Kalendarz natury – maj

Unsplash

Cykle przyrody ciągle się toczą, nadając pewien rytm życiu człowieka. Zmieniające się pory roku były przez wieki ogniwem, który bardzo łączyło nas z przyrodą. Niestety, negatywny wpływ współczesnej cywilizacji sprawił, że w natłoku pracy i rozlicznych działań człowiek prawie utracił ten ścisły związek z naturą. Świadomość zmian, choćby miesięcznych, pozwala lepiej zrozumieć otaczające nas środowisko, pozwala dostrzec jego piękno. Warto, by wiedza ta była zachętą do osobistej obserwacji natury – może ona działać kojąco na ciało i ducha.

Maj pochodzi od łacińskiej nazwy Maius z kalendarza rzymskiego. Miesiąc oznaczał nazwę bogini Mai, matki boga Merkurego. W języku polskim określenie „maić" oznacza „stroić”, ale staropolska nazwa maja brzmiała trawień.

Zazwyczaj ten miesiąc jest dość ciepły, choć noce i poranki są jeszcze chłodne (zdarzają się także przymrozki), a opady zazwyczaj są większe niż w kwietniu. Od 12 do 15 maja zwykle są najchłodniejsze dni miesiąca. Związane jest to ze zjawiskiem wyżu barycznego nad Polską, kiedy następuje zmiana cyrkulacji atmosferycznej i przy słabnącym wyżu zaczyna – wraz z niżem barycznym – napływać zimne powietrze z obszarów polarnych. Stąd w tradycji ludowej pojawia się określenie „zimni ogrodnicy” czy „zimna Zośka”.

Maj jest bardzo zielonym miesiącem, kwitnie wtedy wiele roślin: konwalie, piwonie, niezapominajki, czeremcha, irga, złotokap, jaśmin i tawuła, tulipany i narcyzy, wiciokrzew, bodziszek, truskawki, rzodkiew, chrzan, stulisz lekarski, jaskółcze ziele, kurzyślad, pszonak, przytulia, dymnica, krzywoszyj, babka lancetowata, rogownica, pięciornik, farbownik lekarski, żywokost, szczaw, koniczyna, gwiazdnica, rogownica, pełnik, kosaćce, kminek, gęsiówki, turzyca, skrzyp, fiołki, gnidosz, bagno zwyczajne, grążel żółty, okrężnica bagienna.

W parkach zaczynają kwitnąć klony i kasztanowce, krzewy ozdobne, bzy, głogi, wierzby. Na łąkach masowo pojawiają się mniszek lekarski, jaskry, rumianek i powój. Na polach zielenią się oziminy, kwitnie rzepak i wschodzą buraki, łubiny.

W lasach kwitną drzewa: brzoza, jawor, klon polny, jarząb pospolity, świerk pospolity, jodła pospolita, sosna zwyczajna. W zaroślach i runie leśnym kwitnie borówka czarna i borówka brusznica, trzmielina, szakłak pospolity, możylinek, poziomka, kokoryczka wielokwiatowa, czworolist pospolity, czosnek niedźwiedzi, kowalijka dwulistna, żywiec cebulkowy, gnieźnik leśny. W górach kwitną: tłustosz alpejski, pierwiosnka łyszczak, goryczka, przywrotnik, storczyca kulista, gołek białawy, powojnik alpejski. Na wielu roślinach pojawiają się nawet owoce.

Na leśnych polankach kwitną krzewy malin.

Słońce ogrzewa coraz głębsze warstwy ziemi i budzi do życia owady: paź królowej i rusałka admirał, chrabąszcze. Dla wielu ptaków leśnych maj jest porą lęgów. W maju zaczyna się okres rozmnażania pijawek. Wiele ryb kontynuuje tarło i składa ikrę, między innymi boleń, jaż, świnka, śliz, koza, sandacz, ciernik, kleń, rozpiór, certa, karp, karaś, leszcz, brzana, krąp, ukleja, płoć, wzdręga, sum. Większość ptaków składa w maju jaja (m.in. dzięcioł mały, orlik, pluszcz, płochacz halny, sowa uralska), choć sporadycznie odbywają się jeszcze ostatnie przyloty (wilga, kraska). Można spotkać też m.in. jaszczurki, padalce i zaskrońce. Większe ssaki rodzą już w maju młode.

Co widać na majowym niebie

W ciągu miesiąca w Małopolsce przybędzie dokładnie 79 minut dnia i dzień wydłuży się do blisko 16,5 godziny. Jednak przyrost dnia będzie coraz mniejszy, z 4 minut dziennie w pierwszym tygodniu maja spadnie do 2 minut pod koniec miesiąca. Słońce 20 maja przejdzie ze znaku Byka w znak Bliźniąt.

W maju mamy następujące fazy Księżyca: ostatnia kwadra to 2 maja, nów jest 10 maja, pierwsza kwadra – 18 maja, pełnia – 25 maja i ponownie ostatnia kwadra ostatniego dnia maja.

Merkury będzie widoczny wieczorem, nisko na południowo-zachodnim niebie, ale dopiero w ostatniej dekadzie miesiąca. Wenus można będzie obserwować od drugiej dekady maja, a z upływem dni będzie widoczna coraz wyżej na zachodnim niebie. Do Wenus zbliży się Jowisz, który podąża ku Słońcu i widoczny jest na zachodnim niebie w gwiazdozbiorze Byka do początku czerwca. Saturn będzie widoczny wieczorem, wysoko na niebie w gwiazdozbiorze Panny, a od połowy maja w Wadze. Mars w maju będzie niewidoczny. Urana, przebywającego w gwiazdozbiorze Ryb, można dostrzec o świcie. Godzinę wcześniej niż Uran w gwiazdozbiorze Wodnika wschodzi Neptun.

 
Źródło: H Sander,Z. Wójcik,Kalendarz Przyrody;orion.pta.edu.pl/niebo/spojrzenie-w-majowe-niebo

Udostępnij

Tagi

Wczytuję komentarze...

Rozpoczął się sezon zbioru winniczka

/ pixabay.com

Rozpoczął się sezon zbioru winniczka w woj. warmińsko-mazurskim. Do końca maja firmy, które uzyskały zezwolenia z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Olsztynie, będą mogły pozyskać blisko 400 ton tych ślimaków.

Zbiór i skup winniczków będzie prowadzony na Warmii i Mazurach drugi rok z rzędu po trzyletniej przerwie. Tegoroczny limit w tym regionie - podobnie jak 2017 r. - wynosi 400 ton. Legalne pozyskiwanie winniczków jest możliwe między 20 kwietnia a 31 maja.

Jak poinformowała Kamila Kutryb z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (RDOŚ) w Olsztynie, obecne zainteresowanie pozyskaniem ślimaka winniczka na terenie województwa jest minimalnie mniejsze niż przed rokiem. Po rozpatrzeniu wszystkich złożonych przez firmy wniosków, RDOŚ wydała 61 zezwoleń, a limit pozyskania tego mięczaka na jednego wnioskującego wyniesie 6 ton.

Z ubiegłorocznych sprawozdań wynika, że w poprzednim sezonie wykorzystano tylko część dopuszczalnego limitu. Osobom i podmiotom, które uzyskały wówczas zezwolenia, udało się zebrać łącznie 140 ton winniczków.

Winniczki objęte są w Polsce tzw. częściową ochroną gatunkową. Można je okresowo pozyskiwać do celów przetwórstwa spożywczego za zgodą regionalnych dyrekcji ochrony środowiska, które co roku ustalają maksymalne limity zbiorów na swoim terenie.

Zbierać można wyłącznie osobniki o wymiarach handlowych, czyli średnicy muszli większej niż 30 mm. Winniczki powinny osiągać takie rozmiary, gdy uzyskują dojrzałość płciową w wieku trzech lat. W ocenie RDOŚ, zachowanie minimalnego wymiaru muszli jest szczególnie istotne, ponieważ zbieranie osobników niewymiarowych (mniejszych nawet o 1-2 mm) może spowodować, że znaczna część winniczków nie zdąży spełnić swojej funkcji rozrodczej warunkującej przetrwanie lokalnych populacji.

Ślimaki winniczki (Helix pomatia) to największe lądowe ślimaki występujące w Polsce. Jako gotowy produkt spożywczy są eksportowane głównie do Francji, Austrii i Włoch.

Źródło: PAP, niezalezna.pl

Udostępnij

Tagi

Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl