Politycy przerzucają się odpowiedzialnością za kryzys, wskazując palcem to na opozycję, to na winnych poza granicami kraju. Tymczasem należałoby z większą uwagą zająć się swoim własnym podwórkiem, albowiem w każdym państwie mamy do czynienia z rodzimą odmianą kryzysu.

W Polsce świadczy o tym choćby gwałtowna dewaluacja złotego, spowodowana zbiegiem szeregu niekorzystnych zjawisk. Należy do nich pogłębiający się i wysoki deficyt na rachunku bieżącym, spiętrzenie płatności budżetowych w walutach obcych w końcu marca, wysoki poziom zakupionych kontraktów terminowych na WIG 20, które również wygasają z końcem marca, eskalacja problemu opcji walutowych i swapów na stopy procentowe, pogarszająca się jakość portfeli kredytowych banków czy otwarta ekspozycja banków do franka szwajcarskiego, aby wymienić tylko te najbardziej palące.

Źródło 

Na początku dekady Polska otworzyła szeroko drzwi dla kapitału spekulacyjnego. Wysokie stopy procentowe i aprecjacja złotego powodowały, że z perspektywy Londynu zyski z inwestycji w rządowe papiery wartościowe sięgały nawet kilkudziesięciu procent w skali roku. Można zaryzykować twierdzenie, że ówczesne władze monetarne zbudowały coś na kształt piramidy finansowej, a z Polski uczyniły Mekkę dla żądnych szybkiego zysku.

W tym też czasie odsprzedano inwestorom zagranicznym polskie banki. Nowi właściciele okazali się aroganccy do tego stopnia, że na czele jednego z nich postawili wpływowego polityka (wieść niesie, że minister finansów uzyskał swoją tekę z rekomendacji tegoż prezesa banku). 

Powstał nieprzejrzysty system, w którym polityka miesza się z biznesem, i przedstawiciele obu tych światów wspólnie żerują na państwie, obywatelach i uczciwych przedsiębiorcach. 

Casus Pekao

Podczas prezentacji sprawozdań finansowych z IV kwartału prezes Pekao SA Jan Krzysztof Bielecki oświadczył, że bank „odstąpi od strategii zwiększania dywidendy”, co należy zapewne zrozumieć jako zapowiedź wypłaty akcjonariuszom w tym roku…  „tylko” 2,5 miliarda złotych! Zyska na tym akcjonariusz większościowy – Unicredit, a pozostali - stracą, gdyż drenaż banku z gotówki na taką skalę wywoła spadek wartości akcji w stopniu jeszcze większym niż miało to miejsce rok wcześniej. Czy prezes Bielecki może przeforsować decyzje niekorzystne dla akcjonariuszy mniejszościowych ? Może! Udowodnił to rok wcześniej, gdy nie pomogły apele, a nawet nagana ze strony KNF, i gdy wykorzystał bierność sądu gospodarczego. 

O arogancji bankowców wobec mediów, akcjonariuszy i wymiaru sprawiedliwości świadczy chociażby przeprowadzona jakiś czas temu rozmowa dziennikarza TVN CNBC z Janem Krzysztofem Bieleckim. Reporter zadał byłemu premierowi pytanie dotyczące umowy Pekao SA z Pirelli - włoskim deweloperem. Prezes uchylił się jednak od odpowiedzi, twierdząc, że informacja zawarta w pytaniu wydaje się „przekłamana”. Jaka to informacja? Czy ta, że prezes podpisał tę umowę, uzależniając w ten sposób bank na całe 25 lat od włoskiego dewelopera? Przyznanie się do tej umowy musi być dla prezesa niezwykle kłopotliwe, albowiem nie zostały o niej dotychczas poinformowane rynki finansowe.

Diagnoza

Sytuacja jest, mówiąc oględnie, niewesoła. Sztuka polega na tym, aby postawić prawidłową diagnozę i wyciągnąć wnioski na przyszłość.

Nie ulega wątpliwości, że powodem słabości złotego - prócz polityki finansowej państwa - są również poważne błędy popełniane w systemie bankowym. O wpływie asymetrycznych opcji na realną gospodarkę i sektor bankowy można by mówić bez końca, i nie znajdzie się chyba nikt, kto byłby w stanie obronić pogląd, że banki są bez winy.

A co z kredytami hipotecznymi, które sami bankowcy nazywają „polskimi sub-primes”? Warto pamiętać, że rynek nieruchomości w USA budowany był na prostej i bezpiecznej zasadzie: kredyty hipoteczne w rodzimej walucie ze stałym oprocentowaniem. Kredytobiorca, gdy podpisywał umowę, wiedział jakiej wysokości raty przyjdzie mu płacić jutro, za rok i za 20 lat.

Zgoła inaczej wygląda sytuacja nabywców mieszkań w Polsce, którzy zaciągnęli kredyty w obcej walucie ze zmiennym oprocentowaniem. Pod względem ryzyka kredytowego, jakie ponoszą, przypominają oni graczy w ruletkę, bo przecież na przestrzeni 15 do 30 lat może się zdarzyć wszystko: od dewaluacji złotego po okresy wysokiej inflacji i wysokich stóp procentowych. Co zrobi przysłowiowy Kowalski, gdy stopy procentowe wzrosną np. do 20%?