225 lat temu miała miejsce brawurowa szarża pod Stołpcami

By Walery Eljasz-Radzikowski - http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/docmetadata?id=oai:www.wbc.poznan.pl:11298, Domena publiczna, htt

Trwała właśnie wojna polsko-rosyjska. Korpus generała Józefa Judyckiego, liczący 7700 żołnierzy, cofał się na zachód polski. Po piętach deptał mu blisko 10-tysięczny rosyjski korpus generała Mellina. Odwrót polskich wojsk osłaniała jazda generała Józefa Bielaka, która wspólnie z jazdą tatarską i litewską Brygadą Kawalerii Narodowej Sulistrowskiego miała z lewego brzegu Niemna utrudniać przeprawę wojsk rosyjskich. 

Kiedy rosyjscy dragoni dotarli do brzegu gen. Bielak na czele Tatarów uderzył na nieprzyjaciela, rozbijając go całkowicie. Niestety kolejny pułk rosyjskich dragonów przeprawił się przez Niemen w innym miejscu i zaatakował lewe skrzydło jazdy litewskiej.

Wojska litewskie wpadły w panikę i zaczęły się cofać. W tej sytuacji Bielak na czele zaledwie 100 żołnierzy rzucił się do desperackiej szarży na pozycje rosyjskie. Impet tego uderzenia całkowicie zaskoczył Rosjan i dał czas rozproszonym oddziałom litewskim na ponowne zebranie sił i przejście do kontrataku. Rosjanie rzucili się do ucieczki – większość utonęła w Niemnie. W obliczu nadciągających przeważających sił rosyjskich wspieranych przez ogień artylerii, generał nakazał odwrót w kierunku na Mir. Jednak dzięki jego szarży główne siły Judyckiego zyskały czas, aby przygotować się do bitwy pod Mirem, do której doszło następnego dnia, a która niestety zakończyła się całkowitą klęską wojsk Rzeczypospolitej. 
Źródło: kresy24.pl

Udostępnij

Tagi

Wczytuję komentarze...

Czortków 1940 – duch Nocy Styczniowej

Rocznica wybuchu Powstania Styczniowego została wybrana przez konspiratorów z Czortkowa na akcję zbrojną przeciwko sowieckiemu okupantowi. Było to pierwsze antysowieckie wystąpienie zbrojne Polaków w czasie II wojny światowej.

Już w październiku 1939 roku czortkowianie przystąpili do konspiracji tworząc Stronnictwo Narodowe, którego założycielami byli: Tadeusz Bańkowski, Henryk Kamiński, Heweliusz Malawski i harcmistrz Józef Opacki. Na niedzielę z 21 na 22 stycznia zaplanowano akcję zbrojną – atak na sowiecki garnizon osłabiony wyjazdem dużej części żołnierzy na front fiński. Zakładano odbicie więźniów, opanowanie dworca kolejowego i przedostanie się zdobytym pociągiem przez Zaleszczyki do Rumunii.

ipn.gov.pl
Konspiratorzy zebrali się w niedzielę z 21 stycznia na 22 stycznia ok. godz. 20 w kościele oo. Dominikanów. Przybyło 200 osób, które podzielono na cztery grupy. Pierwsza – miała opanować koszary główne, druga – koszary dolne i więzienie, trzecia – miasto, a czwarta stację kolejową. Około godz. 21.30 osiem osób zaatakowało szpital. Wykorzystując zaskoczenie, rozbrojono wartę i zajęto budynek. W tym samym czasie na koszary uderzyła czterdziestoosobowa grupa por. Janusza Kowalskiego, uzbrojona jedynie w kilka sztuk broni krótkiej, noże, szable i bagnety. Liczono na zdobycie większej ilości broni i amunicji. Bez wystrzału opanowano jedną z bram, jednak pilnujący innego wejścia strażnik otworzył ogień i zaalarmował żołnierzy stacjonujących w koszarach. Polacy musieli się rozproszyć i stracili ze sobą kontakt. Grupa wyznaczona do zajęcia poczty została zaskoczona przez Sowietów i rozbiegła się bez podejmowania walki. Z kolei oddział dowodzony przez Edwarda Prażanowskiego, który miały opanować stację kolejową i jednostkę NKWD, natknął się na nieoczekiwane przeszkody – na stację wjechał pociąg pancerny pełen żołnierzy Armii Czerwonej jadących na front. Podjęto więc decyzję o przerwaniu działań.
Dowództwo sowieckie szybko zaalarmowało wszystkie stacjonujące w mieście siły. Wraz z żołnierzami z pociągu przez całą noc przeczesywano miasto, wyciągając z domów wszelkich podejrzanych, m.in. zatrzymano wszystkich chłopców narodowości polskiej w wieku licealnym. Na początku uwięziono 128 ludzi, 91 z nich przyznało się do winy. Do Czortkowa przyjechali wysocy dygnitarze z NKWD – Iwan Sierow i Wsiewołod Mierkułow, o postępach w śledztwie informowano na bieżąco Berię i Stalina. Do 25 kwietnia 1940 r. aresztowano aż 540 podejrzanych o uczestnictwo w polskim podziemiu, głównie byli to członkowie Związku Walki Zbrojnej. Więźniowie byli bestialsko torturowani. Co najmniej 21 osób z tych, które przeżyły śledztwo zostało skazanych na karę śmierci. 55 osób zesłano do łagrów.

Do 26 lutego w Muzeum AK w Krakowie można obejrzeć wystawę  „Powstańczy zryw w Czortkowie w 1940 roku”, autorstwa Stanisława M. Jankowskiego przy współpracy z IPN. 


 

Źródło: ipn.gov.pl, Muzeum AK w Krakowie

Udostępnij

Tagi

Wczytuję komentarze...

Nasza strona używa cookies czyli po polsku ciasteczek. Korzystając ze strony wyraża Pan/i zgodę na używanie ciasteczek (cookies), zgodnie z aktualnymi ustawieniami Pana/i przeglądarki. Jeśli chce Pan/i, może Pan/i zmienić ustawienia w swojej przeglądarce tak aby nie pobierała ona ciasteczek.


Strefa Wolnego Słowa: niezalezna.pl | gazetapolska.pl | panstwo.net | vod.gazetapolska.pl | naszeblogi.pl | gpcodziennie.pl