40. rocznica czeskiej Karty 77

czeskatelewize.cz

  

1 stycznia 1977 roku opublikowano w Czechach Kartę 77 – obywatelski manifest sprzeciwu wobec władzy komunistycznej łamiącej prawa człowieka.

Tekst manifestu, który wzywał władze do przestrzegania prawa, powstał  w grudniu 1976 r. Napisali go m.in.  Vaclav Havel, Pavel Kohout, Ludvik Vaculik, Peter Uhl i Zdenek Mlynarz. Autorzy zadeklarowali powołanie wolnej inicjatywy obywatelskiej na rzecz egzekwowania praw człowieka i praw obywatelskich. Pierwszymi rzecznikami Karty zostali Havel, filozof Jan Patoczka i sprawujący w czasie Praskiej Wiosny urząd czechosłowackiego ministra spraw zagranicznych Jirzi Hajek.

Kartę 77 podpisało 242 osoby. Miał zostać wręczony władzom państwowym, ale udaremniła to tajna policja StB. Udało się wrzucić do skrzynek pocztowych zaledwie  40 kopert, 200 zostało skonfiskowanych. Tekst opublikowały jednak zagraniczne dzienniki – „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, „Le Monde”, „Times” i „New York Times” – co nadało Karcie międzynarodowy rozgłos.

Natomiast partyjnym dzienniku „Rude Pravo” pojawiła się  odezwa pod tytułem „Bankruci i samozwańcy”, która potępiała autorów Karty 77. Podpisało ją ponad 7 tys. przedstawicieli czechosłowackiego świata artystycznego i kulturalnego.

Przeciwko autorom Karty zastosowano ostre represje. Przesłuchiwany 11 godzin Jan Patoczka doznał wylewu krwi do mózgu i zmarł. W październiku 1979 r. sześcioro działaczy zostało skazanych na kary od dwóch do pięciu lat więzienia za usiłowanie obalenia ustroju państwa.

Do stycznia 1990 r. Kartę podpisało blisko 1,9 tys. osób. Opublikowanie 572 dokumenty poświęcone różnym zagadnieniom politycznym i społecznym. Zakończenie działalności uchwalono w Pradze w listopadzie 1992 r.

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: dzieje.pl

Udostępnij

Tagi

Wczytuję komentarze...

Polskie matki coraz lepiej wykształcone

/ pixabay.com

  

Ponad połowa Polek (51,7 proc.), które zostały matkami w 2017 r. miało wyższe wykształcenie, a w 1990 r. było to jedynie 6,1 proc. - wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego.

Tylko 6,1 proc. kobiet, które urodziły dziecko w 2017 r. miało wykształcenie gimnazjalne, podstawowe czy niepełne podstawowe. 27 lat wcześniej te dane wyglądały zgoła inaczej - wyższym wykształceniem legitymowało się jedynie 6,1 proc., średnim i policealnym - 39,9 proc. (w 2017 r. było to 32,5 proc.). 35,9 proc. kobiet, które urodziły dziecko w 1990 r. miało wykształcenie zasadnicze zawodowe - w 2017 r. 9,7 proc.

W stosunku do 1990 roku zdecydowanie zmienił się wiek macierzyństwa. 33,6 proc. kobiet, które rodziły w 2017 r. miało między 30-34 lata, w 1990 r. udział kobiety w tym przedziale wiekowym był niemal dwa razy mniejszy i wynosił 17,4 proc.

33 proc. rodzących w 2017 r. miało między 25 a 29 lat (w 1990 r. 29,3 proc.) Zdecydowanie zmienił się udział rodzących w wieku 20-24 lata. O ile w 1990 r. było to 36,4 proc., to 27 lat później jedynie 13,9 proc. Zmiana widoczna jest również w przypadku najmłodszych matek. W 2017 r. tylko 2,5 proc. kobiet, które urodziły dziecko miało 19 lat lub mniej. W 1990 r. takich matek było 8 proc. W przypadku pań, które zostały matkami powyżej 40. roku życia też zaszła zmiana - w 2017 r. stanowiły 2,7 proc. rodzących, w 1990 r. - 1,6 proc.

GUS przebadał też tzw. współczynnik dzietności, czyli określający liczbę urodzonych dzieci przypadających na jedną kobietę w wieku rozrodczym (15-49 lat) w latach 2000 i 2017 w poszczególnych województwach. W 2000 r. średnia dla Polski wynosiła 1,37, w 2017 wzrosła i wyniosła 1,45.

O ile w 2000 r. w województwach południowo wschodnich: lubelskim, podkarpackim i małopolskim był on wyższy niż średnio w Polsce (kolejno 1,50, 1,54 i 1,50), o tyle w 2017 r. sytuacja się odwróciła. Województwa ściany wschodniej nieco odstają od średniej krajowej. Współczynnik dzietności w województwie podlaskim wynosi 1,40, lubelskim 1,37, podkarpackim 1,37. Najniższy - 1,26 jest w województwie świętokrzyskim i opolskim - 1,29. Najwyższy współczynnik dzietności występuje w województwie pomorskim - 1,63. Powyżej średniej jest też woj. wielkopolskim - 1,58 i mazowieckim - 1,57. 

Źródło: PAP, niezalezna.pl

Udostępnij

Tagi

Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl