100 lat temu ogłoszono Akt 5 listopada

By władze niemieckie i austriackie - Archiwum Główne Akt Dawnych, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?cu

5 listopada 1916 dwaj cesarze niemiecki i austro-węgierski wydali proklamację, podpisaną przez swych przedstawicieli – generalnych gubernatorów – von Beselera i Kuka, zawierającą obietnicę powstania Królestwa Polskiego, „utworzyć państwo samodzielne z dziedziczną monarchią i konstytucyjnym ustrojem”. Nie określono jego granic, nie było słowa o niepodległości, użyto jedynie wyrazu „samodzielne” państwo, ale postulowano utworzenie armii polskiej (niewątpliwie potrzebnej Austriakom i Niemcom do prowadzenia dalszej wojny).

Jednakże Akt 5 listopada, mimo swych wielu niedopowiedzeń i ogólników, spowodował ponowne pojawienie się Polski na arenie dyplomacji międzynarodowej. Wywołał na świecie tak szeroki oddźwięk, a jego ogłoszenie było kluczowym czynnikiem w polskich staraniach o odzyskanie niepodległości. Treść Aktu brzmiała:

Do mieszkańców Warszawskiego jeneralnego gubernatorstwa!

Przejęci niezłomną ufnością w ostateczne zwycięstwo ich broni i życzeniem powodowani, by ziemie polskie przez waleczne ich wojska ciężkiemi ofiarami rosyjskiemu panowaniu wydarte do szczęśliwej przywieść przyszłości, Jego Cesarska Mość Cesarz Niemiecki oraz Jego Cesarska i Królewska Mość Cesarz Austryi i Apostolski Król Węgier postanowili z ziem tych utworzyć państwo samodzielne z dziedziczną monarchią i konstytucyjnym ustrojem. Dokładniejsze oznaczenie granic Królestwa Polskiego zastrzega się. Nowe królestwo znajdzie w łączności z obu sprzymierzonymi mocarstwami rękojmię potrzebną do swobodnego sił swych rozwoju. We własnej armii nadal żyć będą pełne sławy tradycje wojsk polskich dawniejszych czasów i pamięć walecznych polskich towarzyszy broni we wielkiej obecnej wojnie. Jej organizacja, wykształcenie i kierownictwo uregulowane będą we wspólnem porozumieniu.

Sprzymierzeni Monarchowie, biorąc należny wzgląd na ogólne warunki polityczne Europy jakoteż na dobro i bezpieczeństwo własnych krajów i ludów, żywią niezłomną nadzieję, że obecnie spełnią się życzenia państwowego i narodowego rozwoju Królestwa Polskiego

Wielkie zaś, od zachodu z Królestwem Polskiem sąsiadujące mocarstwa z radością ujrzą u swych granic wschodnich wskrzeszenie i rozkwit wolnego, szczęśliwego i własnem narodowem życiem cieszącego się państwa.

Z najwyższego rozkazu Jego Cesarskiej Mości Cesarza Niemieckiego

Jenerał-Gubernator
v. Beseler.

Dziś, z okazji 100. rocznicy Aktu 5 listopada, odbędzie się w Pałacu Prezydenckim debata historyczna „Akt 5 listopada 1916 roku. Prolog niepodległości?” z udziałem Podsekretarza Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Wojciecha Kolarskiego. Debatę zorganizowała Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej. Debata transmitowana będzie on line na stronie www.prezydent.pl. Początek o godz. 11.

Więcej o kulisach Aktu 5 listopada będzie można przeczytać w najnowszym dodatku historycznym do tygodnika GP, który ukaże się w środę 9 listopada. 

 
Źródło: prezydent.pl; tygodnik GP. Historia

Udostępnij

Tagi

Wczytuję komentarze...

Minister Rafalska zdradziła, ile dzieci urodziło się w styczniu. Dobry wynik utrzymany!

/ Flickr/ joeannenah/ CC BY 2.0

W styczniu 2018 r. urodziło się ponad 34 tys. dzieci - poinformowała minister rodziny, pracy i polityki społecznej Elżbieta Rafalska. Podkreśliła, że dane są wstępne i opierają się na systemie PESEL.

Mamy dane w oparciu o bazę PESEL, które mówią, że urodziło się 34,2 tys. dzieci, a więc w przybliżeniu tyle, ile w tym samym czasie w ubiegłym roku. A więc nie ma żadnych spadków

– powiedziała minister Rafalska.

Zwróciła uwagę, że należy pamiętać, iż w ubiegłym roku zanotowano istotny wzrost liczby urodzeń w porównaniu do poprzednich lat.

Pewnie (w tym roku) nie będzie bicia rekordów, ale jeśli utrzymają się te wzrosty, to będzie dobrze

– oceniła minister.

Dodała, że dane na podstawie PESEL-u w ostatnich dwóch latach były zbliżone do tych, które podaje GUS. Według Głównego Urzędu Statystycznego w styczniu 2017 r. urodziło się 34,2 tys. dzieci.

Pytana, co może skłonić Polaków do posiadania większej liczby dzieci, Rafalska odpowiedziała:

Od dawna kusi mnie wprowadzenie zachęty, która skłaniałaby rodziców, by szybciej podejmowali decyzję o narodzinach drugiego dziecka. Nad takim rozwiązaniem chcielibyśmy pracować.

Zaznaczyła jednak, że nie podjęto jeszcze konkretnej decyzji w tej sprawie.

Analizujemy taką zachętę

– dodała.

Chodzi o tzw. premię za urodzenie drugiego dziecka. Takie rozwiązanie stosuje jeden ze skandynawskich krajów. Tam przyznawana jest tzw. premia za szybkość - jeśli kolejne dziecko urodzi się w ciągu 30 miesięcy od urodzenia poprzedniego, urlop rodzicielski można wydłużyć nawet o rok.

GUS poinformował że w 2017 r. urodziło się 403,1 tys. dzieci, czyli o 20,8 tys. więcej niż w 2016. 

 

Źródło: PAP, niezalezna.pl

Udostępnij


Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl