niezalezna.pl - strefa wolnego słowa
28 czerwca 2017

Przestrogi dla Polski

Dodano: 04.01.2017 [20:43]
Przestrogi dla Polski  - niezalezna.pl
foto: muzeumstaszica.pl
4 stycznia 1790 roku Stanisław Staszic wydał anonimowo „Przestrogi dla Polski z teraźniejszych politycznych Europy związków i z praw natury wypadające, przez pisarza Uwag nad życiem Jana Zamoyskiego”. Trzy lata wcześniej powstały „Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego”, więc „Przestrogi” są niejako kontynuacją tej publikacji. Staszic podkreślał w obu tych dziełach związki prawa natury z życiem społecznym. Pisał dla naprawy Rzeczypospolitej – o jej ustroju, o powinnościach stanu szlacheckiego oraz o koncepcji narodu. 

Zgodnie z duchem oświeceniowym chciał, aby zagwarantowane były równość, wolność i własność dla wszystkich grup społecznych. Uważał, że nie tylko despotyzm jednostki, ale i grupy stanowi zagrożenie dla pokoju w Europie. Jednocześnie jednak we władzy silnej ręki widział ratunek dla Polski. 

Ty, który jeszcze masz duszę Polaka, w prostocie serca kochający twoją Ojczyznę cnotliwy szlachcicu! czytaj z uwagą. Ani zawierzaj ślepo, ani odrzucaj na pierwszy odraz. Dochodź, czyli to nie jest prawda, co mówię. Idzie tu o losy twoje i o losy narodu, które są nierozdzielne. Te przestrogi nie tchną czym innym, nic nie zawierają, tylko prawdziwą szlachty polskiej trwałość i świetność, zasadzoną na wielkości i na powadze narodu. Najpierwszym znakiem woli powszechnej jest jednomyślność. Drugim znakiem woli powszechnej zgoda dwóch trzech części Narodu. Prosta większość może być czasem zawodnym znakiem woli powszechnej. Gwałt woli powszechnej dzieje się, kiedy tylko trzecia część Narodu przeciwko dwom częściom czyni, albo kiedy trzecia część dwom czynić nie pozwala. Im mniejsza jest ta część trzecia, tym większy dzieje się gwałt.

"Przestrogi" Staszica do dziś są aktualne, ukazując gorzką niestety prawdę o części społeczeństwa, mieniącego się obywatelami:

Lecz mniej byłoby złego, gdyby te złośliwe familie tylko w swoich dzieciach były zostawiły ku swojej Ojczyźnie niechęć. Poiły one narodową nienawiścią wszystkich, którzy się ich domów trzymali, niszczyli w nich miłość kraju, sposobili do cudzoziemstwa starych i młodych umysły. Tak drugą część Polaków zamienili w nieprzyjaciół Polaków. Bez gruntu, światła i cnoty, — tylko upstrzony szlachcic, ani był zimnym, ani ciepłym; ani to Niemiec, ani Francuz, ani Włoch, ani Anglik — z wszystkich narodów było w nim coś. Był w Polsce, a nie miał Ojczyzny. Nazywał się obywatelem, a był nieprzyjacielem Rzeczypospolitej.

Autor: Źródło:
DZIAŁ:
Opinie użytkowników
Regulamin Forum:
Na forum niezalezna.pl publikujemy opinie użytkowników naszego portalu. Wszystkie posty podlegają moderacji. Bezwzględnie usuwane będą wpisy zawierające groźby karalne i wszelkie prowokacje godzące w Niezależną. Nie publikujemy wpisów wulgarnych, zwalczamy trollowanie. Nie tolerujemy spamu i postów pisanych wyłącznie Caps – Lockami. Ze względu na ograniczoną do 1500 znaków długość komentarzy zastrzegamy sobie prawo do usuwania obszernych artykułów wklejanych w postach w sytuacji, kiedy można wykorzystać link. Wszelkie zastrzeżenia natury regulaminowej prosimy zgłaszać na: pocztę strażnika forum

Ostatni akapit dedykuję Schetynie i Petru i ich kamratom.

Święte słowa i na czasie! .

Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | www.gazetapolska.pl | www.panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl