74. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. Uczcijmy bohaterów w całym kraju

Spotkanie Powstańców Warszawskich z Prezydentem RP Andrzejem Dudą – Warszawa, 29 lipca 2018. / Fot. Sławek Kasper (IPN)

  

1 sierpnia 1944 r., gdy wybiła „Godzina W”, żołnierze Armii Krajowej stanęli do walki o oswobodzenie Warszawy, o niepodległość całego kraju, o wolność wszystkich Polaków. Zgodnie z założeniami dowództwa Armii Krajowej, Powstanie Warszawskie miało na celu wyzwolenie stolicy spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem do niej Armii Czerwonej. AK i władze Polskiego Państwa Podziemnego zamierzały ujawnić się i wystąpić wobec Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (utworzonego w Lublinie i zależnego od woli Stalina) w roli gospodarza – jako jedyna legalna władza niepodległej Rzeczypospolitej. W 74. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego Instytut Pamięci Narodowej uczci bohaterów narodowego zrywu w całym kraju.

W domu i szkole uczono nas patriotyzmu. I tutaj był moment wykazania, że nie tylko słowa ten patriotyzm gloryfikują, tylko nasza postawa była świadcząca o tym, że możemy coś krajowi zaoferować, miastu. Zaoferowaliśmy to, co było najcenniejsze – młode życie. Niestety, zginęło tyle młodych, wspaniałych ludzi. Ale takie były czasy. Wtedy się nie myślało o tym, wtedy myślało się o tym, żeby walczyć z wrogiem. Nie rozpatrywało się wtedy jakoś tych spraw w żadnych kategoriach filozoficznych. Wtedy to był spontaniczny zryw walki przeciwko okupantowi.

– wspominała Maria Regina Szamborska, uczestniczka Powstania Warszawskiego.

Fot. Sławek Kasper (IPN)

Zarówno powstańcy, jak i cywile, przyjęli wybuch walk o Warszawę z wielkim entuzjazmem, który demonstrowali, wywieszając na ulicach biało­-czerwone flagi. Radości towarzyszył jednak lęk związany ze spodziewaną reakcją Niemców i niepewność co do postępowania Sowietów. Cywile aktywnie wspierali powstańców, dostarczając im żywność, organizując zaplecze dla żołnierzy AK, biorąc udział w opiece nad rannymi, budowie barykad i odgruzowywaniu miasta.

Fot. Sławek Kasper (IPN)

Pułkownik Kazimierz Iranek-­Osmecki, szef Oddziału II (informacyjno-­wywiadowczego) Komendy Głównej AK, tak opisywał potrzebę wzięcia udziału w patriotycznym zrywie:

Trzeba było przeżyć pięć lat okupacji w Warszawie, aby czuć to, co czuła ludność i żołnierze. Trzeba było żyć dzień po dniu, godzina po godzinie przez pięć lat w cieniu więzienia na Pawiaku, trzeba było w ciągu tych miesięcy widzieć, jak znikają przyjaciele jeden po drugim, odczuć za każdym razem skurcz serca w piersi, trzeba było codziennie słyszeć odgłosy salw tak, że się już przestawało je słyszeć, przyzwyczaić się do nich, jak do dzwonów kościelnych, trzeba było milcząco asystować na rogu ulicy w smutny zimowy wieczór lub świetlisty poranek wiosenny, przy egzekucji dziesięciu, dwudziestu, pięćdziesięciu przyjaciół, braci lub nieznajomych, wziętych przypadkowo z tłumu, spędzonych pod mur, z ustami zaklejonymi gipsem i oczami wyrażającymi rozpacz lub dumę. Trzeba było to wszystko przeżyć, aby zrozumieć, że Warszawa nie mogła się nie bić.

 

Powstanie Warszawskie, planowane na kilka dni, upadło 3 października po 63 dniach heroicznej walki. W jego wyniku zginęło od 16 tys. do 18 tys. żołnierzy AK i od 150 tys. do 180 tys. cywilów. Po kapitulacji Warszawa została doszczętnie zniszczona przez Niemców. Chociaż w sensie militarnym powstanie zakończyło się klęską, pamięć o tym zrywie była pielęgnowana przez kolejne pokolenia Polaków, kształtując ich przywiązanie do idei niepodległości.

Po II wojnie światowej władze komunistyczne traktowały powstańców, podobnie jak innych żołnierzy AK i organizacji niepodległościowych, wyjątkowo podejrzliwie. Uznawani za wrogów Polski „ludowej” byli prześladowani i napiętnowani jako „zdrajcy”, którzy wywołali „bezcelowe powstanie”. Aresztowania dotknęły dowódców wolnościowego zrywu, którym stawiano absurdalny zarzut zdrady Ojczyzny. Wielu zostało skazanych w sfingowanych procesach.

Ale komunistom nigdy nie udało się złamać wolnościowego ducha bohaterów Powstania Warszawskiego. Dziś, po 74 latach od wybuchu walk o Warszawę, ich heroizm jest dla nas moralnym drogowskazem i bezcenną lekcją patriotyzmu.

Uczcijmy pamięć Powstania Warszawskiego w środę, 1 sierpnia 2018. O godzinie 17:00, gdy w całej Polsce zawyją syreny, zatrzymajmy się i uczcijmy chwilą ciszy tych, którzy walczyli za naszą wolność.

1 sierpnia 2018:

◦ Akcja Biura Edukacji Narodowej IPN „Pokaż, że pamiętasz!”

◦ od godz. 11.00 Cmentarz Wojskowy na Powązkach, kwatera „Ł”  – pracownicy Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN wraz z wolontariuszami będą prezentować na „Łączce” efekty przeprowadzonych tam prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych

◦ godz. 13.15Pomnik gen. Stefana Roweckiego „Grota” – wiceprezes IPN dr Mateusz Szpytma złoży kwiaty pod pomnikiem

◦ godz. 14.00 uroczystości przy Pomniku Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej z udziałem wiceprezesa Instytutu prof. Krzysztofa Szwagrzyka

◦ godz. 17.00 Godzina „W” – prof. Krzysztof Szwagrzyk odda hołd Powstańcom pod pomnikiem Gloria Victis na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

◦ godz. 19.30 uroczystości na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli, przy Pomniku „Polegli –Niepokonani” z udziałem wiceprezesa IPN Jana Bastera

◦ godz. 21.00 rozpalenie Ogniska Pamięci na Kopcu Powstania Warszawskiego, w uroczystości udział weźmie wiceprezes IPN dr Mateusz Szpytma

Żywa lekcja historii „Pierwszy dzień Powstania Warszawskiego na Pradze” (obchody pod patronatem Oddziału IPN w Warszawie)

• 1-20 sierpnia 2018 – prezentacja wystawy „Generał Tadeusz Bór-Komorowski”, przygotowanej przez Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej (Centrum Edukacyjne Przystanek Historia, ul. Marszałkowska 21/25)

• 5 sierpnia 2018 – uroczystości upamiętniające zdobycie przez Batalion „Zośka” obozu „Gęsiówka”, weźmie w nich udział dr Mateusz Szpytma

BIAŁYSTOK

• 1 sierpnia 2018 – przedstawiciele oddziału IPN w Białymstoku wezmą udział w obchodach 74. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, organizowanych przez Prezydenta Miasta Białegostoku i Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej o godz. 17:00 pod pomnikiem „Żołnierzy Armii Krajowej” przy ul. J. Kilińskiego. Podczas uroczystości będzie można otrzymać od pracowników OBEN IPN w Białymstoku materiały edukacyjne związane z Powstaniem Warszawskim

Oddział IPN w Białymstoku zaprasza do udziału w akcji składania życzeń i podziękowań mieszkańcom regionu, którzy brali udział w Powstaniu Warszawskim

CZĘSTOCHOWA

1 sierpnia 2018 – audycja (na żywo) w Radiu Jasna Góra na temat Powstania Warszawskiego, z udziałem Adama Kurusa (OBEN IPN Katowice)

DĄBRÓWNO (pow. Ostróda)

1 sierpnia 2018 – uroczysty apel z udziałem przedstawiciela gdańskiego IPN ku czci uczestników Powstania Warszawskiego o „godzinie W” przy pomniku Powstania Sierpniowego. Po apelu odbędzie się uroczystość odsłonięcia tablicy pamiątkowej Mikołaja Wasika, pierwszego wójta polskiego Dąbrówna, uczestnika Powstania Warszawskiego ps. „Wąsaty”, żołnierza Zgrupowania NSZ „Chrobry II”, ojca poległej na Woli 17 sierpnia 1944 roku córki Zosi, łączniczki Zgrupowania.

GDAŃSK

1 sierpnia 2018 – pracownicy Oddziału IPN w Gdańsku wezmą udział w uroczystościach organizowanych przez samorząd, organizacje kombatanckie i Muzeum II Wojny Światowej, pod pomnikami i miejscami upamiętniającymi Powstanie Warszawskie i Armię Krajową oraz zapalą znicze na grobach Janiny i Jana Krahelskich spoczywających na Cmentarzu Centralnym Srebrzysko. Zachęcamy mieszkańców Gdańska, by odwiedzili to miejsce i pokłonili się rodzicom Krystyny Krahelskiej „Danuty”, sanitariuszki Powstania Warszawskiego, której twarz uwieczniona została w pomniku warszawskiej Syrenki.

GRUDZIĄDZ

28 lipca – 1 sierpnia 2018 – uroczystości upamiętniające wybuch Powstania Warszawskiego pod patronatem Oddziału IPN w Gdańsku

KATOWICE

1 sierpnia 2018 – projekcja filmu: „Sierpniowe niebo. 63 dni chwały”, scen. i reż. Ireneusz Dobrowolski, (Przystanek Historia Centrum Edukacyjnym IPN w Katowicach im. Henryka Sławika, ul. św. Jana 10, III piętro, godz. 12.00). Wstęp wolny!

1 sierpnia 2018 – Godzina „W” na katowickim rynku. Śląski Hufiec ZHP zaprasza o godz. 16.45, pod Pomnik Harcerzy w Katowicach na uroczystość upamiętniającą 74 rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego

KIELCE

1 sierpnia 2018 – w rocznicowych wydarzeniach, organizowanych przez Urząd Miasta Kielce i Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Kielce, weźmie udział dr Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki z Delegatury IPN w Kielcach

KRAKÓW

1 sierpnia 2018 – przedstawiciele IPN wezmą udział w uroczystościach organizowanych przez Światowy Związek Żołnierzy AK Okręg Małopolska, prezydenta Krakowa i Muzeum AK w Krakowie

LUBLIN

1 sierpnia 2018 – przedstawiciele IPN wezmą udział w obchodach organizowanych przez władze samorządowe oraz Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej Okręg Lublin

ŁÓDŹ

31 lipca 2018 – spacer „Wspomnienie o Powstańcach Warszawskich pochowanych na Starym Cmentarzu w Łodzi”

1 sierpnia 2018 – uroczystości na Starym Cmentarzu przy ul. Ogrodowej 39 (część katolicka)

PIOTRKÓW TRYBUNALSKI

1 sierpnia 2018 – złożenie kwiatów i zapalenie zniczy na mogiłach Powstańców na cmentarzu rzymskokatolickim przy ul. Cmentarnej, godz. 17.00

POZNAŃ

4 sierpnia 2018 – Gra terenowa „Wielkopolanie w Powstaniu Warszawskim”

RZESZÓW

1 sierpnia 2018, godz. 17.00 – Apel Poległych, podczas którego zostaną złożone kwiaty pod Pomnikiem Pamięci Armii Krajowej Podokręgu Rzeszów przy Placu Armii Krajowej

1 sierpnia 2018, godz. 18.00 – msza święta w intencji poległych i pomordowanych powstańców warszawskich oraz ludności cywilnej Warszawy w kościele Świętego Krzyża przy ul. 3 Maja 20

1 sierpnia 2018 – warsztaty edukacyjne dla dzieci i młodzieży w wieku 7-16 lat poświęcone tematyce Powstania Warszawskiego

SIERADZ

1 sierpnia 2018 – spotkanie przy mogile ks. Apolinarego Leśniewskiego, kapelana Armii Krajowej w Powstaniu Warszawskim (cmentarz parafialny, ul. Wojska Polskiego), godz. 12.00

SOPOT

1 sierpnia 2018 – pracownicy Oddziału IPN w Gdańsku wezmą udział w uroczystościach organizowanych przez samorząd i organizacje kombatanckie pod pomnikami i miejscami upamiętniającymi Powstanie Warszawskie i Armię Krajową

WROCŁAW

1 sierpnia 2018 –  dr Andrzej Drogoń, dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu weźmie udział w obchodach 74. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego we Wrocławiu. Uroczystości pod Pomnikiem Rotmistrza Witolda Pileckiego przy Promenadzie Staromiejskiej rozpoczną się o godz. 16.45.

 

 

 

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: ipn.gov.pl
Tagi

Wczytuję komentarze...

Krzyże Wolności i Solidarności wręczone

/ Twitter/IPN

  

W nas jest siła, którą musimy przekazać młodemu pokoleniu - powiedział b. opozycjonista Andrzej Melak podczas uroczystości wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności w 37. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego. Nie możecie odejść na emeryturę - apelował do odznaczonych prezes IPN Jarosław Szarek.

Podczas czwartkowej uroczystości w Archiwum Głównym Akt Dawnych w Warszawie prezes IPN, Jarosław Szarek, w imieniu prezydenta Andrzeja Dudy wręczył odznaczenia działaczom opozycji niepodległościowej w latach 1981–89. Szarek zaznaczył, że możliwość przyznania odznaczeń jest "wielkim honorem dla Instytutu Pamięci Narodowej". Zauważył też, że "coraz liczniejszy jest legion ludzi, których państwo polskie pamięta i którym spłaca dług za wolną i niepodległą Polskę".

Jak przypomniał prezes IPN, 37. rocznica wprowadzenia stanu wojennego odbywa się kilka tygodni po obchodach 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. "W tamtych czasach, w latach 70. i 80. nie było tego święta oficjalnie. Było inne. Świętowano oficjalnie pamięć o bolszewickim przewrocie 1917 roku, który przyniósł morze nieszczęścia i miliony ofiar. Równolegle niemal z tym czasem Polska odzyskiwała niepodległość i tę niepodległość tu, na przedpolach Warszawy, obroniła" - powiedział. Dodał, że w przyszłym roku minie 30 lat od pierwszych wolnych wyborów 4 czerwca 1989 roku. Jak zapowiedział, i ta rocznica będzie uroczyście obchodzona.

Szarek odniósł się także do trwającej debaty na temat dekomunizacji ulic w Warszawie. "To nie jest polityka, tylko kwestia przyzwoitości" - powiedział. "Walka, którą zaczęliście w sierpniu, nie chcąc komuny, nie kończy się nawet w sferze symbolicznej. (...) Dlatego tak potrzebny jest głos pokolenia Solidarności. Nie możecie odejść na emeryturę" - zwrócił się do odznaczonych.

"Dzisiaj, w rocznicę tak tragicznego dnia, kiedy wielu naszych przyjaciół, braci i sióstr zginęło, proszę was o powstanie i uczczenie ich minutą ciszy. Oni są w naszych sercach, są z nami i musimy zawsze o nich pamiętać"

- powiedział w imieniu osób uhonorowanych były opozycjonista Andrzej Melak. On również poruszył temat dekomunizacji przestrzeni publicznej. "My tu obecni, choć już mamy siwe włosy i wiele lat na karku, musimy być gwarancją, że to się uda" - zaznaczył, kończąc apelem do byłych działaczy opozycji: "dziękuję za ten dzisiejszy dzień, za to wspomnienie i proszę was zapamiętajmy: w nas jest siła, którą musimy przekazać młodemu pokoleniu. Na nas spoczywa odpowiedzialność!".

Krzyżami Wolności i Solidarności odznaczeni zostali m.in.: Dariusz Bąk, Artur Marian Dąbrowski, Barbara Ewa Fedyszak-Radziejowska, Benedykt Filoda, Andrzej Firląg, Hanna Firląg, Mieczysław Garboś, Jacek Marian Girtler, Mieczysław Zbigniew Jankowski, Zbigniew Wojciech Jankowski, Grażyna Kawulska, Zygmunt Kielar, Jarosław Kosiński, Tomasz Liese, Jacek Adam Lipiński, Andrzej Józef Melak, Sławomir Krzysztof Melak, Stanisław Melak, Ryszard Ostrowski, Leszek Stanisław Pszczółkowski, Stanisław Romański, Lesław Franciszek Saczuk, Romuald Jerzy Sałaciński, Piotr Jan Siegel, Helena Władysława Skowron, Wojciech Ryszard Skowron, Piotr Sobolewski, Paweł Jan Sokołowski, Adam Henryk Szymański, Andrzej Śliwowski, Piotr Walerych, Edward Widuta, Alexander Wiśniowolski, Wojciech Józef Włodarczyk i Piotr Maria Woyciechowski.

Pośmiertnie odznaczono: Arkadiusza Melaka, Janusza Okrasę i Jana Zygmunta Skulimowskiego.

Krzyż Wolności i Solidarności nadawany jest przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek prezesa IPN działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL. Odznaczenie zostało ustanowione przez parlament Rzeczypospolitej Polskiej 5 sierpnia 2010 r., równocześnie z aktem restytucji Krzyża Niepodległości, do którego tradycji nawiązuje.

Odznaczenie raz pierwszy przyznano w czerwcu 2011 r. przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Od tamtej pory Krzyżem Wolności i Solidarności uhonorowano już ponad cztery tysiące osób.

Wczytuję ocenę...

Promuj niezależne media! Podaj dalej ten artykuł na Facebooku i Twitterze

Źródło: niezalezna.pl, PAP


Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl