre przepisy, np. dotyczące ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci pozostające pod opieką naprzemienną rodziców nietworzących rodziny, a także ujednolicić i doprecyzować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W ustawie zaproponowano, by osoba deklarująca samotne wychowywanie dziecka musiała mieć ustalone alimenty na rzecz dziecka od drugiego rodzica. Ustawa zapobiec ma też rozwiązywaniu stosunku pracy, a następnie ponowne jego nawiązywanie z tym samym pracodawcą na innych warunkach, by wyłudzić świadczenie. Jeśli takie działanie nastąpiłoby przed upływem trzech miesięcy, nie byłoby traktowane jako utrata dochodu - zapisano w ustawie.

Ponieważ prawo do świadczenia mają tylko rodziny mieszkające w Polsce, nowelizacja przewiduje, że w przypadku wątpliwości co do spełnienia tego warunku, gmina będzie mogła wezwać osobę otrzymującą świadczenie wychowawcze do osobistego złożenia wyjaśnień.

Wśród zmian zaproponowanych w ustawie jest też anulowanie planowanego od listopada br. wzrostu kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń rodzinnych oraz wzrostu wysokości świadczeń rodzinnych.

Wprowadzono też zmiany dotyczące obsługi wniosków składanych w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Dotychczas zajmowały się tym urzędy marszałkowskie, po zmianach zadania te przejmą wojewodowie.

Resort chce też ułatwić zakładanie żłobków i obniżyć koszty opieki nad najmłodszymi dziećmi. W tym celu w ustawie zaproponowano m.in. likwidację obowiązku posiadania w żłobku i klubie dziecięcym dwóch sal, z zastrzeżeniem, że trzeba zapewnić miejsce na odpoczynek dla dzieci. Żłobki i kluby dziecięce będą też zwolnione z opłat od nieruchomości, tak jak np. przedszkola.

MRPiPS szacuje, że w ciągu 2-3 lat utworzonych zostanie ok. 110 tys. miejsc, tak aby ok. 33 proc. dzieci w wieku 1-3 lata było objętych opieką instytucjonalną. Opłaty ponoszone przez rodziców spadłyby do ok. 400 zł miesięcznie. Jednocześnie ustawa przewiduje zmniejszenie dofinansowania z budżetu państwa na zatrudnienie niani.

Zgodnie ze zmianami w ustawie o Karcie Dużej Rodziny od 2019 r. uprawnionymi do niej będą rodzice, którzy kiedykolwiek mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci.

Nowa ustawa wprowadza zmiany w ustawach: o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, o świadczeniach rodzinnych, o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, o Karcie Dużej Rodziny. Ustawa ma wejść w życie 1 sierpnia, poza kilkoma wyjątkami, które mają zacząć obowiązywać od 2018 r. i 2019 r.