„Polska wyszła z epoki państwa-klienta”

Zbyszek Kaczmarek/Gazeta Polska

pb

Kontakt z autorem

Polska w końcu wyszła z epoki państwa-klienta. Obecnie jesteśmy równoprawnym podmiotem gry europejskiej i nie ma powodu, żebyśmy przyjmowali czyjeś zlecenia - mówi politolog, prof. Przemysław Żurawski vel Grajewski.

Czy projekt Trójmorza to idea, którą czeka sukces czy porażka? Jak pana zdaniem kształtują się perspektywy tej inicjatywy?

- Europa Środkowa konsolidująca się w wymiarze Trójmorza, przez wsparcie amerykańskie, co jest demonstrowane podczas tej wizyty, zaczyna nabierać znaczenia i prawdopodobieństwo sukcesu tego projektu istotnie wzrasta. Widać to na przykładzie decyzji o wojskowym wzmocnieniu wschodniej flanki NATO i również na przykładzie wymiaru energetycznego. Ostatnia decyzja senatu amerykańskiego podjęta stosunkiem 97:2 w głosowaniu o nowych sankcjach przeciwko Rosji pokazuje, że ta względna słabość Polski, wynikająca z niedostatku potencjału między Niemcami a Rosją, o ile zostanie połączona z interesami USA, zaczyna nabierać potężnego wymiaru, który może być sprzeczny z interesami politycznymi zarówno niemieckimi jak i rosyjskimi. Cała ta gra, w której jak to mówił kiedyś prezydent Francji, radzono nam, żebyśmy nie marnowali okazji do siedzenia cicho, najwyraźniej się załamuje. Rodzi się nowa sytuacja, w której i rdzeń Unii Europejskiej i Rosja będą musiały się liczyć ze zdaniem Europy Środkowej.

Dlaczego USA zdecydowały się na tak bardzo wyraźną aktywizację w Europie Środkowej i Wschodniej?

- Jest kilka powodów, które się na to złożyły. Po pierwsze agresja rosyjska na Ukrainę, która obudziła NATO. Po drugie, wywołana tą agresją obecność oddziałów amerykańskich na wschodniej flance NATO, z czego wynikają określone konsekwencje materialne. Następnie konfrontacja amerykańsko-rosyjska na Bliskim Wschodzie w Syrii. Dalej są interesy ekonomiczne, czyli kierunek na uwolnienie amerykańskiego handlu zagranicznego gazem i ropą naftową. To z kolei stanowi konkurencję dla surowców rosyjskich, które są podstawą budżetu Rosji. Bez nich Rosja nie jest w stanie finansować swoich agresywnych poczynań. Wyparcie z rynku polskiego energetycznych surowców rosyjskich jest kolejną zbieżnością interesów Polski i Stanów Zjednoczonych. Do tego dochodzi skrajnie nieprofesjonalna - histeryczna reakcja zachodnioeuropejskiej klasy politycznej na zwycięstwo Donalda Trumpa w wyborach prezydenckich. Na tym tle to Europa Środkowa zachowała się poważnie i normalnie. Na to nakłada się jeszcze Brexit – odejście z Unii głównego, tradycyjnego sojusznika USA, rodzące oczywistą potrzebę znalezienia jakiegoś potencjalnego oparcia, które by na miarę swojego potencjału zastąpiło Wielką Brytanię. Ona oczywiście jest nie do zastąpienia, bo nie ma drugiego mocarstwa tej skali, ale kombinacja złożona z państw Europy Środkowej przynajmniej w części tę lukę wypełnia. My dbamy o jedność świata atlantyckiego i rozbijanie tej jedności, bezpieczeństwa wojskowego musi być złamane i to leży w polskim interesie.

Jesteśmy w sytuacji, w której czeka nas twarda gra o własne interesy. Czy w pana opinii wszyscy są gotowi do zaakceptowania polskiej podmiotowości w polityce europejskiej?

- Oczywiście, że jest wygodniej dla wszystkich, kiedy istnieje pewna próżnia polityczna, którą można wypełniać własną wolą polityczną. Kiedy powstaje nowy ośrodek, który ma zdolność forsowania swoich projektów, to trzeba się z nim liczyć. Ten przetarg negocjacyjny staje się skomplikowany. Polska w końcu wyszła z epoki państwa-klienta. Obecnie jesteśmy równoprawnym podmiotem gry europejskiej i nie ma powodu, żebyśmy przyjmowali czyjeś zlecenia.

Czy Ukraina w tych planach upodmiotowienia roli Europy Środkowej ma trwałe miejsce?

- Po pierwsze od Ukrainy to się wszystko zaczęło. Ta agresja Moskwy na Ukrainę i skala Ukrainy jako państwa, oraz jej bliskie sąsiedztwo z Europą Zachodnią i jeszcze sytuacja, gdy polem konfrontacji dla Rosji było rozprzestrzenianie się na ten kraj idei integracji europejskiej, to wszystko spowodowało, że Ukraina ma tu miejsce niekwestionowane jako punkt odniesienia, jako obszar, na którym poznajemy istotę polityki rosyjskiej. Stara rosyjska formuła konfliktu z Zachodem – „złe NATO, dobra Unia”, która była narzędziem propagandy rosyjskiej, została spektakularnie zniszczona przez samych Rosjan. Ale trzeba pamiętać, że Ukraina to państwo, które nie należy ani do Unii, ani do NATO. W związku z czym we wszystkich konstrukcjach instytucjonalnych jest reprezentowane w inny sposób. Z jednej strony skala wyzwań jest znacznie drastyczniejsza, a z drugiej skala powiązań traktatowo-prawnych ze światem zachodnim jest inna niż państw wschodniej flanki NATO i UE. Do tego dochodzi jeszcze sytuacja wewnętrzna na Ukrainie, czyli skuteczność bądź nieskuteczność reform. To wpływa na jej relacje z Zachodem i możliwości działania oraz kondycję Ukrainy jako państwa. Najważniejszym, wspólnym wyzwaniem jest złamanie rosyjskiej wojny propagandowo-informacyjnej zmierzającej do skłócenia Ukraińców i Polaków, a także Ukraińców i Rumunów itd. I tu warto zadbać o odporność na rosyjskie intrygi.

Czego możemy spodziewać się po spotkaniu prezydenta Trumpa na szczycie G20 w Hamburgu?

- Myślę, że możemy się spodziewać potwierdzenia decyzji ze szczytu G7. Prawdopodobnie zostanie utrzymana amerykańska polityka klimatyczna, co też leży w polskim interesie. Szczyt G20 ma bardziej ekonomiczny wymiar niż szczyt Trójmorza, ale myślę, że również będzie tam omawiany w sposób korzystny dla Polski energetyczny wymiar sytuacji w Europie korzystny dla nas. To są powody, dla których z kolei Niemcy są pełni obaw. Wzrost gospodarki polskiej trzeba widzieć w skali rzeczywistych proporcji na tle reszty świata. Polska nie jest wiodącym partnerem, ale jest na dobrej ścieżce wzrostu, co również ma walor przyciągający. Cała idea Trójmorza jest wielowymiarowa w zakresie współpracy nie tylko wojskowej, ale też w zakresie współpracy energetycznej, obejmującej Chorwację, czy otwarcia na wschód, na Ukrainę, na Gruzję, Azerbejdżan, czy współpracy przemysłu zbrojeniowego obejmującej Skandynawię. Stąd Trójmorze. Jest i via Carpatia i via Baltica i możliwości rozbudowy połączeń kolejowych właśnie z Ukrainą, z dobrym doświadczeniem z uruchomioną w grudniu 2016 r. linią kolejową Kijów-Lwów-Przemyśl i z potrzebą rozbudowy połączeń drogowych i kołowych w ramach Grupy Wyszehradzkiej i jej sąsiadów. To wszystko stanowi o potencjale Europy Środkowej, a tym samym o podniesie pozycji regionu zarówno wobec Rosji, jak i Europy Zachodniej. Jesteśmy na początku tej drogi i zobaczymy co z tej konstrukcji dalej wyniknie.

Rozmawiał: Mariusz Pilis (PAP)
Źródło: niezalezna.pl,PAP

Udostępnij

Tagi
Wczytuję komentarze...
Najnowsze
Samochód wjechał w tłum ludzi. Są ofiary

Samochód wjechał w tłum ludzi. Są ofiary

Gliński: Mamy z Niemcami niewyrównane…

Gliński: Mamy z Niemcami niewyrównane…

Jak unijni technokraci chcą chronić Europę…

Jak unijni technokraci chcą chronić Europę…

Modlitwa za ks. Popiełuszkę w przeddzień…

Modlitwa za ks. Popiełuszkę w przeddzień…

Tusk mówi o relokacjach. Chyba coś mu…

Tusk mówi o relokacjach. Chyba coś mu…

Merkel znowu grozi. Chce dyskusji o praworządności na szczycie UE

/ Michael Lucan, Lizenz: CC-BY-SA 3.0 de

Kanclerz Niemiec Angela Merkel ma zamiar poruszyć na rozpoczynającym się jutro szczycie Unii Europejskiej kwestię praworządności, która zdaniem niemieckiego rządu jest rdzeniem europejskiego ładu. W zeszłym tygodniu Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy przyjęło rezolucję w sprawie praworządności w niektórych krajach Europy, w tym Polsce. Autorem wniosku i sprawozdawcą projektu rezolucji był niemiecki poseł Bernd Fabritius.

- Wielokrotnie zapowiadaliśmy w Brukseli, że poruszymy ten problem, ponieważ praworządność jest dla nas rdzeniem europejskich wartości i europejskiego ładu, jest fundamentem Unii prawa. Jeżeli mówimy o przyszłości Wspólnoty, to należy dyskutować też o tym, co rozumiemy pod pojęciem Unii - powiedział dziennikarzom bliski współpracownik Merkel.

Z przedstawionego przez stronę niemiecką programu dwudniowego szczytu wynika, że kwestii praworządności nie ma wśród oficjalnych punktów obrad. Źródło w niemieckim rządzie wyjaśniło, że niezależnie od oficjalnej agendy każdy uczestnik obrad może poruszyć temat, który uzna za wymagający przedyskutowania.

Niemiecki tygodnik "Der Spiegel" poinformował w piątek, że na wniosek Merkel kwestia praworządności zostanie wprowadzona pod obrady szczytu. Zdaniem redakcji będzie to oznaczało spór z Polską i Węgrami.

Jak tłumaczyli autorzy, jednym z powodów, choć nie jedynym, jest sytuacja w Puszczy Białowieskiej. Trybunał Sprawiedliwości UE pod koniec lipca podjął decyzję o natychmiastowym wstrzymaniu wycinki drzew na obszarach chronionych, jednak zdaniem "Spiegla" rząd nie zastosował się do tego orzeczenia.

W zeszłym tygodniu Zgromadzenie Parlamentarne Rady Europy przyjęło rezolucję w sprawie praworządności w niektórych krajach Europy, w tym Polsce. Wezwało w niej pięć krajów do podjęcia działań w kierunku przywrócenia rządów prawa.

Autorem wniosku i sprawozdawcą projektu rezolucji był niemiecki poseł Bernd Fabritius, wiceszef komisji prawnej i praw człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego RE. Jak argumentował podczas debaty, projekt powstał, bo w niektórych krajach zagrożone są normy prawne.

CZYTAJ WIĘCEJ: PO i Nowoczesna jak Targowica. Wszyscy zagłosowali za niemieckim projektem

Źródło: PAP, niezalezna.pl

Udostępnij

Tagi
Wczytuję komentarze...

Samochód wjechał w tłum ludzi. Są ofiary

/ twitter.com/@GrandeFormaggio

Pięć osób zginęło, a sześć zostało rannych, gdy samochód terenowy wjechał w tłum ludzi oczekujących na przejście przez ulicę w Charkowie na północnym wschodzie Ukrainy – poinformowała miejscowa policja.

Do zdarzenia doszło dziś wieczorem.

- Ucierpiało 11 osób: pięć zginęło, a sześć odniosło obrażenia różnego stopnia – przekazano w komunikacie.

Wypadek spowodowała kobieta, która kierowała autem terenowym. Została ona zatrzymana przez policję, która wszczęła w tej sprawie postępowanie.

Sprawczyni grozi kara do dziesięciu lat pozbawienia wolności. 

Źródło: PAP, niezalezna.pl

Udostępnij

Tagi
Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl