Pacta conventa, czyli warunki uzgodnione

Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=854157

  

6 stycznia 1573 roku – po śmierci ostatniego króla z dynastii Jagiellonów, Zygmunta II Augusta – zebrał się w Warszawie I sejm konwokacyjny, który miał ustalić zasady wyboru nowego władcy.  Podczas obrad wybrano kandydatów do objęcia tronu oraz czas i miejsce samej elekcji. Ułożono również tzw. pacta conventa, mające obowiązywać przyszłego monarchę. 

Nowym królem został Henryk Walezy, pochodzący z Francji potomek rodu Walezjuszów, nieznający języka polskiego młody hulaka o skłonnościach do homoseksualizmu. Szlachta przedstawiła Walezemu dwa dokumenty: artykuły Henrykowskie i Pacta conventa. W „artykułach” uznawał Henryk ustrój państwowy z sejmami i podatkami, pospolitym ruszeniem, senatorami-rezydentami czy zakazem obierania następcy za swego życia. Przy następnych elekcjach „artykuły” włączono do Pactów. Najważniejszym z nich był „de non praestanda oboedientia” – o wypowiedzeniu posłuszeństwa królowi, gdyby działał przeciwko ustawom zasadniczym. W Pactach król obiecywał m.in. spłacić długi państwowe, odzyskać ziemie utracone, podźwignąć flotę na Bałtyku, sprowadzić zagranicznych uczonych do Akademii Krakowskiej. 

Pierwszy król elekcyjny nie był wybrany szczęśliwie – nie stronił od zabawy, alkoholu, hazardu, a także towarzystwa kobiet i mężczyzn. Polscy poddani uważali go za zniewieściałego; miał przekute uszy i nosił długie, wysadzane perłami kolczyki. W 1574 r., po śmierci zasiadającego na francuskim tronie brata, Henryk Walezy uciekł z terenów Rzeczypospolitej, mając nadzieję na objęcie władzy we Francji. I choć puszczony w ślad za nim pościg dopadł uciekającego monarchę na granicy państwa, ten odmówił powrotu i pognał dalej. I choć nigdy do Polski nie wrócił, do końca życia uznawał się za prawowitego władcę Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: A. Brueckner

Udostępnij

Tagi

Wczytuję komentarze...

Polskie matki coraz lepiej wykształcone

/ pixabay.com

  

Ponad połowa Polek (51,7 proc.), które zostały matkami w 2017 r. miało wyższe wykształcenie, a w 1990 r. było to jedynie 6,1 proc. - wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego.

Tylko 6,1 proc. kobiet, które urodziły dziecko w 2017 r. miało wykształcenie gimnazjalne, podstawowe czy niepełne podstawowe. 27 lat wcześniej te dane wyglądały zgoła inaczej - wyższym wykształceniem legitymowało się jedynie 6,1 proc., średnim i policealnym - 39,9 proc. (w 2017 r. było to 32,5 proc.). 35,9 proc. kobiet, które urodziły dziecko w 1990 r. miało wykształcenie zasadnicze zawodowe - w 2017 r. 9,7 proc.

W stosunku do 1990 roku zdecydowanie zmienił się wiek macierzyństwa. 33,6 proc. kobiet, które rodziły w 2017 r. miało między 30-34 lata, w 1990 r. udział kobiety w tym przedziale wiekowym był niemal dwa razy mniejszy i wynosił 17,4 proc.

33 proc. rodzących w 2017 r. miało między 25 a 29 lat (w 1990 r. 29,3 proc.) Zdecydowanie zmienił się udział rodzących w wieku 20-24 lata. O ile w 1990 r. było to 36,4 proc., to 27 lat później jedynie 13,9 proc. Zmiana widoczna jest również w przypadku najmłodszych matek. W 2017 r. tylko 2,5 proc. kobiet, które urodziły dziecko miało 19 lat lub mniej. W 1990 r. takich matek było 8 proc. W przypadku pań, które zostały matkami powyżej 40. roku życia też zaszła zmiana - w 2017 r. stanowiły 2,7 proc. rodzących, w 1990 r. - 1,6 proc.

GUS przebadał też tzw. współczynnik dzietności, czyli określający liczbę urodzonych dzieci przypadających na jedną kobietę w wieku rozrodczym (15-49 lat) w latach 2000 i 2017 w poszczególnych województwach. W 2000 r. średnia dla Polski wynosiła 1,37, w 2017 wzrosła i wyniosła 1,45.

O ile w 2000 r. w województwach południowo wschodnich: lubelskim, podkarpackim i małopolskim był on wyższy niż średnio w Polsce (kolejno 1,50, 1,54 i 1,50), o tyle w 2017 r. sytuacja się odwróciła. Województwa ściany wschodniej nieco odstają od średniej krajowej. Współczynnik dzietności w województwie podlaskim wynosi 1,40, lubelskim 1,37, podkarpackim 1,37. Najniższy - 1,26 jest w województwie świętokrzyskim i opolskim - 1,29. Najwyższy współczynnik dzietności występuje w województwie pomorskim - 1,63. Powyżej średniej jest też woj. wielkopolskim - 1,58 i mazowieckim - 1,57. 

Źródło: PAP, niezalezna.pl

Udostępnij

Tagi

Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl