Przed trudnymi wyzwaniami. Czy „dadzą radę”?

Tomasz Hamrat/Gazeta Polska

  

Zjednoczona Prawica odniosła historyczne zwycięstwo. „Coś w Polsce pękło, coś się skończyło” – powiedzenie guru lewicowych mediów sprzed 11 lat pasuje teraz znacznie lepiej niż wtedy do opisu sytuacji. Bo oto do parlamentu po raz pierwszy od transformacji nie weszli postkomuniści, a spadkobiercy drugiej peerelowskiej formacji – ZSL, otarli się zaledwie o próg wyborczy. Po raz pierwszy jest zatem szansa na rząd, który trwale przerwie okrągostołową pępowinę III RP - pisze w najnowszym numerze „Gazeta Polska”.

Nie znaczy to, że nowemu rządowi będzie lekko. Przeciwnie – można oczekiwać, że kontratak sił ancien regime’u będzie równie ostry jak w latach 2005–2007. Największe media – TVP, TVN i Polsat – ponownie staną się dywizjami uderzeniowymi, gdzie dopuszczeni z rzadka do głosu politycy czy publicyści prawicowi będą zdominowani, atakowani i ośmieszani przez prowadzących i pozostałych zapraszanych. Przedsmak tego, co może się dziać, jeśli nowe władze nie będą potrafiły szybko zbalansować rynku medialnego, mieliśmy choćby podczas wieczorów wyborczych, gdy np. kompletnie przegrany Janusz Palikot, który nie wszedł przecież nawet do parlamentu, był na większości kanałów informacyjnych najczęściej chyba, obok nowego pupila establishmentu PRL-bis Ryszarda Petru, występującym komentatorem wyników głosowania.

Więcej w najnowszym numerze tygodnika „Gazeta Polska”.

 
Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: Gazeta Polska


Wczytuję komentarze...

Powstała Mapa Obrzędowa Górnego Śląska i Opolszczyzny

mapa obrzędowa / mapaobrzedowa.pl/screenshot

  

Regionalny Instytut Kultury w Katowicach udostępnił w internecie Mapę Obrzędową Górnego Śląska - efekt dwuletniego projektu etnograficznego, w ramach którego badacze zdokumentowali 66 zwyczajów i obrzędów dorocznych, praktykowanych na Śląsku i Opolszczyźnie.

Dzisiaj w Katowicach podsumowano przedsięwzięcie, angażujące zespół dziesięciu naukowców. Łącznie w półtora roku przejechali oni prawie 10 tys. kilometrów, odwiedzając setki miejscowości w województwach śląskim i opolskim. Przeprowadzono sto badań kwestionariuszowych. Zgromadzona dokumentacja liczy - po selekcji - ponad 460 zdjęć i siedem materiałów filmowych, poświęconych obrzędowości górnośląskiej - żywym do dziś dorocznym zwyczajom i obrzędom.

Etnografowie podkreślają, że celem badań było ukazanie skali zmian, jakie zaszły na historycznej ziemi górnośląskiej na przestrzeni ostatnich lat, a także pokazanie motywacji, przyświecającej społecznościom pielęgnującym lokalne tradycje.

Szczególną uwagę skupiono na pięciu zwyczajach: Bożym Ciele (dywanach kwietnych), procesjach agrarnych (pieszych, konnych, w określonej intencji), Klekotaniu, Wodzeniu niedźwiedzia i Mikołajach. W kilkudziesięciu wybranych miejscowościach, gdzie są praktykowane te zwyczaje, przeprowadzono badania kwestionariuszowe z dawnymi i obecnymi członkami grup obrzędowych.

W efekcie prac etnografów powstała m.in. strona internetowa www.mapaobrzedowa.pl, która ma być źródłem wiedzy o obrzędowości górnośląskiej. Gotowa jest już także (w wersji drukowanej i on-line) bezpłatna publikacja popularno-naukowa "Czas niezwykły. Obrzędowość doroczna na Górnym Śląsku" - pierwsze tego typu wydawnictwo dotyczące Górnego Śląska od kilkudziesięciu lat, wydane w polskiej i angielskiej wersji językowej.

Wzbogacona licznymi fotografiami publikacja ukazuje współczesny obraz obrzędowości górnośląskiej oraz wylicza miejsca, gdzie jest wciąż pielęgnowana.

Nasze wysiłki nie przyniosłyby oczekiwanego efektu, gdyby nie otwartość, zaufanie i gościnność wielu osób, które chętnie dzieliły się swoją wiedzą i umożliwiały nam pracę w terenie. Dzięki temu uczestniczyliśmy w wielu wydarzeniach, które dokładnie poznaliśmy i udokumentowaliśmy

- napisali w publikacji jej autorzy.

Oprócz zwyczajów i obrzędów powszechni znanych, jak np. obchody Barbórki - święta górników, Adwentu czy Andrzejek, badaczom udało się udokumentować tradycje dotychczas opisywane jedynie lokalnie. Najważniejsze z nich to tzw. Mikołaje, brama wielkanocna oraz krzyżoki w Borkach Małych, Marzanki ze Starych Siołkowic, Golenie brody w Chwostku, tradycja Gospody z Katowic-Podlesia oraz wielkanocna procesja konna w Wolęcinie. Naukowcom udało się także np. ustalić, iż tradycja kulania jaj w Kraskowie trwa nadal, pomimo uznania jej za wymarłą w latach 60. XX wieku.

Krzyżoki i brama wielkanocna w Borkach Małych to unikatowy i prawdopodobnie niespotykany na innym terenie zwyczaj, którego genezy nie znają nawet najstarsi mieszkańcy. Przez cały Wielki Post krzyżoki — młodzi mężczyźni, kawalerzy — zbierają wydmuszki z jajek, z których powstanie brama wielkanocna. Krzyżoków jest dwunastu, tak jak apostołów. Bramę tworzy się poprzez nawlekanie kilkuset wydmuszek na sznurki, według przygotowanego wcześniej projektu. Kompozycja w 2018 r. składała się z 4,7 tys. wydmuszek.

Praktykowany w Katowicach-Podlesiu zwyczaj Gospody wywodzi się z pobliskiego Mikołowa, gdzie nie jest już znany. Nabożeństwo Matki Bożej Szukającej Gospody zapoczątkował w 1895 roku ks. Paweł Michacz z Mikołowa, a rozpropagowały go mikołowskie siostry Boromeuszki na początku XX w. Gdy w Podlesiu nie było jeszcze kościoła, w okresie przedświątecznym gromadzono się w domach na wspólnych śpiewach i modlitwie. Wówczas podjęto inicjatywę utworzenia tradycji Gospody, która polega na przenoszeniu obrazu z wizerunkiem Świętej Rodziny z domu do domu, czyli od "gospody" do "gospody" przez siedem dni poprzedzających wigilię Bożego Narodzenia. Gospodę tworzy siedem rodzin o od 16 do 23 grudnia kobiety spotykają się w kolejnych domach na modlitwie, zgodnie z harmonogramem losowania. Numerem siódmym zostaje wyróżniona rodzina, u której w przeddzień wigilii odbywa się ostatnie spotkanie, i u której obraz pozostaje do następnego adwentu.

Zanikający i mało poznany zwyczaj golenia brody praktykowany jest w Lisowie, Taninie i Chwostku - na wieczornej zabawie odbywającej się na zakończenie pochodu grupy ostatkowej. Trzy młode dziewczyny, a pierwotnie starsze gospodynie, dochodzą kolejno do tańczących par i sadzają mężczyzn na krześle. Następnie przy użyciu drewnianej atrapy brzytwy symulują golenie zarostu, nie tylko na twarzy. Po krótkiej chwili mężczyzna wraca do przerwanego tańca. Dziękując, składa pieniężny datek. Scena odgrywana jest kilkukrotnie, po czym dziewczęta wywożone są na taczkach poza salę.

Strojenie marzanek w Siołkowicach Starych i Chróścicach związane z okresem Wielkiego Postu odbywa się w niedzielę poprzedzającą Niedzielę Palmową. Marzanki to przystrojone lalki zamocowane do zielonych, świerkowych gałęzi, ozdobionych kolorowymi wstążkami, wystawiane w oknie u szczytu budynku lub w innych widocznych miejscach, np. na furtkach i balkonach. Marzanki informują o obecności w domu panien, niezależnie od tego, czy są to małe, czy też nieco starsze dziewczynki. Współcześnie czynność tę wykonują rodzice, pierwotnie jednak to panny na wydaniu wystawiały lalki do okien i mocowały je na gałązce lub czubku choinki bożonarodzeniowej.

W opracowaniu znalazły się także liczne fotografie zwyczajów, które były już opisywane, ale bez współczesnej dokumentacji zdjęciowej, jak zakładanie krzyżyków, palenie żuru, czy wielkopiątkowe obmywanie.

Zdjęcia wykonane na potrzeby projektu znajdą się niebawem na specjalnej mobilnej wystawie. Partnerami katowickiego Regionalnego Instytutu Kultury w tym projekcie były Muzeum Śląskie w Katowicach, Muzeum Wsi Opolskiej i Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu. Projekt został dofinansowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl, pap

Tagi

Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl